Quan sát kỹ trước khi quyết định nhổ bỏ
Khi thấy cây mọc trên mộ tổ tiên, gia đình không nên vội vàng dùng tay kéo bật cây lên, đặc biệt là khi chưa xác định được bộ rễ của cây đã phát triển ở mức độ nào. Việc cây mọc trên mộ là hoàn toàn bình thường. Gió, chim chóc hoặc nước mưa có thể mang hạt giống của các loại cây đến phần mộ. Khi gặp điều kiện thích hợp, chúng sẽ nảy mẩm và phát triển thành cây. Nếu không dọn dẹp thường xuyên, cây có thể sinh trưởng mạnh, trở thành cây lớn, bụi rậm.
Tuy nhiên, cây mọc ở mỗi vị trí lại tiềm ẩn những vấn đề khác nhau. Rễ cây có thể len vào các khe hở, đường vữa hoặc những vị trí đã xuống cấp làm hỏng kết cấu ban đầu của phần mộ. Nên kiểm tra cây mọc trên lớp đất phủ hay trong khe đá, thân cây còn non hay đã phát triển thành cây thân gỗ để chọn cách xử lý phù hợp.
Cỏ dại, cây non mọc trên đất nên được xử lý nhẹ nhàng
Đây là trường hợp thường gặp ở những ngôi mộ có bề mặt phủ đất hoặc khu vực xung quanh chưa được lát kín. Đặc biệt sau những đợt mưa, đất ẩm tạo điều kiện thuận lợi để hạt giống nảy mầm và cỏ dại phát triển.
Với những cây nhỏ có bộ rễ nông, gia đình có thể dùng tay nhổ bỏ khi đất còn hơi ẩm. Nên thao tác từ tốn để lấy được phần rễ mà không làm xáo trộn quá nhiều lớp đất phủ bên dưới.
Sau khi dọn dẹp, có thể thu gom lá khô, cành cây và rác xung quanh để phần mộ trở nên sạch sẽ, gọn gàng hơn.
Tuy nhiên, không phải cứ thấy cỏ mọc là phải loại bỏ toàn bộ. Với những ngôi mộ đất truyền thống có lớp cỏ được duy trì nhằm hạn chế xói mòn, gia đình có thể giữ lại phần cỏ phù hợp. Chỉ nên loại bỏ những cây mọc sai vị trí, có nguy cơ phát triển quá lớn hoặc gây trở ngại cho việc chăm sóc mộ phần.
Cây thân gỗ mọc trên mộ cần được loại bỏ sớm
Nếu phát hiện những cây như si, đa hoặc các loại cây thân gỗ khác mọc trên mộ, gia đình cần đặc biệt chú ý. Khi còn nhỏ, chúng có thể chỉ là những mầm cây rất bé, nhưng theo thời gian, bộ rễ sẽ phát triển và việc xử lý trở nên phức tạp hơn.
Đáng lo ngại nhất là những cây mọc gần chân bia, mép mộ hoặc giữa các viên gạch. Rễ cây có thể len vào những khoảng trống, khiến khe nứt rộng thêm và ảnh hưởng đến kết cấu công trình.
Nếu cây còn non, mọc trên lớp đất và có thể lấy rễ dễ dàng, nên xử lý sớm. Ngược lại, với cây đã lớn, rễ bám sâu hoặc liên kết chặt với phần xây dựng, gia đình không nên tự ý đào bới hay dùng lực kéo bật gốc.
Trong trường hợp này, nên nhờ người có kinh nghiệm chăm sóc, sửa chữa mộ phần kiểm tra. Tùy tình trạng thực tế, có thể cần cắt phần thân để hạn chế cây tiếp tục phát triển, sau đó mới xử lý bộ rễ và khắc phục những vị trí bị ảnh hưởng.
Cây mọc ở khe đá, chân bia tuyệt đối không giật mạnh
Đây là vị trí cần được xử lý thận trọng vì cây thường mọc từ những khe nối có bụi đất và độ ẩm tích tụ. Nếu cố kéo bật cây khi rễ đã bám sâu, phần vữa hoặc vật liệu xung quanh có thể bị bong theo.
Gia đình nên kiểm tra tình trạng các phiến đá, chân bia và đường nối trước khi quyết định loại bỏ. Với cây non, rễ chưa phát triển sâu, có thể sử dụng dụng cụ nhỏ để lấy cây ra nhẹ nhàng, miễn là không làm hư hại bề mặt mộ.
Nếu rễ đã ăn sâu vào khe đá, tốt nhất nên nhờ người có chuyên môn xử lý. Sau khi loại bỏ cây, cần chú ý khắc phục những khoảng hở hoặc vị trí vữa bong tróc để hạn chế nước mưa thấm vào, đồng thời tránh tạo điều kiện cho hạt giống khác tiếp tục nảy mầm.
Đặc biệt, không nên tự ý đổ muối, axit, dầu hoặc hóa chất diệt cỏ vào các khe đá. Những chất này có thể làm hư hại vật liệu xây dựng, ảnh hưởng đến đất và cây xanh xung quanh mà chưa chắc đã loại bỏ được toàn bộ rễ.
Nhìn chung, theo quan niệm phong thủy dân gian, việc chăm sóc mộ phần cần đặt sự trang nghiêm, sạch sẽ và ổn định lên hàng đầu. Khi phát hiện cây mọc tự nhiên, gia đình không nên quá lo lắng về điềm lành hay dữ mà cần bình tĩnh đánh giá tình trạng thực tế. Xử lý đúng cách, không làm tổn hại kết cấu công trình chính là điều quan trọng để giữ gìn nơi an nghỉ của tổ tiên.
* Thông tin mang tính chất tham khảo, chiêm nghiệm.
