Một tách cà phê buổi sáng từ lâu đã trở thành thói quen quen thuộc của nhiều người. Không chỉ giúp tỉnh táo, thức uống này còn chứa caffeine cùng nhiều hợp chất hoạt tính sinh học được nghiên cứu về khả năng tác động đến quá trình chuyển hóa.
Mới đây, một nghiên cứu tại Phần Lan tiếp tục thu hút sự chú ý khi phát hiện mối liên hệ giữa lượng cà phê tiêu thụ và thành phần cơ thể.
Nghiên cứu được công bố trên European Journal of Nutrition vào tháng 7/2026, phân tích dữ liệu của 2.264 người trưởng thành, thuộc Nhóm nghiên cứu đoàn hệ sinh năm 1966 tại Bắc Phần Lan. Những người tham gia đều 46 tuổi, trong đó nam giới chiếm khoảng 47%.
Người uống nhiều cà phê có tỷ lệ mỡ thấp hơn
Các nhà nghiên cứu chia những người tham gia thành các nhóm dựa trên lượng cà phê tiêu thụ và so sánh nhiều chỉ số liên quan đến thành phần cơ thể.
Kết quả cho thấy những người uống nhiều cà phê có xu hướng có tỷ lệ mỡ toàn thân và mỡ nội tạng thấp hơn, đồng thời sở hữu khối lượng cơ xương cao hơn so với nhóm uống ít cà phê.
Đáng chú ý, sự khác biệt này không thể hiện rõ khi chỉ nhìn vào BMI.
Ở nhóm uống từ 5 cốc cà phê mỗi ngày trở lên, tỷ lệ mỡ cơ thể trung bình khoảng 27,14%, trong khi con số này ở nhóm không uống cà phê là khoảng 29,67%.
Khối lượng cơ xương trung bình cũng có sự khác biệt, lần lượt khoảng 32,46 kg và 30,88 kg.
Mỡ nội tạng – phần mỡ tích tụ quanh các cơ quan trong ổ bụng – cũng thấp hơn ở nhóm uống nhiều cà phê.
Điều này cho thấy hai người có cân nặng hoặc BMI tương tự nhau vẫn có thể có sự khác biệt đáng kể về tỷ lệ cơ và mỡ. BMI vốn chỉ được tính dựa trên chiều cao và cân nặng nên không phản ánh trực tiếp lượng cơ bắp hay vị trí phân bố mỡ trong cơ thể.
Cà phê có thể liên quan đến một số chỉ dấu chuyển hóa
Ngoài thành phần cơ thể, nghiên cứu còn ghi nhận một số khác biệt về các chỉ dấu chuyển hóa giữa những nhóm uống cà phê khác nhau.
Những người uống nhiều cà phê có nồng độ một số axit amin chuỗi nhánh trong máu thấp hơn. Ở nam giới, lượng cà phê tiêu thụ cao hơn còn có mối liên hệ với một số chỉ dấu liên quan đến đường huyết và insulin.
Các nhà nghiên cứu cũng nhận thấy mối liên hệ giữa cà phê và một số hormone có thể khác nhau giữa nam giới và phụ nữ.
Tuy nhiên, đây là những mối liên hệ được quan sát trong dữ liệu, không đồng nghĩa cà phê trực tiếp tạo ra những thay đổi này.
Không thể hiểu rằng uống nhiều cà phê sẽ tự động giảm mỡ, tăng cơ
Đây là điểm cần đặc biệt lưu ý khi diễn giải kết quả nghiên cứu.
Nghiên cứu có thiết kế cắt ngang, nghĩa là các nhà khoa học phân tích dữ liệu của những người tham gia tại một thời điểm thay vì theo dõi họ trong nhiều năm để xem điều gì xảy ra trước và điều gì xảy ra sau.
Vì vậy, kết quả chỉ cho thấy người uống nhiều cà phê có xu hướng có ít mỡ hơn và nhiều cơ xương hơn. Nghiên cứu chưa thể chứng minh việc uống cà phê là nguyên nhân dẫn đến sự khác biệt này.
Chẳng hạn, những người uống cà phê thường xuyên có thể đồng thời có những đặc điểm khác về chế độ ăn, vận động, công việc hoặc lối sống. Những yếu tố này cũng có thể ảnh hưởng đến thành phần cơ thể.
Bên cạnh đó, lượng cà phê được xác định dựa trên thông tin do người tham gia tự khai báo. Thành phần cơ thể cũng được đánh giá bằng phương pháp trở kháng điện sinh học, vốn có những giới hạn nhất định so với một số phương pháp đo chuyên sâu hơn.
Một nghiên cứu khác được thực hiện tại Phần Lan trong năm 2026 trên 528 người lớn tuổi, sử dụng phương pháp quét DXA để đánh giá thành phần cơ thể, cũng không tìm thấy mối liên hệ có ý nghĩa thống kê giữa lượng cà phê tiêu thụ và các chỉ số được kiểm tra.
Những kết quả không hoàn toàn đồng nhất này cho thấy mối quan hệ giữa cà phê và thành phần cơ thể vẫn cần được nghiên cứu thêm.
Caffeine có thể đóng vai trò gì?
Cà phê chứa nhiều hợp chất hoạt tính sinh học, trong đó có caffeine, trigonelline và các hợp chất phenolic như axit chlorogenic.
Caffeine có khả năng kích thích hệ thần kinh giao cảm và có thể làm tăng mức tiêu hao năng lượng trong thời gian ngắn. Đây là một trong những cơ chế khiến các nhà khoa học quan tâm đến khả năng cà phê có liên quan đến chuyển hóa năng lượng và lượng mỡ trong cơ thể.
Tuy nhiên, một tác động xảy ra trong thời gian ngắn không đồng nghĩa với việc nó chắc chắn tạo ra thay đổi lớn về thành phần cơ thể trong thời gian dài.
Do đó, kết quả nghiên cứu hiện tại không phải cơ sở để khuyến nghị uống thật nhiều cà phê nhằm giảm mỡ hoặc tăng cơ.
Thành phần cơ thể chịu ảnh hưởng đồng thời bởi chế độ ăn, mức độ vận động, giấc ngủ, tuổi tác và nhiều yếu tố lối sống khác. Nếu muốn duy trì tỷ lệ cơ – mỡ khỏe mạnh, những yếu tố này vẫn đóng vai trò quan trọng hơn việc chỉ tập trung vào một loại đồ uống.
Nghiên cứu mới bổ sung thêm một dữ liệu đáng chú ý về mối liên hệ giữa thói quen uống cà phê và sức khỏe chuyển hóa. Để biết cà phê có thực sự tác động đến cơ bắp và lượng mỡ hay chỉ là yếu tố đi cùng với những thói quen sống khác, các nhà khoa học vẫn cần những nghiên cứu theo dõi dài hạn và thử nghiệm can thiệp.
