Giữa nhịp sống hiện đại với nhiều áp lực, khái niệm "chữa lành cảm xúc" ngày càng được nhiều người quan tâm. Tuy nhiên, chữa lành không đơn thuần là tìm cách quên đi nỗi buồn, mà bắt đầu từ việc nhận diện, lắng nghe và chấp nhận cảm xúc của chính mình. Và những trang nhật ký cùng các tác phẩm nghệ thuật đang giúp ta tìm lại sự bình yên trong tâm trí.
Chữa lành cảm xúc bắt đầu từ việc gọi tên những điều đang diễn ra trong lòng
Không ít người từng trải qua cảm giác buồn bã, lo âu hay cô đơn nhưng lại không biết phải diễn tả những cảm xúc ấy bằng cách nào. Theo nhà văn Fumitake Koga trong cuốn “Nhấc bút lên trong đêm cô đơn”, con người nhiều khi đau khổ không chỉ vì những điều đã xảy ra mà còn vì chưa thể gọi tên cảm xúc của chính mình.
Tác phẩm kể về nhân vật Takojiro - một chú bạch tuộc học sinh luôn cảm thấy lạc lõng, tự ti và khó hòa nhập với mọi người. Sau khi gặp một chú ốc mượn hồn, Takojiro bắt đầu viết nhật ký như một cách trò chuyện với chính mình. Từng trang viết giúp cậu chậm lại, quan sát những suy nghĩ hỗn độn, đối diện với nỗi sợ và dần hiểu rõ bản thân hơn.
Thông qua câu chuyện này, Fumitake Koga cho rằng viết nhật ký không phải để tạo ra những câu chữ hay mà là chuyển cảm xúc mơ hồ thành ngôn từ. Khi những điều chất chứa trong lòng được gọi tên, con người cũng dễ cảm thấy nhẹ nhõm và bình tĩnh hơn.
Cuốn sách “Nhấc bút lên trong đêm cô đơn” khuyến khích người đọc viết nhật ký để lắng nghe và thấu hiểu cảm xúc của chính mình.
Những "bong bóng chưa thành lời" cần được lắng nghe
Một trong những hình ảnh ẩn dụ nổi bật của cuốn sách “Nhấc bút lên trong đêm cô đơn” là "bong bóng chưa thành lời". Đó là những cảm xúc đã xuất hiện nhưng chưa thể diễn đạt thành ngôn ngữ, khiến con người luôn trong trạng thái nặng nề và bối rối.
Theo Fumitake Koga, càng cố giữ những cảm xúc ấy trong lòng, chúng càng dễ tích tụ và khiến suy nghĩ trở nên rối ren. Ngược lại, khi có thể chia sẻ với một người biết lắng nghe hoặc đơn giản là viết ra giấy, những "bong bóng" ấy sẽ dần tan biến.
Tác giả cũng nhấn mạnh rằng nếu chưa có ai để tâm sự, mỗi người hoàn toàn có thể đối thoại với chính mình thông qua việc viết nhật ký. Cách chữa lành cảm xúc này giúp con người nhìn rõ cảm xúc của chính mình hơn thay vì để chúng âm thầm chi phối cuộc sống.
Ban đầu, nhiều người chỉ xem nhật ký là nơi ghi lại những sự việc xảy ra trong ngày. Tuy nhiên, theo Fumitake Koga, giá trị lớn hơn của việc viết nằm ở khả năng lưu giữ quá trình trưởng thành của mỗi người.
Khi đọc lại những trang viết cũ, nhiều người sẽ nhận ra bản thân từng lo lắng về những điều mà hiện tại đã không còn quá coi trọng. Những trải nghiệm ấy trở thành minh chứng cho việc ta đã vượt qua khó khăn như thế nào. Khi quan sát sự thay đổi của chính mình, ta sẽ bớt khắt khe với bản thân, học cách nhìn lại quá khứ bằng sự cảm thông thay vì trách móc.
Nghệ thuật cũng góp phần chữa lành cảm xúc
Không chỉ ngôn từ, nghệ thuật thị giác cũng được xem là một phương tiện giúp nuôi dưỡng sức khỏe tinh thần. Mới đây, triển lãm mini "Tĩnh lặng trong chuyển động" được tổ chức tại Bệnh viện Việt Pháp Hà Nội đã mang đến góc nhìn về vai trò của hội họa trong hành trình chữa lành cảm xúc. Triển lãm quy tụ tác phẩm của 10 họa sĩ gồm:
- Cấn Mạnh Tưởng
- Nguyễn Quốc Hùng
- Tào Thị Thu Hương
- Lê Thanh Bình
- Nguyễn Trọng Tài
- Vũ Thái Bình
- Đặng Thị Thu Hiền
- Lương Thu Hà
- Hoàng Tuấn Can
- Trần Nam Long.
Triển lãm "Tĩnh lặng trong chuyển động" mang đến không gian nghệ thuật hướng đến sự bình yên và chữa lành cảm xúc.
Các tác phẩm khắc họa thiên nhiên, con người và văn hóa Việt Nam với bảng màu nhẹ nhàng, bố cục hài hòa, hướng đến cảm giác bình yên cùng niềm hy vọng. Dù mỗi họa sĩ theo đuổi phong cách riêng, điểm chung của các tác phẩm là khơi gợi sự thư thái, giúp người xem dễ kết nối với cảm xúc tích cực.
Y học và nghệ thuật đều hướng đến việc thấu hiểu con người
Theo Erwan Debuc (Tổng giám đốc Bệnh viện Việt Pháp Hà Nội), buổi triển lãm này là cuộc gặp gỡ giữa y học và nghệ thuật - hai lĩnh vực khác nhau nhưng đều hướng tới mục tiêu thấu hiểu con người. Ông cho rằng sự hiện diện của các tác phẩm nghệ thuật trong không gian bệnh viện góp phần tạo nên môi trường gần gũi, nhân văn hơn.
Dù nghệ thuật không thể thay thế các phương pháp điều trị y khoa, nhưng những giá trị tinh thần mà hội họa mang lại vẫn có thể hỗ trợ tích cực cho hành trình phục hồi cảm xúc và sức khỏe của mỗi người. Đặc biệt, hội họa mang đến những khoảng lặng cần thiết trong quá trình điều trị.
Những tác phẩm hội họa với gam màu nhẹ nhàng góp phần lan tỏa cảm giác thư thái và tinh thần lạc quan.
Chữa lành cảm xúc là hành trình lắng nghe chính mình
Những trang nhật ký và những bức tranh đều cho thấy một điểm chung trong hành trình chữa lành cảm xúc. Chữa lành không phải là né tránh cảm xúc tiêu cực mà là can đảm đối diện, lắng nghe và từng bước thấu hiểu chính mình.
Khi biết dừng lại để quan sát, suy nghĩ, gọi tên cảm xúc và tìm cho mình một không gian an toàn để bộc lộ, mỗi người sẽ có cơ hội thấu hiểu bản thân sâu sắc hơn. Đó có thể là vài dòng nhật ký trước khi ngủ, một bức tranh mang lại cảm giác bình yên hay đơn giản là khoảng thời gian đủ yên tĩnh để lắng nghe chính mình.
Trong bối cảnh sức khỏe tinh thần ngày càng được quan tâm, những phương pháp đơn giản như viết nhật ký hay thưởng thức nghệ thuật đang mang lại nhiều giá trị tích cực cho đời sống tinh thần. Chúng góp phần nuôi dưỡng sự cân bằng cảm xúc, giúp mỗi người từng bước thấu hiểu bản thân và chữa lành từ bên trong.
