Theo bác sĩ Nguyễn Huy Hoàng (chuyên khoa Nội, thành viên Hội Y học dưới nước và Oxy cao áp Việt Nam), việc chơi pickleball trong thời tiết lạnh tiềm ẩn nhiều rủi ro nếu người chơi không hiểu rõ phản ứng của cơ thể với lạnh, không sàng lọc sức khỏe, khởi động đầy đủ và bỏ qua yếu tố chất lượng không khí. Trong những điều kiện này, nguy cơ đột quỵ, rối loạn nhịp tim và các biến chứng hô hấp có thể gia tăng rõ rệt.
Chơi pickleball trời lạnh ảnh hưởng thế nào đến cơ thể?
Bác sĩ Hoàng cho biết, khi vận động mạnh như pickleball, cơ thể tiết nhiều mồ hôi. Lớp mồ hôi này khi gặp gió lạnh sẽ làm mất nhiệt nhanh, gây hạ thân nhiệt cục bộ, ngay cả khi nhiệt độ môi trường không quá thấp. Nếu người chơi mặc quần áo giữ nước như cotton, cảm giác lạnh ở vùng lưng và ngực sẽ càng rõ rệt, khiến mạch máu co lại và buộc tim phải hoạt động nhiều hơn để duy trì thân nhiệt.
Không chỉ vậy, vào mùa đông, Hà Nội thường xuất hiện hiện tượng nghịch nhiệt, khiến bụi mịn PM2.5 và các khí độc tích tụ ở tầng không khí gần mặt đất. Trong nhiều buổi tối, chỉ số AQI có thể vượt ngưỡng “không tốt cho sức khỏe”, thậm chí chạm mức “không lành mạnh”.
Khi chơi thể thao, nhịp thở tăng nhanh, lượng không khí hít vào có thể gấp nhiều lần so với lúc nghỉ ngơi, đồng nghĩa với việc phổi hấp thụ lượng bụi mịn lớn hơn. Các nghiên cứu chỉ ra rằng vận động trong môi trường ô nhiễm cao có thể kích hoạt phản ứng viêm toàn thân, làm tổn thương nội mạc mạch máu, tăng nguy cơ hình thành huyết khối, dẫn đến nhồi máu cơ tim và đột quỵ, đặc biệt ở những người có bệnh nền.
Bác sĩ Hoàng phân tích thêm: khi gặp lạnh, phản xạ tự nhiên của cơ thể là co mạch ngoại vi để dồn máu về tim và não. Quá trình này khiến huyết áp tăng, tim đập nhanh và mạnh hơn. Với những người mắc tăng huyết áp hoặc xơ vữa động mạch, các đợt tăng huyết áp đột ngột trong những pha bứt tốc, đổi hướng liên tục của pickleball có thể vượt quá ngưỡng an toàn.
Bên cạnh đó, thời tiết lạnh còn khiến máu trở nên “đặc” hơn do thể tích huyết tương giảm, trong khi các yếu tố đông máu tăng tương đối. Sự co mạch kết hợp với dòng chảy chậm ở các mạch đã bị xơ vữa tạo điều kiện thuận lợi cho cục máu đông hình thành, làm gia tăng nguy cơ tắc mạch não hoặc mạch vành.
Đáng chú ý, pickleball là môn thể thao có cơ chế vận động kiểu “stop – start”, với những pha bùng nổ cường độ cao xen kẽ các quãng nghỉ. Sau một pha bóng căng thẳng, cơ thể còn nóng và đang ra mồ hôi, nếu người chơi đứng yên trong gió lạnh, mạch máu sẽ co lại mạnh trong khi tim vẫn đập nhanh. Sự thay đổi đột ngột này có thể làm rối loạn hệ điện học của tim, từ đó làm tăng nguy cơ rối loạn nhịp, đặc biệt ở những người có tiền sử bệnh tim mạch.
Những dấu hiệu cảnh báo không nên xem nhẹ
Theo chuyên gia, trong mùa lạnh, hai dạng đột quỵ thường gặp nhất là đột quỵ thiếu máu cục bộ (do tắc mạch) và đột quỵ xuất huyết (do vỡ mạch khi huyết áp tăng đột ngột). Đáng lưu ý, khung giờ từ 18h đến 22h – thời điểm nhiều người ra sân chơi pickleball – cũng trùng với “đỉnh” huyết áp sinh học trong ngày, làm gia tăng nguy cơ biến cố tim mạch.
Bác sĩ Nguyễn Huy Hoàng nhấn mạnh, người chơi cần dừng vận động ngay nếu xuất hiện các dấu hiệu bất thường như chóng mặt đột ngột, mất thăng bằng, yếu hoặc tê một bên tay chân, nói khó, nhìn mờ một bên mắt hoặc đau đầu dữ dội khác thường. Quy tắc FAST (Face – Arm – Speech – Time) cần được ghi nhớ: méo miệng, yếu tay, nói khó là phải gọi cấp cứu ngay lập tức.
Không chỉ tim mạch, thời tiết lạnh còn ảnh hưởng rõ rệt đến hệ vận động. Nhiệt độ thấp khiến dẫn truyền thần kinh chậm hơn, cơ bắp và dây chằng giảm độ đàn hồi, dịch khớp trở nên đặc hơn, làm biên độ vận động thu hẹp và nguy cơ chấn thương tăng cao. Với pickleball – môn thể thao có nhiều động tác dừng đột ngột, xoay người, đổi hướng nhanh – các vùng dễ chịu tải nhất là cổ chân, đầu gối, hông, cột sống thắt lưng, vai và khuỷu tay.
Ở điều kiện lạnh, bóng nhựa và mặt vợt cứng hơn, lực phản hồi dồn nhiều lên cổ tay và khuỷu tay, khiến các gân duỗi ngoài khuỷu và gân cổ tay dễ bị vi chấn thương lặp đi lặp lại, dẫn đến đau kiểu “tennis elbow”. Những động tác cắt ngang, bật nhảy chặn bóng khi gân gót Achilles và cơ quanh gối chưa được làm nóng kỹ là tình huống điển hình gây bong gân, rách cơ, thậm chí đứt gân.
Bác sĩ Hoàng khuyến cáo các nhóm nguy cơ cao như nam trên 45 tuổi, nữ trên 55 tuổi, người mắc tăng huyết áp, đái tháo đường, rối loạn mỡ máu, hút thuốc, thừa cân hoặc có tiền sử gia đình bị đột quỵ, nhồi máu cơ tim sớm cần đặc biệt thận trọng. Những người này nên được khám tim mạch đầy đủ (điện tâm đồ, siêu âm tim, có thể kèm test gắng sức theo chỉ định) trước khi duy trì các môn thể thao ngoài trời có cường độ vừa đến cao trong mùa lạnh.
Một nguyên tắc đơn giản nhưng rất quan trọng là đo huyết áp trước khi ra sân. Nếu huyết áp ở mức cao (ví dụ huyết áp tâm thu khoảng 160 mmHg trở lên hoặc tâm trương trên 100 mmHg), người chơi nên hoãn buổi tập, điều chỉnh thuốc theo tư vấn y tế, tuyệt đối không cố gắng vận động với suy nghĩ “đánh cho toát mồ hôi rồi về sẽ khỏe”.
Khởi động trong thời tiết lạnh cần kéo dài hơn bình thường, ít nhất 15–20 phút, tăng dần cường độ để làm nóng cơ thể. Trang phục nên mặc nhiều lớp, ưu tiên chất liệu thấm hút nhanh, tránh cotton và cần có áo ấm mặc ngay sau khi kết thúc trận đấu.
Ngoài ra, việc theo dõi chỉ số chất lượng không khí (AQI) cũng rất quan trọng. Khi ô nhiễm ở mức cao, đặc biệt với người có bệnh nền, nên cân nhắc tạm nghỉ hoặc chuyển sang tập luyện trong nhà để đảm bảo an toàn sức khỏe.
