Trong căn bếp của mỗi gia đình, muôi xới cơm có lẽ là một trong những dụng cụ quen thuộc nhất. Sau khi cơm chín, chỉ cần cầm chiếc muôi lên đảo nhẹ vài lần là có thể xới cơm ra bát.
Không ít người từng nghĩ những chấm tròn này chỉ là họa tiết trang trí hoặc giúp chiếc muôi trông đẹp mắt hơn. Thế nhưng, phía sau chi tiết tưởng như rất nhỏ này lại là một ý tưởng thiết kế khá thực tế. Các chấm nổi hoặc lỗ nhỏ trên muôi có thể giúp giảm tình trạng cơm bám dính, hỗ trợ thao tác xới cơm và khiến việc lấy cơm ra khỏi muôi thuận tiện hơn.
Đặc biệt, khi cơm vừa chín, còn nóng và có độ dẻo cao, việc xới bằng một chiếc muôi bề mặt hoàn toàn trơn đôi khi khiến cơm bám thành từng mảng. Người dùng phải gõ muôi vào thành bát hoặc dùng thêm đũa để gỡ cơm. Trong khi đó, một số loại muôi có thiết kế bề mặt đặc biệt giúp hạn chế tình trạng này.
Những chấm tròn trên muôi xới cơm có tác dụng gì mà người dùng ít để ý?
Điều đầu tiên cần nói rõ là không phải tất cả các loại “chấm tròn” trên muôi đều giống nhau. Có loại là những chấm nhỏ nổi lên trên bề mặt, có loại lại là các lỗ được tạo xuyên qua thân muôi. Vì vậy, tác dụng cụ thể sẽ phụ thuộc vào thiết kế của từng sản phẩm.
Với loại muôi có các chấm nổi, bề mặt tiếp xúc với cơm không còn hoàn toàn phẳng. Khi lấy cơm, những điểm tiếp xúc nhỏ này có thể làm giảm diện tích cơm bám thành một lớp lớn trên muôi. Nhờ đó, cơm dễ tách khỏi bề mặt hơn khi người dùng nghiêng hoặc lật muôi.
Bạn có thể hình dung tương tự như việc đặt một miếng cơm dẻo lên mặt phẳng hoàn toàn trơn so với một bề mặt có nhiều điểm gồ ghề nhỏ. Khi diện tích tiếp xúc thay đổi, khả năng cơm bám thành một mảng lớn cũng có thể giảm. Đây là một trong những lý do các nhà sản xuất thường tạo bề mặt có những điểm nổi thay vì để muôi hoàn toàn nhẵn.
Không chỉ giúp cơm dễ rời khỏi muôi, những chấm nhỏ này còn tạo ra độ nhám nhất định. Khi xới cơm, muôi có thể “bám” vào phần cơm tốt hơn, thay vì trượt trên bề mặt. Điều này đặc biệt hữu ích khi cơm vừa nấu xong, còn nóng và có độ kết dính cao.
Với những chiếc muôi có lỗ tròn xuyên qua, thiết kế còn có thể giúp giảm lực cản khi đưa muôi qua cơm. Khi muôi di chuyển, không khí hoặc hơi nước có thể đi qua các khoảng trống thay vì toàn bộ bề mặt muôi phải ép qua khối cơm. Nhờ vậy, thao tác đảo và lấy cơm có thể trở nên nhẹ nhàng hơn.
Tất nhiên, không nên hiểu rằng chỉ cần có chấm tròn thì muôi sẽ hoàn toàn không dính cơm. Độ dính còn phụ thuộc vào loại gạo, lượng nước khi nấu, độ chín của cơm và chất liệu làm muôi. Cơm càng dẻo hoặc quá nhiều nước thì vẫn có thể bám vào muôi dù bề mặt được thiết kế chống dính.
Vì sao một chi tiết nhỏ lại giúp việc xới cơm trở nên thuận tiện hơn?
Một trong những điều thú vị của các vật dụng nhà bếp là những chi tiết rất nhỏ đôi khi lại được thiết kế dựa trên chính thói quen sử dụng hàng ngày. Muôi xới cơm cũng vậy. Người dùng thường muốn lấy một lượng cơm vừa đủ, sau đó đưa ra bát mà không phải mất công gỡ từng hạt cơm khỏi muôi.
Nếu muôi hoàn toàn nhẵn, cơm có thể tạo thành một lớp dính trên bề mặt, đặc biệt khi xới những loại cơm mềm, dẻo. Khi đó, người dùng thường phải dùng lực mạnh hơn để hất cơm xuống bát. Việc này không chỉ khiến thao tác kém thuận tiện mà đôi khi còn làm những hạt cơm nóng bắn ra ngoài.
Các chấm nổi hoặc lỗ nhỏ giúp tạo ra một bề mặt có cấu trúc khác với mặt phẳng thông thường. Khi cơm tiếp xúc với muôi, lớp cơm không nhất thiết nằm sát toàn bộ bề mặt. Khoảng cách giữa các điểm tiếp xúc giúp việc tách cơm dễ dàng hơn.
Một lợi ích khác là người dùng có thể xới cơm nhẹ tay. Thay vì phải ấn sâu và kéo mạnh, chỉ cần đưa muôi xuống dưới phần cơm rồi nâng lên. Với những người thường xuyên nấu cơm bằng nồi chống dính, thao tác nhẹ nhàng còn có ý nghĩa trong việc hạn chế nguy cơ dùng lực mạnh làm ảnh hưởng đến lớp chống dính của lòng nồi.
Chất liệu muôi cũng đóng vai trò quan trọng. Muôi nhựa, silicone, nylon hoặc các loại vật liệu chuyên dụng có thể được thiết kế với nhiều kiểu bề mặt khác nhau. Có loại có các chấm nổi, có loại có đường vân, có loại lại có những lỗ nhỏ. Mục tiêu chung là tạo ra một dụng cụ phù hợp với đặc tính của cơm và giúp người dùng thao tác thuận tiện.
Tuy nhiên, không nên đánh đồng tất cả các chấm tròn với chức năng “chống dính”. Một số mẫu đơn giản có thể sử dụng chấm nổi chủ yếu để tạo ma sát, trong khi những mẫu khác sử dụng lỗ xuyên nhằm giảm lực cản. Vì vậy, muốn biết chính xác công dụng của một chiếc muôi cụ thể, cần xem thiết kế và hướng dẫn của nhà sản xuất.
Khi dùng muôi xới cơm, chỉ cần vài mẹo nhỏ để cơm tơi ngon và muôi luôn sạch
Dù chiếc muôi được thiết kế thông minh đến đâu, cách sử dụng vẫn ảnh hưởng rất nhiều đến việc cơm có bị dính hay không. Một trong những nguyên nhân phổ biến khiến cơm bám nhiều vào muôi là xới ngay khi cơm vừa hoàn thành mà chưa để cơm ổn định. Sau khi nồi chuyển sang chế độ giữ ấm, có thể chờ một khoảng thời gian ngắn rồi mới mở nắp và xới nhẹ.
Khi xới, nên dùng muôi đưa xuống dưới cơm rồi nhẹ nhàng đảo và tách từng phần thay vì nghiền hoặc miết mạnh vào đáy nồi. Cách làm này vừa giúp cơm tơi hơn vừa hạn chế việc làm xước bề mặt lòng nồi nếu đang sử dụng dụng cụ không phù hợp.
Một điều cũng rất đáng lưu ý là không nên dùng muôi đã bị nứt, bong tróc hoặc biến dạng để xới cơm. Với muôi nhựa hoặc silicone đã xuống cấp, việc thay mới sẽ an toàn và thuận tiện hơn. Sau khi sử dụng, nên rửa sạch các khe, chấm hoặc lỗ nhỏ trên muôi vì cơm có thể mắc lại ở những vị trí này.
Nếu muôi có nhiều lỗ li ti, việc vệ sinh càng cần kỹ hơn. Những hạt cơm nhỏ bị mắc lại nếu để lâu có thể khô cứng và khó làm sạch. Chỉ cần ngâm muôi trong nước một lúc rồi rửa lại bằng miếng rửa bát mềm là có thể loại bỏ phần lớn cặn cơm.
Qua một chi tiết nhỏ như những chấm tròn trên muôi xới cơm, có thể thấy nhiều vật dụng trong căn bếp được thiết kế dựa trên những nhu cầu rất thực tế. Chúng không nhất thiết phải cầu kỳ mới hữu ích. Một vài điểm nổi hoặc lỗ nhỏ cũng có thể giúp giảm bám dính, tạo độ ma sát phù hợp và khiến thao tác xới cơm trở nên thuận tiện hơn.
Vì thế, lần tới khi cầm chiếc muôi xới cơm quen thuộc trên tay, bạn có thể để ý kỹ hơn những chấm tròn tưởng như rất bình thường ấy. Chúng có thể không chỉ là chi tiết trang trí mà còn là một phần trong thiết kế giúp việc lấy cơm hằng ngày trở nên nhẹ nhàng hơn.
