Nước tía tô từ lâu đã xuất hiện trong nhiều gia đình như một thức uống dân dã. Nhưng không phải cứ cho lá vào nồi đun là đã giữ được hết các hoạt chất có lợi. Muốn tận dụng tối đa giá trị của tía tô, cần bắt đầu từ những bước rất đơn giản.
1. Chọn đúng lá tía tô tươi, rửa sạch nhưng không ngâm quá lâu
Lá tía tô tươi là lựa chọn phù hợp nhất nếu muốn nấu nước uống. Nên chọn lá còn nguyên vẹn, có màu xanh tím tự nhiên, không bị dập nát hay có dấu hiệu úa vàng. Những lá quá già thường dai, hương thơm giảm, trong khi lá quá non lại dễ bị nát khi đun.
Trước khi nấu, chỉ nên rửa lá dưới vòi nước chảy hoặc ngâm nhanh với nước muối loãng khoảng 5–10 phút rồi rửa lại bằng nước sạch. Không nên ngâm quá lâu vì một phần tinh dầu và các hợp chất tan trong nước có thể bị thất thoát, làm giảm hương vị tự nhiên.
Sau khi rửa, để lá ráo nước rồi cắt hoặc vò nhẹ trước khi cho vào nồi. Cách này giúp giải phóng tinh dầu và các hoạt chất tốt hơn trong quá trình đun mà không làm lá bị nát quá mức.
2. Đun đúng thời gian, không nấu quá lâu
Nhiều người có thói quen đun nước tía tô 20–30 phút với suy nghĩ càng lâu càng lấy được nhiều hợp chất. Thực tế, việc đun quá lâu có thể khiến một phần tinh dầu thơm bay hơi, nước chuyển màu sẫm và hương vị kém hấp dẫn.
Cách nấu đơn giản là dùng khoảng 15–20g lá tía tô tươi cho 1–1,5 lít nước. Đun sôi nước trước, sau đó mới cho lá vào. Khi nước sôi trở lại, hạ lửa nhỏ và đun thêm khoảng 5–10 phút là có thể tắt bếp.
Sau khi tắt bếp, nên đậy nắp thêm 5 phút để các thành phần trong lá tiếp tục tiết ra nước. Sau đó lọc bỏ bã nếu muốn uống trong ngày. Cách làm này vừa giữ được mùi thơm đặc trưng vừa hạn chế thất thoát tinh dầu.
3. Uống đúng lượng, bảo quản đúng cách để giữ chất lượng
Nước tía tô ngon nhất khi dùng trong ngày. Nếu uống không hết, nên để nguội rồi bảo quản trong ngăn mát tủ lạnh và sử dụng trong vòng 24 giờ. Để quá lâu, nước dễ biến đổi mùi vị và giảm chất lượng.
Dù là thức uống từ thảo mộc, nước tía tô cũng không nên dùng thay hoàn toàn nước lọc. Việc uống với lượng vừa phải sẽ phù hợp hơn so với sử dụng liên tục với số lượng lớn trong thời gian dài. Người có bệnh lý nền, phụ nữ mang thai hoặc đang dùng thuốc nên tham khảo ý kiến bác sĩ nếu có ý định sử dụng thường xuyên.
Ngoài ra, không nên cho quá nhiều đường khi nấu nếu mục tiêu là hướng đến một thức uống lành mạnh. Có thể uống ấm hoặc để mát tùy sở thích. Nếu muốn tăng hương vị, có thể thêm vài lát gừng hoặc một ít chanh sau khi nước đã nguội bớt, tránh cho chanh khi nước còn sôi để giữ hương thơm tự nhiên.
Nước tía tô là thức uống quen thuộc, dễ làm và có thể bổ sung vào thực đơn hằng ngày nếu sử dụng hợp lý. Điều quan trọng không nằm ở việc đun càng lâu hay uống càng nhiều, mà ở cách chọn nguyên liệu, thời gian nấu và bảo quản đúng cách. Một vài thay đổi nhỏ trong quá trình chế biến có thể giúp giữ được hương thơm đặc trưng và tận dụng tốt hơn những giá trị vốn có của loại lá dân dã này. Đồng thời, cần lưu ý rằng nước tía tô không phải là thuốc và không có tác dụng thay thế các phương pháp điều trị y tế.
