Luật sư Đào Nguyên Thuật (Đoàn Luật sư TP. Hà Nội) cho biết, lương hưu trên thực tế không tự động tăng theo mức điều chỉnh của lương cơ sở. Việc điều chỉnh lương hưu phải do Nhà nước ban hành riêng thông qua các nghị định, căn cứ vào nhiều yếu tố như chỉ số giá tiêu dùng (CPI), khả năng cân đối Quỹ Bảo hiểm xã hội và định hướng chính sách an sinh từng giai đoạn.
Vì vậy, dù lương cơ sở dự kiến tăng từ ngày 1/7/2026, người đang hưởng lương hưu sẽ không được điều chỉnh ngay nếu chưa có quyết định tăng lương hưu tương ứng.
Tuy nhiên, việc tăng lương cơ sở vẫn tạo ra những tác động gián tiếp. Với người đã nghỉ hưu, lương hưu có thể được điều chỉnh nếu Nhà nước ban hành chính sách tăng trong cùng thời kỳ, trong đó nhóm hưởng thấp thường được ưu tiên điều chỉnh cao hơn để đảm bảo an sinh.
Đối với người sắp nghỉ hưu, việc tăng lương cơ sở có thể làm tăng mức lương làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội (đặc biệt trong khu vực hưởng lương theo hệ số), từ đó cải thiện mức bình quân tiền lương đóng BHXH và giúp tăng lương hưu sau này.
Với người đang tham gia BHXH, mức đóng có thể tăng theo lương cơ sở mới. Dù làm tăng chi phí trước mắt, nhưng về lâu dài lại góp phần nâng mức hưởng lương hưu khi nghỉ việc.
Theo quy định, lương hưu được tính dựa trên thời gian tham gia BHXH và mức bình quân tiền lương đóng BHXH. Trong đó, lương cơ sở không ảnh hưởng trực tiếp mà chỉ tác động gián tiếp thông qua tiền lương làm căn cứ đóng.
Liên quan đến chính sách điều chỉnh, Bộ Nội vụ đang trình Bộ Tư pháp thẩm định dự thảo nghị định về tăng lương hưu, trợ cấp BHXH và trợ cấp hàng tháng. Trước đó, Bộ từng đề xuất hai phương án tăng lương hưu từ 1/7, gồm tăng 4,5% kèm 200.000 đồng/tháng hoặc tăng đồng loạt 8%. Hiện phương án được rút gọn còn mức tăng 8% trên lương hưu, trợ cấp BHXH và trợ cấp hàng tháng của tháng 6/2026.
