Buổi sáng thức dậy, cơ thể thường có những thay đổi rất dễ bị bỏ qua. Nhưng nếu một số biểu hiện xuất hiện thường xuyên, kéo dài hoặc ngày càng rõ, đó có thể là tín hiệu cần kiểm tra sức khỏe, trong đó có chức năng thận.
Mặt hoặc mí mắt bị phù sau khi ngủ dậy
Một trong những biểu hiện dễ nhận thấy là vùng quanh mắt hoặc mí mắt sưng nhẹ vào buổi sáng. Tình trạng này có thể liên quan đến việc cơ thể giữ nước và muối, trong đó bệnh thận là một nguyên nhân cần được xem xét.
Tuy nhiên, không phải cứ ngủ dậy thấy mắt hơi sưng là thận yếu. Ăn mặn vào buổi tối, thiếu ngủ, uống nhiều nước trước khi đi ngủ hoặc dị ứng cũng có thể gây phù nhẹ.
Điều đáng chú ý là tình trạng phù xuất hiện thường xuyên, kéo dài hoặc kèm theo phù chân, tăng cân nhanh, khó thở. Khi đó, không nên chỉ tự điều chỉnh chế độ ăn mà cần đi khám để tìm nguyên nhân.
Nước tiểu buổi sáng thay đổi bất thường
Sau một đêm không uống nước, nước tiểu buổi sáng thường đậm màu hơn bình thường. Đây có thể là phản ứng sinh lý do nước tiểu cô đặc, chưa nhất thiết là dấu hiệu bệnh lý.
Nhưng nếu nước tiểu thường xuyên có nhiều bọt, bọt lâu tan, có màu đỏ, nâu bất thường hoặc lượng nước tiểu thay đổi rõ rệt, cần lưu ý. Một số thay đổi có thể liên quan đến protein hoặc máu trong nước tiểu và cần được xét nghiệm để xác định nguyên nhân.
Đặc biệt, protein niệu có thể là dấu hiệu tổn thương tại thận. Không thể chỉ nhìn bằng mắt để kết luận thận yếu, vì vậy xét nghiệm nước tiểu là cách đơn giản hơn để kiểm tra khi có biểu hiện đáng ngờ.
Thức dậy đã thấy mệt mỏi, thiếu năng lượng
Ngủ đủ nhưng sáng dậy vẫn thường xuyên mệt rũ, uể oải, khó tập trung cũng là biểu hiện không nên bỏ qua nếu kéo dài. Bệnh thận mạn có thể gây thiếu máu và tích tụ các chất thải trong cơ thể, từ đó khiến người bệnh mệt mỏi.
Dù vậy, mệt vào buổi sáng là triệu chứng rất không đặc hiệu. Thiếu ngủ, căng thẳng, ngưng thở khi ngủ, thiếu máu, rối loạn tuyến giáp hoặc nhiều vấn đề sức khỏe khác cũng có thể gây tình trạng tương tự.
Vì thế, không nên dựa riêng vào cảm giác mệt mỏi để kết luận chức năng thận suy giảm. Nếu mệt kéo dài và đi cùng phù, thay đổi nước tiểu, chán ăn hoặc ngứa da, việc kiểm tra sức khỏe là cần thiết.
Thức dậy nhiều lần vì buồn tiểu trong đêm
Nếu thường xuyên phải thức dậy đi tiểu nhiều lần vào ban đêm, buổi sáng có thể cảm thấy thiếu ngủ và mệt mỏi. Tiểu đêm có thể xuất hiện khi khả năng cô đặc nước tiểu của thận suy giảm.
Tuy nhiên, đây cũng là triệu chứng có rất nhiều nguyên nhân khác. Uống nhiều nước hoặc rượu bia vào buổi tối, sử dụng thuốc lợi tiểu, phì đại tuyến tiền liệt, tiểu đường hay các bệnh lý đường tiết niệu đều có thể gây tiểu đêm.
Điểm quan trọng là sự thay đổi so với thói quen trước đây. Nếu tiểu đêm kéo dài, số lần tăng lên hoặc đi kèm khát nhiều, sụt cân, phù hay bất thường khi tiểu, nên trao đổi với bác sĩ để tìm nguyên nhân.
Miệng có vị kim loại, hơi thở bất thường
Một số người mắc bệnh thận tiến triển có thể xuất hiện thay đổi vị giác, hơi thở có mùi bất thường hoặc cảm giác khó chịu trong miệng do các chất thải tích tụ trong máu.
Nhưng đây không phải dấu hiệu đặc hiệu của bệnh thận. Vệ sinh răng miệng kém, bệnh nha chu, trào ngược dạ dày, nhiễm trùng hoặc chế độ ăn cũng có thể gây thay đổi hơi thở và vị giác.
Nếu biểu hiện xuất hiện dai dẳng, đặc biệt khi kết hợp với buồn nôn, chán ăn, ngứa da, phù hoặc mệt mỏi kéo dài, cần kiểm tra thay vì tự mua thuốc xử lý triệu chứng.
Huyết áp buổi sáng tăng bất thường
Thận và huyết áp có mối liên hệ chặt chẽ. Thận tham gia điều hòa lượng muối, nước và nhiều cơ chế ảnh hưởng đến huyết áp. Vì vậy, huyết áp cao có thể vừa là yếu tố nguy cơ vừa liên quan đến bệnh thận.
Một lần đo huyết áp cao chưa đủ để kết luận có bệnh. Căng thẳng, cà phê, thuốc lá, vận động hoặc đo sai kỹ thuật đều có thể làm chỉ số tăng tạm thời.
Nếu huyết áp thường xuyên cao, đặc biệt ở người có tiểu đường, thừa cân, bệnh tim mạch hoặc tiền sử gia đình mắc bệnh thận, nên kiểm tra chức năng thận định kỳ. Xét nghiệm creatinine, mức lọc cầu thận ước tính và albumin trong nước tiểu có thể giúp bác sĩ đánh giá nguy cơ tổn thương thận.
