Bộ lông màu cam xuất hiện ở nhiều loài động vật có vú như chó Golden, hổ và mèo. Trong đó, đối với loài mèo, mèo cam giới tính đực thường phổ biến hơn mèo cái. Các nhà khoa học tin rằng có một gen đặc biệt trên nhiễm sắc thể X ảnh hưởng đến các đặc điểm của mèo cam.
Nhóm nghiên cứu của tiến sĩ Hiroyuki Sasaki, nhà di truyền học tại Đại học Kyushu, đã tiến hành phân tích DNA của mèo. Trong số 18 con mèo tham gia nghiên cứu, có 10 con mèo mang bộ lông màu cam. Kết quả cho thấy những con mèo cam trong nghiên cứu này đều có chung một đoạn xóa cụ thể trên gen ARHGAP36. Trong khi đó, những con mèo không có lông màu cam không gặp hiện tượng này.
Đột biến gen ở mèo cam
Ở mèo đực, đột biến gen làm mất một phần DNA trên nhiễm sắc thể. Điều này khiến toàn bộ bộ lông của nó có màu cam. Trong khi đó, để mèo cái có bộ lông màu cam hoàn toàn, nó cần thừa hưởng sự thay đổi từ cả hai nhiễm sắc thể X - xác xuất để điều này xảy ra thấp hơn.
Nếu một con mèo cái mang một gen lông màu cam và một gen lông màu đen, điều đó sẽ làm cho nó có bộ lông lốm đốm như mèo đồi mồi hoặc mèo tam thể.
Theo tiến sĩ Sasaki, quá trình này được giải thích bởi hiện tượng bất hoạt nhiễm sắc thể X. Nhiễm sắc thể X trong mỗi tế bào bị tắt ngẫu nhiên trong giai đoạn phát triển sớm tạo ra những mảng màu cam và màu đen trong bộ lông của mèo.
Độ biến gen có ảnh hưởng đến tính cách của mèo cam không?
Nghiên cứu nói trên còn phát hiện ra một điều thú vị: ARHGAP36 không chỉ ảnh hưởng đến màu sắc của bộ lông mà còn có vai trò quan trọng trong sự phát triển của một con mèo.
Sự khác thường của gen ARHGAP36 trong tế bào sắc tố đã can thiệp vào quá trình kiểm soát màu lông. Điều này cũng có khả năng tác động đến các mô khác, trong đó có hành vi của con mèo.
Tiến sĩ Christopher Kaelin từ Đại học Stanford, đồng tác giả nghiên cứu, nêu trên cho biết, nhiều chủ nhân mèo tin rằng màu lông và hoa văn có thể ảnh hưởng đến tính cách của thú cưng. Điều này chưa có bằng chứng khoa học chắc chắn nhưng là một giải thuyết thú vị để các nhà khoa học tiếp tục đi sâu vào nghiên cứu, tìm hiểu.
Các nhà khoa học phỏng đón rằng do mèo cam chủ yếu là mèo đực nên "danh tiếng" của chúng thường gắn liền với hình ảnh hưởng chú mèo phá phách. Theo thống kê của BBC Sciencecho, 80% mèo cam là mèo đực và do các yếu tố nội tiết tố ảnh hưởng đến hành vi nên mèo đực thường có tính cách hung du hơn mèo cái.
Bên cạnh đó, một số gen chịu trách nhiệm về hành vi hoặc các đặc điểm hình dáng khác như kích thước cơ thể có thể di truyền cùng với gen quyết định màu lông. Đây có thể là nguyên nhân khiến những chú mèo có lông màu cam thường to hơn các đồng loại khác. Kích thước lớn hơn được cho là lý do khiến chúng tự tin hơn khi tìm kiếm vị trí đứng đầu trong bầy đàn hoặc khi tiếp cận con người.
Không chỉ có các yếu tố di truyền, môi trường cũng có thể ảnh hưởng đến tính cách của mèo. Theo các chuyên gia về hành vi động vật của nhóm nghiên cứu Cat World, mèo cam không được xã hội hóa đúng cách hoặc đã trải qua trấn thương trong quá khứ thường có xu hướng hung dữ hơn. Người nuôi mèo cần phải cung cấp môi trường sống an toàn để chúng cảm thấy thoải mái, ngăn ngừa các hành vi thể hiện sự dữ dằn của chúng.
