Theo phong tục và quan niệm truyền thống, ban thờ gia tiên có thể bày một hoặc hai lọ hoa tùy vào không gian và điều kiện của mỗi gia đình. Số lượng bình hoa sẽ quyết định cách sắp xếp sao cho hài hòa, trang nghiêm và đúng chuẩn phong tục.
Trường hợp đặt một bình hoa (độc bình)
Người xưa có nguyên tắc bài trí quen thuộc là “đông bình tây quả”. Theo quy luật tự nhiên, mặt trời mọc ở hướng Đông và lặn ở hướng Tây; cây cối phải ra hoa rồi mới kết trái. Vì vậy, để thuận theo lẽ trời đất, lọ hoa được đặt ở phía Đông, còn mâm ngũ quả đặt ở phía Tây.
Thông thường, ban thờ gia tiên được bố trí theo hướng Nam. Khi đó, bình hoa đặt bên trái (tượng trưng cho hướng Đông, mùa xuân – mùa sinh sôi, nảy nở), còn đĩa quả đặt bên phải (tượng trưng cho hướng Tây, mùa thu – mùa kết trái). Nếu chỉ dùng một lọ hoa, gia chủ nên đặt bên trái ban thờ và mâm quả đặt bên phải để đúng với nguyên tắc truyền thống.
Trường hợp đặt hai bình hoa (song bình)
Khi sử dụng hai lọ hoa, gia chủ có thể đặt đối xứng hai bên ban thờ, còn mâm ngũ quả đặt ở vị trí trung tâm phía trước bát hương. Cách bày trí này tạo sự cân đối, trang nghiêm và mang lại cảm giác thanh thoát cho không gian thờ cúng.
Ý nghĩa một số loại hoa thường dùng trên bàn thờ
Hoa hồng đỏ Không chỉ tượng trưng cho tình yêu và hạnh phúc, hoa hồng đỏ còn mang ý nghĩa cát tường, may mắn. Với hương thơm nhẹ nhàng, dễ chịu, đây là loại hoa phù hợp để dâng cúng trên ban thờ, thể hiện sự thành kính.
Hoa mai Là loài hoa đặc trưng của mùa xuân, đặc biệt phổ biến trong dịp Tết Nguyên đán ở miền Nam, hoa mai vàng thường được dâng lên ban thờ để tưởng nhớ tổ tiên. Sắc vàng tươi tắn của hoa mai còn tượng trưng cho phú quý, tài lộc và sự thịnh vượng trong năm mới.
Hoa cúc vàng
Hoa cúc vàng là một trong những loài hoa được sử dụng phổ biến nhất trong thờ cúng. Sắc vàng tươi sáng, lâu tàn không chỉ tạo cảm giác trang nghiêm mà còn tượng trưng cho lòng hiếu kính, sự bền bỉ và trường tồn theo thời gian. Vì vậy, đây luôn là lựa chọn quen thuộc trên bàn thờ gia tiên vào các dịp lễ, Tết.
Hoa sen
Với vẻ đẹp thanh cao và hương thơm dịu nhẹ, hoa sen từ lâu đã trở thành biểu tượng thiêng liêng trong Phật giáo và rất được ưa chuộng trong không gian thờ cúng. Hoa sen đại diện cho sự thuần khiết, trong sạch, đồng thời thể hiện ý chí mạnh mẽ, niềm tin và nghị lực vươn lên giữa hoàn cảnh khó khăn
