Khế là loại cây ăn quả khá dễ trồng, sinh trưởng tốt ở nhiều vùng khí hậu tại Việt Nam. Nếu được chăm sóc đúng cách, cây có thể ra hoa và cho quả nhiều lần trong năm. Tuy nhiên, không ít gia đình than phiền rằng cây khế nở hoa dày đặc, nhìn rất đẹp mắt nhưng chỉ vài ngày sau hoa héo, rụng hàng loạt và hầu như không có quả.
Thực tế, hiện tượng này có thể do nhiều nguyên nhân như thời tiết mưa kéo dài, thiếu côn trùng thụ phấn, cây thiếu dinh dưỡng hoặc sâu bệnh. Tuy nhiên, có một "thủ phạm" rất phổ biến mà nhiều người vẫn vô tình lặp lại mỗi ngày, đó là tưới nước quá nhiều trong giai đoạn cây đang ra hoa.
Tưới nước quá nhiều khiến hoa dễ rụng
Nhiều người nghĩ rằng khi cây đang ra hoa cần được cung cấp thật nhiều nước để nuôi hoa và chuẩn bị kết trái. Vì vậy, họ duy trì thói quen tưới đẫm gốc mỗi sáng, thậm chí thêm một lần vào chiều tối.
Đây lại là điều khiến cây gặp áp lực sinh lý. Khi đất luôn trong tình trạng ẩm ướt, rễ cây hấp thu oxy kém, khả năng hút dinh dưỡng giảm. Cây sẽ ưu tiên duy trì sự sống thay vì nuôi hoa và quả non. Kết quả là hoa dễ rụng trước khi được thụ phấn hoặc ngay sau khi vừa hình thành quả.
Đặc biệt, nếu vừa tưới nhiều nước vừa gặp những ngày mưa liên tiếp, tỷ lệ đậu quả của cây khế sẽ giảm rõ rệt.
Phun nước trực tiếp lên hoa cũng là sai lầm
Một thói quen khác là dùng vòi phun mạnh để tưới toàn bộ tán cây. Dòng nước có thể làm hạt phấn bị rửa trôi, hoa bị dập hoặc rụng sớm.
Ngoài ra, môi trường quá ẩm trên cánh hoa còn tạo điều kiện cho nấm bệnh phát triển, làm giảm khả năng thụ phấn tự nhiên.
Trong thời kỳ cây nở hoa, nếu cần tưới, nên tưới nhẹ vào vùng gốc, tránh phun trực tiếp lên chùm hoa.
Bón quá nhiều đạm khiến cây chỉ tốt lá
Không ít người thấy cây ra nhiều lá non liền tiếp tục bón phân giàu đạm với hy vọng cây khỏe hơn. Trên thực tế, lượng đạm dư thừa sẽ kích thích cây phát triển cành lá mạnh nhưng lại hạn chế quá trình phân hóa mầm hoa và nuôi quả.
Một cây khế xanh tốt, lá um tùm chưa chắc đã cho nhiều quả. Muốn tăng khả năng đậu trái, cây cần được bổ sung cân đối kali và lân trong giai đoạn trước và sau khi ra hoa.
Thiếu côn trùng thụ phấn cũng làm giảm tỷ lệ đậu quả
Hoa khế cần quá trình thụ phấn để hình thành quả. Nếu khu vườn ít ong, bướm hoặc thời điểm cây ra hoa trùng với những ngày mưa, gió lớn thì khả năng đậu quả sẽ giảm.
Đối với những cây trồng trong chậu hoặc đặt ở ban công, sân thượng, việc thiếu côn trùng ghé thăm càng dễ xảy ra.
Bạn có thể hỗ trợ bằng cách dùng cọ lông mềm chuyển phấn giữa các bông hoa vào buổi sáng, đặc biệt với những cây ra hoa nhiều nhưng nhiều năm liền không đậu quả.
Không cắt tỉa khiến cây khó nuôi quả
Những cành già, cành sâu bệnh hoặc cành mọc chen chúc sẽ làm tán cây quá rậm, ánh sáng khó lọt vào bên trong. Điều này khiến hoa yếu, quá trình quang hợp giảm và cây không đủ dinh dưỡng để giữ quả non.
Sau mỗi đợt thu hoạch, nên cắt tỉa nhẹ để tạo độ thông thoáng cho tán cây. Việc này cũng giúp cây tập trung dinh dưỡng cho những cành khỏe trong mùa ra hoa tiếp theo.
Cách chăm sóc giúp khế tăng tỷ lệ đậu quả
Để cây khế vừa ra nhiều hoa vừa giữ được nhiều quả, người trồng nên lưu ý một số điểm đơn giản:
- Chỉ tưới khi đất bắt đầu khô, không để gốc luôn sũng nước.
- Hạn chế phun nước trực tiếp lên hoa.
- Bón phân cân đối, giảm lượng đạm trong giai đoạn ra hoa.
- Tạo điều kiện cho côn trùng thụ phấn hoặc hỗ trợ thụ phấn bằng tay nếu cần.
- Thường xuyên cắt tỉa cành già, cành sâu bệnh để cây thông thoáng.
- Theo dõi sâu bệnh trên hoa và quả non để xử lý sớm.
Chỉ cần điều chỉnh một vài thói quen chăm sóc, đặc biệt là tránh tưới quá nhiều nước trong thời kỳ ra hoa, cây khế có thể cải thiện đáng kể tỷ lệ đậu quả. Thay vì nở rộ rồi rụng sạch, cây sẽ giữ được nhiều quả non hơn và cho vụ thu hoạch sai trĩu cành.
