Điều hòa là thiết bị quen thuộc trong nhiều gia đình, đặc biệt vào những ngày thời tiết nóng bức. Tuy nhiên, trong khi dàn lạnh được đặt trong nhà và thường xuyên được vệ sinh, dàn nóng – hay còn gọi là cục nóng điều hòa – lại phải chịu nắng, mưa, bụi bẩn và nhiều tác động từ môi trường bên ngoài. Vì thế, không ít người băn khoăn liệu có nên làm mái che cho cục nóng hay cứ để ngoài trời như khi lắp đặt thông thường.
Cục nóng điều hòa có sợ mưa nắng không? Câu trả lời khiến nhiều người bất ngờ
Nhiều người nghĩ rằng cục nóng có linh kiện điện tử nên nếu gặp mưa sẽ rất dễ chập cháy. Nhưng trên thực tế, dàn nóng điều hòa được sản xuất với mục đích lắp đặt ở khu vực ngoài trời. Vỏ máy, hệ thống quạt, dàn trao đổi nhiệt và các bộ phận liên quan đều được thiết kế để chịu được điều kiện môi trường nhất định. Vì vậy, mưa thông thường không phải là lý do bắt buộc phải dùng bạt phủ hoặc che kín cục nóng.
Thậm chí, việc nước mưa rơi vào dàn nóng không phải lúc nào cũng gây hại. Một số trường hợp, nước mưa còn giúp rửa bớt bụi bẩn bám trên bề mặt dàn trao đổi nhiệt. Điều quan trọng là cục nóng phải được lắp đúng kỹ thuật, không bị ngập nước, không đặt ở nơi thường xuyên có nước tạt mạnh và các kết nối điện phải được bảo vệ đúng quy chuẩn.
Nắng lại là câu chuyện khác. Cục nóng vốn đã tạo ra lượng nhiệt lớn trong quá trình điều hòa hoạt động. Nếu thiết bị bị ánh nắng trực tiếp chiếu gay gắt trong nhiều giờ, đặc biệt vào buổi trưa và chiều, nhiệt độ xung quanh dàn nóng có thể tăng cao. Khi khả năng tản nhiệt bị ảnh hưởng, máy có thể phải hoạt động lâu hơn để đạt được mức nhiệt mong muốn, từ đó ảnh hưởng đến hiệu quả vận hành.
Chính vì vậy, không cần che kín cục nóng khỏi mưa, nhưng nên cân nhắc tạo bóng râm hoặc mái che thông thoáng nếu vị trí lắp đặt bị nắng chiếu trực tiếp quá nhiều.
Có nên làm mái che cho cục nóng? Che đúng cách mới thực sự có lợi
Nếu cục nóng được đặt ở ban công có mái, dưới mái hiên hoặc vị trí vốn đã có bóng râm nhưng vẫn thông thoáng, gia đình thường không cần làm thêm một lớp che chắn cầu kỳ. Ngược lại, nếu cục nóng nằm ngoài tường, trên sân thượng hoặc ở nơi nắng chiếu trực tiếp cả ngày, một mái che nhỏ có thể là giải pháp đáng cân nhắc.
Điều quan trọng nhất là mái che không được bịt kín bốn phía. Cục nóng cần không gian để hút và thổi không khí. Nếu dựng một chiếc hộp kín xung quanh thiết bị để tránh mưa nắng, người dùng có thể vô tình khiến hơi nóng bị giữ lại. Khi đó, dàn nóng khó thoát nhiệt, hiệu suất làm lạnh có thể giảm và máy nén phải làm việc vất vả hơn.
Một mái che tốt nên có khoảng cách nhất định phía trên cục nóng, đồng thời để các mặt xung quanh thông thoáng. Có thể hình dung đơn giản là tạo một “chiếc ô” phía trên thay vì biến cục nóng thành một chiếc hộp bịt kín. Mái nên đủ rộng để giảm nắng trực tiếp và hạn chế nước mưa tạt, nhưng không được cản trở luồng gió của quạt.
Đặc biệt, không nên dùng bạt phủ kín cục nóng khi máy đang hoạt động. Việc này có thể làm cản luồng khí nóng thoát ra ngoài, khiến thiết bị tăng nhiệt. Nếu sử dụng bạt để che khi điều hòa không hoạt động trong thời gian dài, cần tháo ra trước khi bật máy trở lại.
Những vị trí đặt cục nóng tưởng tốt nhưng lại khiến điều hòa nhanh xuống cấp
Bên cạnh chuyện có cần che mưa nắng hay không, vị trí lắp đặt mới là yếu tố rất đáng quan tâm. Một cục nóng đặt dưới mái che nhưng bị nhốt trong không gian chật hẹp vẫn có thể hoạt động kém hiệu quả.
Cục nóng nên được đặt ở nơi thông thoáng, có khả năng lưu thông không khí tốt. Không nên đặt ngay sát tường, bị chắn bởi đồ vật lớn hoặc nằm trong góc quá kín. Khoảng cách cụ thể cần tuân thủ hướng dẫn của nhà sản xuất và yêu cầu kỹ thuật khi lắp đặt.
Cũng nên tránh những vị trí thường xuyên có bụi, khói, hơi dầu mỡ hoặc khí nóng từ các thiết bị khác thổi trực tiếp vào. Chẳng hạn, đặt cục nóng ở nơi hơi nóng từ mái tôn hoặc ống xả tập trung có thể khiến môi trường xung quanh thiết bị nóng hơn đáng kể.
Nếu cục nóng đặt trên sân thượng, gia đình có thể cân nhắc làm mái che cao, thoáng. Nếu đặt ở ban công, cần đảm bảo luồng khí nóng không bị dội ngược vào tường hoặc thổi trực tiếp vào khu vực sinh hoạt. Với nhà phố có diện tích hạn chế, việc chọn vị trí lắp đặt ngay từ đầu thường quan trọng hơn việc cố gắng che chắn sau đó.
Cục nóng bám đầy bụi, lá cây: Đây mới là điều đáng lo
Nhiều gia đình quá chú ý đến việc cục nóng có bị mưa hay nắng hay không mà quên mất một vấn đề quan trọng khác: bụi bẩn và khả năng tản nhiệt.
Sau một thời gian sử dụng, dàn nóng có thể tích tụ bụi, mạng nhện, lá cây hoặc các loại cặn bẩn khác. Khi những lớp bụi này bám dày trên lá nhôm của dàn trao đổi nhiệt, khả năng trao đổi nhiệt có thể bị ảnh hưởng. Quạt cũng có thể phải hoạt động trong điều kiện không thuận lợi.
Vì vậy, thay vì tìm cách bọc kín cục nóng, gia đình nên ưu tiên vệ sinh và bảo dưỡng định kỳ. Khi thấy điều hòa làm lạnh chậm hơn trước, cục nóng phát ra tiếng động bất thường hoặc hoạt động lâu nhưng phòng vẫn không đạt nhiệt độ mong muốn, nên kiểm tra cả dàn nóng thay vì chỉ tập trung vào dàn lạnh.
Một mái che hợp lý, thông thoáng kết hợp với vệ sinh định kỳ sẽ có ý nghĩa hơn nhiều so với việc dùng bạt phủ kín thiết bị để “bảo vệ” khỏi thời tiết.
Vậy cuối cùng có cần che cục nóng điều hòa không?
Câu trả lời ngắn gọn là: không nhất thiết phải che mưa, nhưng nên che nắng nếu cục nóng thường xuyên bị nắng gắt chiếu trực tiếp; và nếu làm mái che thì phải đảm bảo thông thoáng.
Nếu cục nóng đã nằm ở nơi có mái hiên, ban công hoặc bóng râm tự nhiên và không bị cản trở luồng gió, có thể giữ nguyên hiện trạng. Nếu thiết bị nằm ngoài trời dưới nắng gay gắt, một mái che phía trên được thiết kế phù hợp có thể giúp hạn chế tác động của nhiệt môi trường.
Điều cần tránh nhất là che kín bốn phía, phủ bạt khi máy đang chạy hoặc đặt cục nóng trong một chiếc “lồng” quá chật. Bảo vệ cục nóng không có nghĩa là ngăn thiết bị tiếp xúc hoàn toàn với môi trường, mà quan trọng hơn là giúp thiết bị tránh điều kiện khắc nghiệt nhưng vẫn có đủ không gian để tản nhiệt.
Vì vậy, nếu đang chuẩn bị lắp điều hòa, thay vì chỉ hỏi “có cần che cục nóng không?”, gia đình nên quan tâm đồng thời đến vị trí, hướng nắng, độ thông thoáng, khả năng thoát nước và việc bảo dưỡng sau này. Một cục nóng được lắp đúng chỗ ngay từ đầu sẽ giúp điều hòa vận hành thuận lợi hơn và hạn chế nhiều vấn đề không đáng có trong quá trình sử dụng.
