Đá viên tưởng chỉ có một kiểu, nhưng thực tế không phải vậy. Cùng là một ly nước, đá trong quán có thể giữ lạnh lâu hơn đáng kể so với đá làm từ khay trong tủ đông gia đình. Điều này không phải mẹo bí mật mà là kết quả của nhiều yếu tố kết hợp.
1. Viên đá lớn luôn tan chậm hơn viên đá nhỏ
Yếu tố đầu tiên là kích thước. Phần lớn quán cà phê, trà sữa hay nhà hàng sử dụng đá viên cỡ lớn hoặc đá hình khối dày. Trong khi đó, khay đá gia đình thường tạo ra những viên nhỏ và mỏng.
Về nguyên lý, viên đá càng lớn thì tỷ lệ diện tích bề mặt so với thể tích càng thấp. Điều này khiến nhiệt từ môi trường truyền vào chậm hơn, nên đá mất nhiều thời gian để tan hết.
Đó cũng là lý do nhiều quán phục vụ cà phê, cocktail hoặc nước ép bằng những viên đá vuông lớn, vừa giữ lạnh lâu vừa hạn chế làm nhạt đồ uống quá nhanh.
2. Đá công nghiệp thường đặc và ít bọt khí hơn
Một điểm khác biệt rất dễ bỏ qua là cấu trúc bên trong viên đá. Đá làm từ khay gia đình thường chứa nhiều bọt khí li ti do nước đóng băng từ ngoài vào trong.
Ngược lại, nhiều máy làm đá chuyên dụng tạo ra viên đá có mật độ cao hơn, ít khoảng rỗng hơn nên truyền nhiệt chậm hơn. Khi nhìn bằng mắt thường, những viên đá này thường trong và cứng hơn.
Viên đá càng đặc, khả năng chống tan càng tốt. Đây là một trong những nguyên nhân khiến nhiều người cảm thấy đá ở quán "bền" hơn dù kích thước không quá chênh lệch.
3. Nhiệt độ bảo quản chuyên nghiệp giúp đá cứng hơn
Không ít gia đình thường xuyên mở cửa tủ lạnh hoặc điều chỉnh nhiệt độ chưa đủ thấp. Điều này khiến đá liên tục chịu sự dao động nhiệt, bề mặt mềm hơn trước khi được lấy ra sử dụng.
Trong khi đó, kho hoặc tủ bảo quản đá của quán thường duy trì nhiệt độ ổn định. Đá sau khi tạo thành tiếp tục được bảo quản ở môi trường lạnh sâu nên giữ được độ cứng tốt hơn.
Khi bỏ vào đồ uống, viên đá có nhiệt độ ban đầu thấp hơn sẽ cần nhiều nhiệt hơn để bắt đầu tan chảy, từ đó kéo dài thời gian giữ lạnh.
4. Loại nước dùng để làm đá cũng tạo khác biệt
Nước máy, nước lọc hay nước tinh khiết đều có thành phần khoáng chất khác nhau. Nếu nước chứa nhiều tạp chất hoặc khoáng, viên đá dễ xuất hiện các vùng đục và nhiều điểm yếu bên trong.
Nhiều cơ sở kinh doanh sử dụng nước đã qua hệ thống lọc nhiều cấp trước khi làm đá. Điều này giúp giảm tạp chất, tạo viên đá trong hơn và có cấu trúc đồng đều hơn.
Dù yếu tố này không quyết định hoàn toàn tốc độ tan, nhưng kết hợp với quy trình sản xuất phù hợp sẽ góp phần tạo ra viên đá bền hơn so với đá làm thông thường.
5. Cách phục vụ cũng ảnh hưởng đến tốc độ tan của đá
Không phải lúc nào nguyên nhân cũng nằm ở viên đá. Nhiều quán thường làm lạnh sẵn ly uống, bình đựng hoặc nguyên liệu trước khi pha chế.
Khi đồ uống và cốc đều đã lạnh, viên đá không phải hấp thụ quá nhiều nhiệt ngay từ đầu nên tan chậm hơn. Ngược lại, nếu rót nước vào chiếc cốc đang ở nhiệt độ phòng hoặc dùng nước còn ấm, đá sẽ tan rất nhanh.
Ngoài ra, việc đặt ly dưới ánh nắng, cầm ly quá lâu bằng tay hoặc khuấy liên tục cũng khiến đá hấp thụ nhiệt nhanh hơn. Đây là những chi tiết nhỏ nhưng có thể làm thay đổi đáng kể thời gian giữ lạnh.
Đá ở nhà có thể lâu tan hơn nếu áp dụng đúng cách
Muốn đá bền hơn, không nhất thiết phải mua máy làm đá chuyên dụng. Bạn có thể sử dụng khay tạo viên đá lớn, ưu tiên nước đã lọc sạch, hạn chế mở tủ đông quá thường xuyên và bảo quản đá trong ngăn đông đủ lạnh.
Nếu dùng để pha cà phê, trà hoặc nước trái cây, hãy làm lạnh cốc trước vài phút và chuẩn bị nguyên liệu ở nhiệt độ mát. Những thay đổi đơn giản này giúp viên đá phát huy hiệu quả tốt hơn mà không tốn thêm chi phí.
Sự khác biệt giữa đá ở quán và đá ở nhà thực chất là tổng hợp của nhiều yếu tố: kích thước, độ đặc, chất lượng nước, nhiệt độ bảo quản và cách sử dụng. Khi hiểu rõ những nguyên lý này, bạn hoàn toàn có thể tạo ra những ly đồ uống mát lâu, ít bị nhạt và ngon hơn ngay tại nhà.
