Từ cây bưởi bị bỏ quên đến niềm tự hào của vùng đất phù sa
Những ngày cuối năm, vùng trồng bưởi đỏ Đông Cao ở xã Mê Linh (Hà Nội) trở nên nhộn nhịp hơn hẳn. Trên những vườn bưởi trĩu quả, sắc đỏ cam nổi bật giữa nền lá xanh tạo nên khung cảnh đặc trưng chỉ xuất hiện vào thời điểm cận Tết. Ít ai biết rằng, cách đây nhiều năm, giống bưởi này từng không được coi trọng. Khi chưa được nhân giống và chăm sóc bài bản, bưởi đỏ chỉ được xem là cây đột biến tự nhiên, quả nhỏ, sản lượng thấp, khó bán nên không mấy người mặn mà.
Bước ngoặt đến khi người dân địa phương nhận ra giá trị khác biệt của giống bưởi “lạ” này. Không chỉ có màu sắc hiếm gặp, bưởi đỏ Đông Cao còn thích nghi tốt với thổ nhưỡng phù sa, càng trồng lâu năm càng cho quả đẹp. Từ vài cây ban đầu, giống bưởi được nhân rộng, chăm sóc kỹ lưỡng hơn, dần hình thành vùng trồng chuyên canh. Theo thời gian, cái tên bưởi đỏ Đông Cao trở thành dấu ấn riêng, gắn với vùng đất và được người tiêu dùng nhớ đến mỗi khi Tết đến xuân về.
Sắc đỏ khác biệt làm nên giá trị đặc sản
Điểm khiến bưởi đỏ Đông Cao nhanh chóng chiếm được cảm tình của thị trường chính là màu sắc. Khi còn non, quả vẫn mang màu xanh như nhiều giống bưởi khác, nhưng càng về cuối vụ, vỏ dần chuyển sang vàng cam rồi đỏ rực. Phần múi bên trong cũng ánh đỏ hồng tự nhiên, tạo cảm giác mới lạ ngay từ cái nhìn đầu tiên. Trong quan niệm truyền thống, màu đỏ tượng trưng cho sự may mắn, sung túc, vì thế bưởi đỏ thường được chọn để bày mâm ngũ quả, đặt trang trọng trong phòng khách hoặc dùng làm quà biếu dịp đầu năm.
Không chỉ đẹp ở hình thức, bưởi đỏ Đông Cao còn ghi điểm nhờ hương vị. Múi bưởi dày, giòn, ít xơ, vị ngọt thanh dễ chịu, gần như không có vị chua gắt. Khi tách múi, hương thơm dịu lan tỏa, tạo cảm giác tươi mới. Chính sự hài hòa giữa hình thức và chất lượng đã khiến nhiều người sẵn sàng chi số tiền cao hơn so với các giống bưởi truyền thống.
Đặc biệt, trong bối cảnh người tiêu dùng ngày càng chú trọng yếu tố thẩm mỹ và ý nghĩa tinh thần của sản phẩm Tết, bưởi đỏ Đông Cao không chỉ là trái cây để ăn mà còn mang giá trị trang trí và biểu trưng. Đây là lý do loại quả này ngày càng được ưa chuộng tại các đô thị lớn.
Canh tác công phu, giá trị tăng theo từng mùa Tết
Để có những trái bưởi đỏ đạt chuẩn bán Tết, người trồng phải đầu tư nhiều công sức. Từ khâu chọn giống, cải tạo đất, bón phân đến tỉa cành, mỗi công đoạn đều đòi hỏi sự tỉ mỉ. Thời điểm quả bắt đầu chuyển màu được xem là giai đoạn “then chốt”. Người trồng phải điều chỉnh lượng nước tưới, che nắng phù hợp để quả chín đều, vỏ mịn, không bị nứt hay thâm.
Những cây bưởi lâu năm thường cho quả có màu đỏ đậm, hương thơm rõ và chất lượng ổn định hơn. Sau khi thu hoạch, bưởi được lau sạch, phân loại kỹ càng. Quả tròn đều, đẹp mắt sẽ được giữ lại để bán dịp Tết hoặc đưa vào tạo hình. Những quả không đạt tiêu chuẩn thẩm mỹ vẫn được tận dụng để ép nước, làm mứt, sấy vỏ hoặc chế biến tinh dầu, giúp nâng cao giá trị kinh tế cho người trồng.
Hiện nay, bưởi đỏ Đông Cao phổ biến với hai dòng chính là bưởi tạo hình và bưởi thường. Bưởi tạo hình được bọc khuôn từ khi quả còn nhỏ, phổ biến nhất là khuôn chữ “Tài – Lộc” hoặc dáng nậm rượu tượng trưng cho sự đủ đầy. Quá trình tạo hình kéo dài nhiều tháng, đòi hỏi người trồng theo dõi sát sao để quả phát triển đúng form. Chính sự cầu kỳ này khiến giá bưởi tạo hình có thể lên tới 400.000 đồng/quả vào dịp Tết 2026, nhưng vẫn được thị trường đón nhận.
Kết bài
Từ một giống bưởi từng bị xem nhẹ, bưởi đỏ Đông Cao đã vươn mình trở thành đặc sản mang giá trị kinh tế và văn hóa rõ nét mỗi dịp Tết. Sắc đỏ rực rỡ, hương vị dễ chịu cùng câu chuyện về sự kiên trì của người trồng đã giúp loại quả này chinh phục người tiêu dùng thành phố. Trong không khí Tết Nguyên đán 2026 đang đến gần, bưởi đỏ Đông Cao không chỉ là trái cây, mà còn là biểu tượng của may mắn, sung túc, góp phần làm trọn vẹn hơn hương vị ngày xuân.
