Mỗi ngày, chúng ta đưa ra hàng chục quyết định liên quan đến tiền, từ mua sắm nhỏ lẻ đến những lựa chọn tài chính lớn. Nhưng ít ai để ý rằng, thời điểm trong ngày cũng có thể ảnh hưởng trực tiếp đến sự tỉnh táo và khả năng đánh giá rủi ro.
1. Sáng sớm khi vừa thức dậy
Cơ thể vừa chuyển từ trạng thái nghỉ ngơi sang hoạt động, não bộ chưa đạt độ tập trung tối ưu. Đây là lúc cảm xúc còn lẫn lộn, suy nghĩ dễ bị chi phối bởi thói quen hơn là phân tích. Nếu phải đưa ra quyết định liên quan đến tiền, bạn có xu hướng làm theo cảm tính hoặc chọn phương án quen thuộc thay vì phương án tốt nhất.
Những giao dịch như ký hợp đồng, xác nhận thanh toán lớn hay đặt cọc thường đòi hỏi sự tỉnh táo và kiểm tra chi tiết. Sáng sớm, bạn dễ bỏ sót điều khoản, nhầm lẫn con số hoặc không phát hiện rủi ro tiềm ẩn. Một sai sót nhỏ ở thời điểm này có thể kéo theo hệ quả lâu dài.
Cách an toàn là dành buổi sáng cho việc rà soát thông tin, lập danh sách câu hỏi và chờ đến khi tinh thần hoàn toàn tỉnh táo mới chốt quyết định. Chỉ cần lùi lại vài giờ, bạn đã tăng đáng kể khả năng nhìn ra những điểm chưa hợp lý.
2. Giữa buổi trưa khi cơ thể mệt mỏi
Sau nhiều giờ làm việc, năng lượng giảm và sự tập trung không còn ở mức cao. Đây là lúc não bộ dễ “đi đường tắt”, chọn phương án nhanh gọn thay vì cân nhắc kỹ lưỡng. Với các quyết định tài chính, sự vội vàng này có thể dẫn đến lựa chọn thiếu chính xác.
Trong khung giờ này, bạn cũng dễ bị ảnh hưởng bởi các yếu tố bên ngoài như quảng cáo, lời mời gọi hoặc khuyến mãi hấp dẫn. Khi mệt, khả năng phản biện giảm, bạn có xu hướng tin tưởng hơn vào thông tin được đưa ra mà không kiểm chứng.
Nếu bắt buộc phải xử lý việc liên quan đến tiền vào buổi trưa, hãy chia nhỏ quyết định. Xem xét từng bước, ghi chú lại và chỉ xác nhận khi đã có thời gian nghỉ ngắn để lấy lại sự tỉnh táo.
3. Cuối giờ làm việc khi áp lực dồn dập
Cuối ngày thường là lúc công việc chồng chất, deadline cận kề và tâm lý muốn hoàn thành nhanh để kết thúc. Trong trạng thái này, bạn dễ đưa ra quyết định tài chính theo hướng “cho xong”, thay vì theo hướng tối ưu.
Áp lực có thể khiến bạn chấp nhận điều khoản bất lợi, bỏ qua bước so sánh hoặc không thương lượng những chi tiết quan trọng. Đặc biệt với các giao dịch lớn, sự hấp tấp cuối ngày có thể khiến bạn đánh đổi lợi ích dài hạn để lấy sự nhẹ nhõm tức thời.
Giải pháp là đặt ra quy tắc cá nhân: không ký kết hay chuyển tiền lớn trong vòng một giờ trước khi kết thúc ngày làm việc. Thời gian này nên dành cho việc tổng hợp thông tin và chuẩn bị cho quyết định vào ngày hôm sau.
4. Buổi tối khi cảm xúc chi phối mạnh
Sau một ngày dài, cảm xúc thường chiếm ưu thế hơn lý trí. Bạn có thể mua sắm để giải tỏa căng thẳng hoặc đầu tư theo cảm hứng vì một tin tức vừa đọc được. Những quyết định này thường thiếu nền tảng phân tích vững chắc.
Buổi tối cũng là thời điểm các nền tảng mua sắm và quảng cáo hoạt động mạnh, liên tục gợi ý ưu đãi, giảm giá, cơ hội “có hạn”. Khi mệt và thư giãn, bạn dễ bị cuốn theo tâm lý sợ bỏ lỡ, dẫn đến chi tiêu vượt kế hoạch.
Để tránh rơi vào bẫy cảm xúc, hãy đặt giới hạn rõ ràng cho chi tiêu buổi tối. Nếu gặp một quyết định tài chính quan trọng, hãy ghi lại và hẹn bản thân xem xét lại vào sáng hôm sau với tâm thế bình tĩnh hơn.
5. Thời điểm vừa nhận tin tức bất ngờ
Tin tốt hay tin xấu liên quan đến tài chính, công việc hoặc thị trường đều có thể làm bạn phản ứng quá mức. Trong khoảnh khắc cảm xúc dâng cao, quyết định về tiền dễ mang tính bốc đồng hoặc phòng thủ thái quá.
Phản ứng nhanh đôi khi cần thiết, nhưng với đa số tình huống tài chính cá nhân, sự chậm lại lại mang đến lợi thế. Việc dành thời gian kiểm chứng thông tin, tham khảo thêm nguồn và nhìn bức tranh tổng thể giúp bạn tránh những lựa chọn cực đoan.
Một nguyên tắc đơn giản là “đợi 24 giờ” với các quyết định lớn sau khi nhận tin bất ngờ. Khoảng thời gian này giúp cảm xúc lắng xuống và lý trí có cơ hội dẫn dắt.
