Những ngày gần đây, nhiều người dùng điện thoại liên tục phản ánh tình trạng bị các số lạ mang đầu số 022, 024, 028 gọi đến rồi tắt máy chỉ sau vài giây. Các cuộc gọi thường diễn ra vào nhiều khung giờ trong ngày, khiến người nhận chỉ kịp nhìn thấy cuộc gọi nhỡ và nảy sinh tâm lý tò mò gọi lại.
Theo cảnh báo từ cơ quan công an, đây không phải hiện tượng gọi nhầm thông thường mà có thể là một phần trong chiêu thức lừa đảo công nghệ cao đang ngày càng phổ biến trên không gian mạng. Người dân được khuyến cáo tuyệt đối không gọi lại các số điện thoại lạ có dấu hiệu “nhá máy”, đặc biệt là những thuê bao hiển thị dấu “+” hoặc có nguồn gốc quốc tế.
Chiêu trò “nhá máy” tưởng vô hại nhưng ẩn chứa nhiều rủi ro
Thực tế, các đầu số như 024, 028 vốn là mã vùng điện thoại cố định tại Hà Nội và TP.HCM, còn 022 thuộc nhóm mã vùng của một số tỉnh thành. Tuy nhiên, các đối tượng lừa đảo thường sử dụng công nghệ giả mạo số điện thoại để khiến nạn nhân mất cảnh giác.
Điểm chung của các cuộc gọi này là thời gian đổ chuông rất ngắn, thường chỉ 2-3 giây rồi tự động ngắt kết nối. Nhiều người vì tò mò hoặc nghĩ là cuộc gọi công việc nên lập tức gọi lại. Đây chính là “cái bẫy” mà các đối tượng đã chuẩn bị từ trước.
Theo cảnh báo của lực lượng chức năng, mục đích đầu tiên của các cuộc gọi nhá máy là xác minh dữ liệu người dùng. Khi nạn nhân nghe máy hoặc gọi lại, hệ thống sẽ xác định đây là số điện thoại đang hoạt động thật.
Thông qua các phần mềm tự động, đối tượng xấu còn có thể phân tích giọng nói, từ khóa giao tiếp, độ tuổi, giới tính hoặc mức độ cảnh giác của người nghe. Toàn bộ dữ liệu sau đó được lưu trữ, phân loại và phục vụ cho các kịch bản lừa đảo tinh vi hơn trong tương lai.
Nhiều chuyên gia an ninh mạng nhận định, đây là bước đầu trong “chuỗi tấn công” nhằm xây dựng hồ sơ cá nhân của người dùng. Những thông tin tưởng chừng vô hại lại có thể bị khai thác để phục vụ hành vi giả danh công an, ngân hàng, nhân viên giao hàng hoặc cơ quan nhà nước nhằm chiếm đoạt tài sản.
Nguy cơ mất tiền chỉ vì một cuộc gọi lại
Không chỉ dừng ở việc thu thập dữ liệu, một số cuộc gọi nhá máy còn dẫn dụ nạn nhân gọi lại vào các đầu số tính phí cao. Khi kết nối được thiết lập, người dùng có thể bị trừ cước viễn thông với số tiền lớn mà không hề hay biết.
Đặc biệt, với những cuộc gọi có mã quốc tế hoặc đầu số lạ hiển thị dấu cộng (+), mức phí phát sinh có thể cao gấp nhiều lần so với cuộc gọi thông thường. Có trường hợp người dùng chỉ nghe vài phút nhưng tài khoản điện thoại đã bị trừ hàng trăm nghìn đồng.
Đáng lo ngại hơn, một số đường dây lừa đảo còn bí mật ghi âm giọng nói của nạn nhân. Sau đó, các đoạn âm thanh sẽ bị cắt ghép để phục vụ cho các hành vi giả mạo khác như vay tiền online, gọi điện lừa người thân hoặc tạo dựng bằng chứng giả.
Các chuyên gia cảnh báo, chỉ cần người dùng vô tình nói các từ như “đúng”, “có”, “đồng ý”, dữ liệu giọng nói cũng có thể bị lợi dụng vào mục đích xấu trong bối cảnh công nghệ AI ngày càng phát triển.
Vì sao nhiều người vẫn sập bẫy?
Theo phân tích của cơ quan chức năng, tâm lý phổ biến khiến nhiều người dễ mắc bẫy là lo sợ bỏ lỡ cuộc gọi quan trọng. Với người làm kinh doanh, shipper, nhân viên văn phòng hoặc phụ huynh có con nhỏ, việc thấy cuộc gọi nhỡ thường khiến họ lập tức gọi lại mà không kiểm tra kỹ nguồn gốc.
Ngoài ra, việc các số điện thoại hiển thị đầu số trong nước như 024 hay 028 cũng tạo cảm giác “an toàn”, khiến người nghe ít nghi ngờ hơn so với số quốc tế.
Các đối tượng lừa đảo hiện nay còn sử dụng hệ thống gọi tự động với quy mô lớn. Mỗi ngày, hàng chục nghìn thuê bao có thể bị nhá máy cùng lúc. Chỉ cần một tỷ lệ nhỏ người dùng gọi lại, chúng đã có thể thu được khoản lợi bất chính đáng kể.
Công an khuyến cáo người dân cần làm gì?
Trước tình trạng trên, cơ quan công an khuyến cáo người dân cần nâng cao cảnh giác với mọi cuộc gọi lạ, đặc biệt là các cuộc gọi chỉ đổ chuông vài giây rồi tắt máy.
Người dùng tuyệt đối không gọi lại các số điện thoại không rõ nguồn gốc nếu không có nhu cầu thực sự. Trong trường hợp nghi ngờ, nên tra cứu số điện thoại trên internet hoặc liên hệ trực tiếp với người quen qua kênh khác để xác minh.
Bên cạnh đó, người dân nên chủ động sử dụng tính năng chặn cuộc gọi rác trên điện thoại và báo cáo các số nghi ngờ lừa đảo cho nhà mạng hoặc phản ánh qua tổng đài 5656.
Các chuyên gia cũng nhấn mạnh, không cung cấp thông tin cá nhân, mã OTP, tài khoản ngân hàng hay cài đặt ứng dụng lạ theo hướng dẫn qua điện thoại dưới bất kỳ hình thức nào. Dù người gọi tự xưng là công an, tòa án, viện kiểm sát hay nhân viên ngân hàng, người dân vẫn cần kiểm chứng thông tin qua các kênh chính thức.
Trong bối cảnh tội phạm công nghệ cao ngày càng tinh vi, sự cảnh giác của người dùng chính là “lá chắn” quan trọng nhất để bảo vệ tài sản và dữ liệu cá nhân. Chỉ một thao tác gọi lại vì tò mò cũng có thể trở thành khởi đầu cho hàng loạt rủi ro khó lường.
