Trong văn học lẫn đời thực, không ít câu chuyện về những chú chó trung thành đã khiến hàng triệu người rơi nước mắt. Hai tác phẩm "Chú chó vùng Flanders" của nhà văn Ouida và "Hachiko chú chó đợi chờ" của Luis Prats là ví dụ tiêu biểu.
“Chú chó vùng Flanders” - Khúc ca bi thương của thời đại
“Chú chó vùng Flanders” nằm trong tuyển tập 4 truyện ngắn của Ouida, do dịch giả Thiên Nga chuyển ngữ, Nhà xuất bản Văn Học phối hợp Nhã Nam phát hành. Truyện ngắn này kể về cậu bé mồ côi Nello và Patrasche - chú chó kéo xe trung thành. Cả hai được ông Jehan Daas - một lão nông nghèo cưu mang và sống cùng nhau trong một túp lều nhỏ.
Hằng ngày, Patrasche kéo xe phụ giúp Nello giao sữa cho các gia đình trong vùng. Nhờ công việc này, Nello dần trở thành trụ cột của gia đình. Dù cuộc sống nghèo khó, cậu vẫn nuôi dưỡng niềm đam mê hội họa và dành tình cảm thầm lặng cho Alois, con gái của một chủ cối xay giàu có trong vùng.
Bi kịch xảy đến khi cha của Alois không chấp nhận mối quan hệ có sự chênh lệch về hoàn cảnh. Ông vu cho Nello tội đốt cối xay của gia đình, khiến dân làng dần quay lưng với cậu. Khi ông nội qua đời vì tuổi già, Nello gần như chỉ còn Patrasche bên cạnh và vẫn giữ hy vọng rằng cuộc thi vẽ có thể thay đổi số phận của cả hai.
Giữa những biến cố liên tiếp, chú chó trung thành Patrasche vẫn không rời bỏ Nello. Sự trung thành của chú chó không được thể hiện bằng một hành động phi thường, mà nằm ở việc luôn sát cánh cùng Nello ngay cả khi cậu bé mất đi người thân và gần như không còn chỗ dựa trong cuộc sống.

Chú chó trung thành Patrasche luôn luôn sát cánh cùng cậu bé Nello vượt qua mọi nghịch cảnh.
Patrasche - Chú chó trung thành bên cậu bé Nello
Qua hình ảnh Patrasche, Ouida không chỉ khắc họa tình cảm giữa một chú chó và cậu bé mồ côi, mà còn gửi gắm thông điệp về cách con người đối xử với động vật. Là người vận động cho quyền động vật và từng nuôi khoảng 30 chú chó, nữ nhà văn đã đưa vấn đề này vào tác phẩm từ cuối thế kỷ 19 - thời điểm ít người quan tâm đến quyền lợi của thú cưng.
“Chú chó vùng Flanders” nhiều lần được chuyển thể thành phim hoạt hình tại Nhật Bản. Tác phẩm cũng truyền cảm hứng cho đạo diễn Bong Joon Ho thực hiện bộ phim hài đen Barking Dogs Never Bite, được phát hành tại Hàn Quốc với tên “Chú chó vùng Flanders”.
Hachiko - Huyền thoại chó trung thành xứ Phù Tang
Lấy cảm hứng từ câu chuyện chó trung thành có thật tại Nhật Bản, "Hachiko chú chó đợi chờ" kể về chú chó giống Akita được giáo sư Eisaburo Ueno mua tặng con gái vào tháng 1/1924. Ngày ngày, Hachiko tiễn chủ ra ga Shibuya rồi quay lại vào đúng 5 giờ chiều để đón ông trở về. Thói quen ấy duy trì đều đặn cho đến khi giáo sư đột ngột qua đời vì đột quỵ.
Không hay biết chủ nhân đã mất, Hachiko vẫn kiên trì ra sân ga chờ đợi mỗi ngày suốt 10 năm ròng, bất kể nắng mưa hay giá rét. Sự chờ đợi bền bỉ ấy khiến người dân quanh ga Shibuya cảm động, thay nhau mang thức ăn, chăm sóc và bảo vệ chú chó như người thân trong gia đình.

Chú chó Hachiko đợi chờ người chủ đã mất suốt nhiều năm.
Theo các bác sĩ thú y, tuổi thọ tối đa của giống chó Akita chỉ khoảng 10 năm, vậy mà Hachiko vẫn gắng gượng sống thêm hơn một năm chỉ để tiếp tục chờ đợi. Câu chuyện về chú Hachiko nhanh chóng nổi tiếng toàn cầu, là minh chứng sống động rằng tình cảm của loài chó có thể vượt qua cả giới hạn sinh học lẫn thời gian.
Dù cách nhau về thời đại lẫn bối cảnh văn hóa, cả Patrasche và Hachiko đều là hiện thân cho hình tượng chó trung thành, khắc sâu vào lòng độc giả bài học về tình cảm chân thành, không toan tính. Hai tác phẩm một lần nữa khẳng định vì sao đề tài chó trung thành vẫn luôn có sức hút bền bỉ, chạm đến cảm xúc của nhiều thế hệ độc giả trên khắp thế giới.