Sả là loại cây gia vị rất dễ trồng, không cần chăm sóc cầu kỳ nhưng nếu trồng đúng cách, cây sẽ nhanh bén rễ, đẻ nhánh liên tục và tạo thành bụi lớn chỉ sau một thời gian.
Điều thú vị là bạn không nhất thiết phải mua cây giống. Những cây sả mua ngoài chợ, nếu còn phần gốc khỏe, hoàn toàn có thể tận dụng để trồng thành một bụi sả xanh tốt ngay tại nhà.
1. Chọn gốc sả khỏe để trồng
Nên chọn những cây sả có phần gốc còn nguyên, cứng chắc, không bị dập nát hoặc thối nhũn. Phần thân phía trên có thể cắt bớt, chỉ cần giữ lại khoảng 10–15 cm thân tính từ gốc.
Gốc sả càng khỏe thì khả năng ra rễ càng nhanh. Không nên chọn những cây đã quá khô, phần gốc teo tóp hoặc có dấu hiệu bị nấm mốc.
Nếu có nhiều gốc sả, bạn có thể chọn khoảng 3–5 cây khỏe để trồng chung một chậu. Cách này giúp bụi sả nhanh đầy hơn mà vẫn có đủ khoảng trống cho cây phát triển.
2. Có thể ngâm nước trước khi trồng
Một mẹo đơn giản giúp gốc sả dễ ra rễ là ngâm phần gốc trong một cốc hoặc chai nước sạch.
Chỉ cần cho phần gốc tiếp xúc với nước, không cần ngâm quá sâu. Đặt ở nơi có ánh sáng tự nhiên và thay nước định kỳ để tránh nước bị nhớt hoặc có mùi.
Sau khoảng vài ngày, nếu thấy rễ trắng bắt đầu mọc ra ở phần gốc, bạn có thể đem trồng vào đất. Nếu gốc sả khỏe, thậm chí có thể trồng trực tiếp xuống đất mà không cần qua bước ngâm nước.
3. Chọn chậu rộng thay vì quá sâu
Sả có bộ rễ phát triển khá mạnh và cây có xu hướng đẻ thêm nhiều nhánh từ phần gốc. Vì vậy, chậu rộng sẽ phù hợp hơn chậu nhỏ và quá sâu.
Nên chọn chậu có đường kính khoảng 30 cm trở lên nếu muốn trồng thành một bụi lớn. Quan trọng nhất là đáy chậu phải có lỗ thoát nước.
Nếu nước bị giữ lâu trong đất, phần gốc sả rất dễ bị úng và thối. Đây cũng là một trong những nguyên nhân khiến nhiều người trồng sả mãi không thấy cây phát triển.
4. Đất trồng phải tơi xốp, thoát nước tốt
Sả không quá kén đất nhưng sẽ phát triển mạnh hơn khi đất tơi xốp, giàu dinh dưỡng và thoát nước nhanh.
Có thể trộn đất sạch với phân hữu cơ hoai mục và một ít vật liệu giúp tăng độ thoáng như trấu hun hoặc xơ dừa. Không nên dùng đất quá chặt, bí hoặc thường xuyên giữ nước.
Khi trồng, đặt phần gốc sả xuống đất sao cho phần gốc được vùi vừa phải. Không nên chôn quá sâu vì phần gốc bị giữ ẩm lâu có thể dễ bị thối.
5. Đặt chậu ở nơi có nhiều ánh sáng
Muốn sả nhanh thành bụi, ánh sáng là yếu tố rất quan trọng. Nên đặt chậu ở nơi có ánh sáng tự nhiên tốt, chẳng hạn ban công, sân thượng hoặc khu vực có nắng.
Sả thuộc nhóm cây ưa sáng nên khi được cung cấp đủ ánh sáng, cây thường phát triển cứng cáp, lá xanh và đẻ nhánh tốt hơn.
Nếu đặt chậu trong góc quá tối, cây có thể vẫn sống nhưng tốc độ phát triển chậm, lá mảnh và bụi khó đạt được độ dày như mong muốn.
6. Tưới nước vừa đủ, đừng tưới theo cảm tính
Sau khi trồng, cần giữ đất có độ ẩm vừa phải để cây nhanh hồi phục và ra rễ. Tuy nhiên, không nên ngày nào cũng tưới thật nhiều nước.
Hãy kiểm tra bề mặt đất trước khi tưới. Khi lớp đất phía trên bắt đầu khô, có thể tưới lại cho đến khi nước thoát nhẹ qua đáy chậu.
Đặc biệt vào những ngày mưa hoặc thời tiết ẩm, cần giảm lượng nước tưới. Sả chịu được khô tương đối tốt nhưng lại không thích tình trạng đất sũng nước kéo dài.
7. Muốn bụi sả nhanh lớn, nhớ bổ sung dinh dưỡng
Sau khi cây đã bén rễ và bắt đầu xuất hiện lá mới, có thể bổ sung phân hữu cơ hoặc loại phân phù hợp cho cây gia vị theo hướng dẫn trên sản phẩm.
Không cần bón quá nhiều một lần. Bón lượng vừa phải và duy trì định kỳ sẽ tốt hơn việc dùng phân quá mạnh khiến cây bị sốc.
Khi được chăm sóc đủ ánh sáng, nước và dinh dưỡng, từ một vài gốc ban đầu, sả sẽ dần đẻ thêm nhánh ở quanh gốc. Đây chính là lúc bụi sả bắt đầu phát triển nhanh.
8. Cắt đúng cách để sả tiếp tục đẻ nhánh
Khi bụi sả đã phát triển đủ lớn, bạn có thể thu hoạch những cây trưởng thành để sử dụng trong nấu ăn.
Khi cắt, không nên nhổ tung cả bụi nếu không cần thiết. Có thể tách những cây đủ lớn ở phía ngoài hoặc cắt phần thân phù hợp, đồng thời giữ lại các nhánh non và gốc khỏe.
Việc thu hoạch hợp lý vừa giúp gia đình luôn có sả tươi để dùng, vừa tạo thêm khoảng trống để các nhánh mới tiếp tục phát triển.
9. Chăm một chậu sả có thể dùng quanh năm
Một ưu điểm lớn của việc trồng sả trong chậu là có thể thu hoạch nhiều lần. Chỉ cần chậu đủ rộng, đất không bị bạc màu và cây được cung cấp ánh sáng phù hợp, bụi sả có thể tiếp tục sinh trưởng trong thời gian dài.
Khi bụi quá dày, bạn có thể tách bớt một số nhánh khỏe sang chậu khác. Cách này vừa giúp bụi cũ thông thoáng hơn, vừa có thêm những chậu sả mới.
Nếu thấy lá già, lá khô hoặc bị dập, nên cắt bỏ để bụi cây gọn gàng và hạn chế nơi trú ngụ của sâu bệnh.
Một vài lưu ý để sả nhanh thành bụi
Điều quan trọng nhất khi trồng sả trong chậu là tránh ba lỗi thường gặp: chậu quá nhỏ, đất thoát nước kém và thiếu ánh sáng. Đây là những nguyên nhân khiến cây chậm lớn dù đã trồng đúng gốc.
Ngoài ra, không nên nóng vội bón thật nhiều phân khi cây mới trồng. Giai đoạn đầu, ưu tiên giúp gốc sả hồi phục và ra rễ. Khi cây đã có lá mới ổn định, mới tăng dần việc bổ sung dinh dưỡng.
Nếu muốn bụi sả phát triển mạnh, hãy ưu tiên một chậu đủ rộng, đất tơi xốp, nhiều ánh sáng và chế độ tưới vừa phải. Chăm đúng cách, vài gốc sả ban đầu có thể dần phát triển thành một bụi xanh tốt, vừa làm đẹp góc nhà vừa luôn có sả tươi để nấu ăn.
Trồng sả trong chậu không khó, điều quan trọng là chọn gốc khỏe và tạo cho cây môi trường phù hợp ngay từ đầu. Chỉ cần tận dụng vài gốc sả mua ngoài chợ, bạn đã có thể bắt đầu một chậu sả nhỏ tại nhà và duy trì nguồn sả tươi để dùng quanh năm.