Trong quá trình nấu nướng, dầu mỡ, nước thức ăn và hơi ẩm thường xuyên bám vào bếp gas. Nếu không được lau sạch kịp thời, những vị trí bằng kim loại rất dễ xuất hiện các đốm nâu đỏ, lâu ngày hình thành lớp rỉ sét cứng đầu.
Không nhất thiết phải mua chất tẩy rửa chuyên dụng đắt tiền. Một số nguyên liệu quen thuộc trong nhà bếp có thể giúp làm sạch vết gỉ nhẹ khá hiệu quả nếu sử dụng đúng cách.
1. Dùng giấm trắng làm mềm vết rỉ sét
Giấm trắng chứa axit axetic, có khả năng hỗ trợ hòa tan một phần lớp oxit sắt hình thành trên bề mặt kim loại. Đây là nguyên liệu dễ tìm, phù hợp để xử lý những vết gỉ nhẹ trên kiềng bếp hoặc các bộ phận kim loại có thể tháo rời.
Cách làm khá đơn giản: tháo kiềng bếp khi bếp đã nguội hoàn toàn, dùng khăn thấm giấm trắng rồi đặt lên vùng bị rỉ sét trong khoảng 10-15 phút. Sau đó, dùng bàn chải lông mềm chà nhẹ, rửa sạch và lau thật khô.
Với những vết gỉ bám lâu ngày, có thể cần lặp lại vài lần. Tuy nhiên, không nên ngâm lâu các bộ phận có lớp phủ bảo vệ hoặc vật liệu không phù hợp với axit.
2. Kết hợp baking soda và nước để xử lý vết gỉ
Baking soda có tính kiềm nhẹ và khả năng tạo hỗn hợp làm sạch có độ mài mòn nhẹ. Khi kết hợp với một chút nước, nguyên liệu này tạo thành hỗn hợp sệt giúp hỗ trợ làm bong các mảng bẩn bám trên bề mặt.
Trộn baking soda với nước theo tỷ lệ vừa đủ để tạo thành hỗn hợp sệt, thoa lên vùng bị gỉ nhẹ rồi để khoảng 10-15 phút. Tiếp đó, dùng bàn chải mềm chà nhẹ theo chiều của vết bẩn, lau sạch bằng khăn ẩm và làm khô hoàn toàn.
Cách này phù hợp hơn với những vị trí có vết bẩn hỗn hợp giữa dầu mỡ, cặn thức ăn và đốm gỉ nhẹ. Với lớp gỉ đã ăn sâu vào kim loại, baking soda khó có thể xử lý triệt để.
3. Dùng chanh để hỗ trợ làm sạch những đốm gỉ nhỏ
Chanh chứa axit citric tự nhiên, có thể hỗ trợ làm lỏng một phần lớp gỉ trên bề mặt kim loại. Đây là lựa chọn phù hợp với những đốm rỉ nhỏ, mới xuất hiện trên bộ phận kim loại không quá nhạy cảm với axit.
Vắt một ít nước cốt chanh lên khăn mềm, áp nhẹ vào vùng bị gỉ trong vài phút rồi dùng bàn chải mềm làm sạch. Sau đó, lau lại bằng khăn thấm nước sạch và lau khô.
Không nên sử dụng chanh tùy tiện trên mặt bếp bằng đá tự nhiên, bề mặt tráng men bị hư hỏng hoặc các chi tiết có lớp phủ đặc biệt. Axit tự nhiên vẫn có thể làm ảnh hưởng đến một số vật liệu.
4. Dùng nước rửa chén để loại bỏ lớp dầu mỡ bám quanh vết gỉ
Một nguyên nhân khiến vết rỉ sét trên bếp gas khó làm sạch là dầu mỡ và cặn thức ăn thường bám phủ bên ngoài. Nếu chỉ tập trung chà vào lớp gỉ mà bỏ qua lớp bẩn này, việc vệ sinh sẽ mất nhiều thời gian hơn.
Hãy pha một ít nước rửa chén với nước ấm, dùng khăn mềm lau sạch dầu mỡ quanh khu vực bị gỉ. Với kiềng bếp có thể tháo rời, có thể vệ sinh riêng bằng bàn chải mềm rồi tráng sạch và lau khô.
Sau khi loại bỏ lớp dầu mỡ, bạn mới nên xử lý phần gỉ còn lại bằng giấm hoặc baking soda nếu vật liệu cho phép. Cách làm theo từng bước giúp hạn chế phải chà xát quá mạnh lên bề mặt bếp.
5. Dùng bàn chải mềm thay vì vật sắc nhọn để cạo gỉ
Nhiều người có thói quen dùng dao, miếng cọ kim loại hoặc giấy nhám để cạo những mảng rỉ sét cứng đầu. Tuy nhiên, cách này có thể làm xước lớp phủ bảo vệ, khiến kim loại bên dưới tiếp xúc với độ ẩm và tiếp tục bị ăn mòn.
Thay vào đó, nên sử dụng bàn chải nylon, bàn chải đánh răng cũ hoặc miếng bọt biển mềm. Chà từ nhẹ đến mạnh vừa phải, tập trung vào vùng bị bẩn thay vì cọ toàn bộ bề mặt.
Nếu lớp gỉ đã dày, bong thành từng mảng hoặc khiến kim loại bị rỗ, không nên cố đánh bóng bằng lực mạnh. Khi đó, bộ phận này có thể đã bị ăn mòn và cần được thay thế.
Những lưu ý quan trọng khi vệ sinh bếp gas bị rỉ sét
Trước khi vệ sinh, cần khóa van gas, tắt bếp và chờ toàn bộ thiết bị nguội hẳn. Không để nước, giấm hay các dung dịch vệ sinh chảy vào đầu đốt, kim đánh lửa, lỗ phun gas và các bộ phận bên trong.
Đặc biệt, tuyệt đối không trộn giấm với nước tẩy chứa clo hoặc các chất tẩy rửa không rõ thành phần. Không sử dụng giấm và baking soda cùng lúc với kỳ vọng tăng hiệu quả tẩy gỉ, bởi chúng sẽ phản ứng trung hòa một phần của nhau.
Sau khi vệ sinh, cần lau khô hoàn toàn các bộ phận trước khi lắp lại và sử dụng. Nếu phát hiện đầu đốt bị ăn mòn, lỗ phun gas biến dạng hoặc bộ phận dẫn gas có dấu hiệu hư hỏng, nên nhờ kỹ thuật viên kiểm tra thay vì tự xử lý.