Nhiều hiểu lầm thường gặp về HPV vẫn đang khiến không ít phụ nữ chủ quan với nguy cơ ung thư cổ tử cung, từ suy nghĩ “đã quan hệ thì không cần tiêm vaccine” đến lo ngại vaccine ảnh hưởng khả năng sinh sản. Trong khi đó, HPV lại là loại virus có thể âm thầm tồn tại nhiều năm trước khi gây ra những tổn thương nguy hiểm.
HPV chỉ ảnh hưởng đến phụ nữ
Khi nhắc đến HPV, phần lớn mọi người thường nghĩ ngay đến ung thư cổ tử cung. Đây là một trong những hiểu lầm thường gặp về HPV khiến không ít người mặc định rằng virus HPV chỉ liên quan đến phụ nữ và nam giới không cần tiêm ngừa.
Thực tế, HPV có thể gây bệnh ở cả hai giới. Ngoài ung thư cổ tử cung ở nữ giới, virus này còn liên quan đến nhiều bệnh lý nguy hiểm khác như ung thư hậu môn, ung thư dương vật, ung thư hầu họng và mụn cóc sinh dục ở nam giới.
Các chuyên gia cho biết nam giới thậm chí có thể trở thành nguồn lây HPV trong cộng đồng dù không xuất hiện triệu chứng rõ ràng. Đây cũng là lý do nhiều quốc gia hiện nay triển khai tiêm vaccine HPV cho cả bé trai nhằm giảm nguy cơ lây nhiễm virus.
Hiện nay, vaccine HPV tại Việt Nam cũng đã được khuyến cáo cho cả nam và nữ trong độ tuổi phù hợp. Việc chỉ tập trung phòng bệnh cho phụ nữ được cho là chưa đủ để kiểm soát nguy cơ lây nhiễm trong cộng đồng.
Vaccine HPV không còn tác dụng khi đã quan hệ tình dục
Đây là một trong những hiểu lầm thường gặp về HPV khiến nhiều phụ nữ trì hoãn tiêm vaccine suốt nhiều năm. Theo các chuyên gia, vaccine HPV đạt hiệu quả bảo vệ cao nhất nếu được tiêm trước khi cơ thể phơi nhiễm virus, thường từ 9 - 14 tuổi. Tuy nhiên, điều này không đồng nghĩa người đã quan hệ tình dục sẽ không nhận được lợi ích từ vaccine.
Đã quan hệ tình dục thì không cần tiêm HPV là một trong những hiểu lầm thường gặp về HPV hiện nay.
Người trưởng thành hoặc đã lập gia đình vẫn có thể tiêm để phòng ngừa những chủng HPV chưa từng nhiễm trước đó. Trong nhiều trường hợp, vaccine còn giúp giảm nguy cơ tái nhiễm các chủng virus nguy cơ cao.
Nhiều nghiên cứu quốc tế cho thấy vaccine HPV vẫn có hiệu quả tích cực ở nhóm tuổi trưởng thành từ 26 - 45 tuổi. Vì vậy, giới chuyên môn khuyến cáo nên tiêm càng sớm càng tốt trong độ tuổi phù hợp thay vì chờ đến khi xuất hiện bất thường mới bắt đầu tìm hiểu.
Tiêm HPV có thể gây vô sinh hoặc ảnh hưởng sinh sản
Nỗi lo vaccine HPV ảnh hưởng khả năng sinh sản là nguyên nhân khiến nhiều phụ huynh chần chừ cho con đi tiêm. Tuy nhiên đến nay, WHO, CDC Hoa Kỳ và nhiều tổ chức y tế lớn trên thế giới đều chưa ghi nhận bằng chứng khoa học nào cho thấy vaccine HPV gây vô sinh hoặc ảnh hưởng tiêu cực đến khả năng mang thai nếu sử dụng đúng chỉ định.
Các phản ứng sau tiêm HPV thường tương tự nhiều loại vaccine khác, phổ biến nhất là đau hoặc sưng nhẹ tại vị trí tiêm, sốt nhẹ, mệt mỏi hay đau đầu và thường tự cải thiện sau một đến hai ngày. Những thông tin thiếu kiểm chứng lan truyền trên mạng xã hội đang khiến nhiều người bỏ lỡ thời điểm tạo miễn dịch tốt nhất cho trẻ.
Trong khi đó, ung thư cổ tử cung vẫn nằm trong nhóm ung thư phổ biến ở phụ nữ Việt Nam và có xu hướng trẻ hóa ở nhiều trường hợp. Tiêm vaccine HPV kết hợp tầm soát định kỳ hiện vẫn được xem là biện pháp hiệu quả hàng đầu giúp giảm nguy cơ mắc ung thư cổ tử cung.
Tiêm vaccine HPV đúng phác đồ giúp giảm nguy cơ ung thư cổ tử cung hiệu quả hơn.
Chỉ cần tiêm một mũi HPV là đủ
Một hiểu lầm thường gặp khác là chỉ cần tiêm một mũi vaccine HPV là được. Trên thực tế, phác đồ tiêm HPV sẽ phụ thuộc vào độ tuổi và loại vaccine được sử dụng. Với nhóm trẻ từ 9 - 14 tuổi, vaccine thường được chỉ định theo phác đồ 2 mũi. Trong khi đó, người bắt đầu tiêm từ 15 tuổi trở lên thường cần đủ 3 mũi để đạt hiệu quả bảo vệ tối ưu.
Các chuyên gia cho biết hiệu quả tạo kháng thể phụ thuộc vào việc hoàn thành đầy đủ phác đồ chứ không chỉ một mũi đơn lẻ. Việc tiêm thiếu liều hoặc tiêm không đúng lịch có thể làm giảm khả năng bảo vệ trước các chủng HPV nguy cơ cao.
Trong trường hợp quên lịch tiêm, người dân không cần tiêm lại từ đầu mà có thể tiếp tục hoàn thành những mũi còn lại theo hướng dẫn của cơ sở y tế. Ngoài tiêm vaccine, phụ nữ vẫn cần duy trì khám phụ khoa và tầm soát ung thư cổ tử cung định kỳ bởi vaccine HPV không thể phòng ngừa toàn bộ các chủng virus nguy cơ cao.
Trong bối cảnh nhiều hiểu lầm thường gặp về HPV vẫn tồn tại, không ít phụ nữ chỉ bắt đầu quan tâm đến việc phòng bệnh khi đã có kết quả tầm soát bất thường. Các chuyên gia khuyến cáo nên tiêm vaccine đúng độ tuổi, đủ phác đồ và duy trì khám phụ khoa định kỳ để giảm nguy cơ ung thư cổ tử cung từ sớm.
