Vị trí lọ hoa trên ban thờ tưởng là chuyện nhỏ nhưng lại được nhiều gia đình coi trọng. Đặt đúng vị trí vừa tạo sự trang nghiêm, vừa giữ được nét bài trí truyền thống.
Một lọ hoa thường đặt bên trái ban thờ
Nếu chỉ dùng một lọ hoa, cách bài trí truyền thống thường đặt bình ở bên trái khi đứng từ phía trong nhìn ra ngoài. Vị trí này tương ứng với quan niệm “đông bình tây quả”: phía Đông đặt bình hoa, phía Tây đặt đĩa quả.
Cách sắp xếp này không đơn thuần nhằm tạo bố cục đẹp mắt. Trong quan niệm phương Đông xưa, hướng Đông gắn với sự sinh trưởng, còn hoa là biểu tượng của vẻ đẹp, sức sống và sự thanh khiết. Vì vậy, bình hoa được đặt về phía Đông tạo nên một bố cục mang tính biểu tượng.
Với những gia đình chỉ đặt một bình, điều quan trọng là xác định đúng hướng nhìn.
“Đông bình tây quả” không phải cách đặt tùy tiện
Câu “đông bình tây quả” xuất hiện trong cách bài trí ban thờ truyền thống, trong đó bình hoa đặt một bên và mâm quả đặt phía đối diện. Đây là cách tạo thế cân bằng giữa hoa và quả, đồng thời thể hiện quan niệm sắp xếp không gian thờ cúng có trật tự.
Theo cách lý giải dân gian, nhiều ban thờ truyền thống được định hướng về phía Nam. Khi đó, phía Đông nằm bên trái nếu nhìn từ trong ra. Người xưa quan sát tự nhiên, phương hướng và điều kiện khí hậu rồi hình thành những cách bố trí phù hợp với không gian sống.
Một cách lý giải được lưu truyền cho rằng khi ban thờ hướng Nam, bình hoa đặt phía Đông có thể đón luồng gió Đông, đưa hương thơm lan trong không gian thờ tạo hương thơm thanh tịnh cho ban thờ.
Nếu đặt hai bình hoa, nên ưu tiên sự đối xứng
Khi ban thờ rộng và gia đình sử dụng hai lọ hoa, cách bài trí phổ biến là đặt hai bình ở hai bên, tạo thế đối xứng. Khi ấy, không còn áp dụng đơn giản nguyên tắc một bình ở bên trái như trường hợp chỉ có một lọ.
Hai bình nên có kích thước, kiểu dáng và chiều cao tương đối hài hòa. Cách đặt cân xứng giúp ban thờ nhìn gọn gàng, trang nghiêm, đặc biệt khi ở giữa còn có bát hương, bài vị, ảnh thờ hoặc các vật phẩm khác.
Điều cần tránh là đặt hai bình nhưng một chiếc quá lớn, một chiếc quá nhỏ hoặc bố trí lệch hẳn sang một bên. Ban thờ vốn là không gian cần sự tĩnh tại, vì vậy sự cân đối thường quan trọng hơn việc cố đưa thật nhiều đồ trang trí lên trên.
Không nên đặt lọ hoa ở vị trí che khuất bát hương
Dù một bình hay hai bình, lọ hoa cũng không nên đặt tùy tiện đến mức che khuất bát hương, ảnh thờ hoặc các vật phẩm chính. Ban thờ càng nhiều đồ thì càng dễ mất sự thông thoáng và làm tổng thể trở nên rối mắt.
Một bình hoa vừa phải thường đủ tạo điểm nhấn. Nếu cắm hoa cao, nên cân nhắc chiều cao để không che mất phần trung tâm của ban thờ. Hoa tươi cũng cần được thay khi héo, tránh để cành lá úa lâu ngày.
Đây cũng là điểm nhiều gia đình dễ bỏ qua. Bài trí ban thờ đẹp không nằm ở việc có thật nhiều hoa, quả hay đồ thờ, mà ở sự sạch sẽ, cân đối và phù hợp với kích thước thực tế của ban thờ.
*Thông tin trong bài chỉ mang tính tham khảo chiêm nghiệm
