Theo dự thảo Tiêu chuẩn kỹ thuật Quốc gia về mức tiêu thụ nhiên liệu trung bình (CAFC) của ô tô con đang được Bộ Xây dựng lấy ý kiến khiến ngành ô tô Việt Nam đứng ngồi không yên.
Mục tiêu của dự thảo là tới năm 2030, mức tiêu hao trung bình của toàn bộ xe bán ra không vượt quá 4,83 lít/100km. Nếu vượt ngưỡng, doanh nghiệp có thể mua tín chỉ bù trừ từ hãng khác có mức tiêu hao thấp hơn, tương tự cơ chế mua bán tín chỉ carbon quốc tế. Nếu 3 năm không đáp ứng thì doanh nghiệp sẽ buộc phải ngừng sản xuất lắp ráp cho tới khi có phương án.
Dự thảo khiến nhiều người lo ngại là xe xăng dầu có thể bị khai tử?
Theo Hiệp hội các nhà sản xuất ô tô Việt Nam (VAMA), mục tiêu 4,83 lít/100km là quá nghiêm ngặt.
Hiện nay thì có tới 96% xe chạy xăng và 14% xe hybrid không đạt tiêu chuẩn này. Ví dụ, Mitsubishi Xpander, một trong những mẫu xe bán chạy nhất thị trường Việt Nam, sử dụng động cơ 1.5L có mức tiêu thụ nhiên liệu trung bình 6,2 lít/100km. Trong khi đó Ford Everest với trang bị động cơ 2.0L có mức tiêu thụ nhiên liệu trung bình 6,8 lít/100km, đều vượt hạn mức mới.
Xe Yaris Cross HEV (3,56-3,8 lít/100km) hay Camry HEV (4,11-4,4 lít/100km) thì có thể đáp ứng yêu cầu.
Theo đó thì trong vòng 5 năm tới, các hãng xe phải tăng lượng xe điện hóa (hybrid, xe hybrid cắm sạc, xe thuần điện) - một thách thức lớn trong bối cảnh hạ tầng sạc và thói quen tiêu dùng còn hạn chế.
Đề xuất lộ trình
Trước thực trạng này nên VAMA kiến nghị có lộ trình linh hoạt hơn, lùi mục tiêu xuống 6,7 lít/100km vào năm 2027 và tiến tới 6 lít/100km vào 2030 (thay vì 4,83 lít/100km). Với lộ trình này, các hãng vẫn phải giảm 34% xe xăng và tăng 366% xe điện hóa.
Theo VAMA, với lộ trình này Việt Nam vẫn có thể đạt được mục tiêu giảm 15,66 triệu tấn khí thải CO2 vào năm 2030 như cam kết tại NDC 2022. Bên cạnh đó, kịch bản này sẽ hạn chế tác động đến thị trường so với kịch bản 4,83 lít/100km.
Kiểm soát mức tiêu thụ nhiên liệu của phương tiện giao thông được xem là bước đi mạnh mẽ nhằm giảm phát thải khí nhà kính và thực hiện các cam kết quốc tế về biến đổi khí hậu. Hành động này đã được nhiều nơi trên thế giới áp dụng, song lộ trình có thể khác nhau tùy tình hình thực tế của mỗi nước.
