Nhiều người có thói quen ngâm dưa chuột trong nước muối trước khi ăn vì tin rằng cách này giúp loại bỏ thuốc trừ sâu, hóa chất độc hại. Tuy nhiên, liệu nước muối có thực sự khiến dưa chuột "nhả thuốc" như lời truyền miệng? Câu trả lời có thể khiến không ít bà nội trợ bất ngờ.
Tuy nhiên, vì thường được ăn cả vỏ nên nhiều người lo ngại về dư lượng thuốc bảo vệ thực vật. Từ đó, mẹo ngâm dưa chuột trong nước muối khoảng 15-30 phút để "nhả thuốc" được nhiều gia đình áp dụng.
Thực tế, cách làm này không mang lại hiệu quả thần kỳ như nhiều người vẫn nghĩ.
Dưa chuột có nên ngâm trong nước muối để "nhả thuốc" không?
Câu trả lời là không cần thiết. Ngâm dưa chuột trong nước muối không có khả năng khiến thuốc bảo vệ thực vật tự động thoát ra ngoài, cũng không bảo đảm loại bỏ hết dư lượng hóa chất. Rửa kỹ dưới vòi nước sạch đang chảy là biện pháp được các cơ quan an toàn thực phẩm khuyến nghị.
Theo Cơ quan Bảo vệ Môi trường Hoa Kỳ (EPA), việc rửa và chà nhẹ rau củ dưới vòi nước chảy giúp loại bỏ bụi bẩn, vi khuẩn và một phần dư lượng hóa chất trên bề mặt.
Trong khi đó, nước muối không phải dung dịch chuyên dụng có thể phân hủy tất cả các loại thuốc bảo vệ thực vật.
Một số nghiên cứu cho thấy các phương pháp ngâm rửa có thể làm giảm dư lượng của một số loại thuốc nhất định. Tuy nhiên, hiệu quả phụ thuộc vào tính chất hóa chất, nồng độ dung dịch và thời gian xử lý. Không có cơ sở để khẳng định chỉ cần pha muối vào nước là dưa chuột sẽ sạch thuốc.
Đặc biệt, với những loại thuốc có khả năng thấm sâu vào mô thực vật, việc ngâm rửa thông thường khó loại bỏ hoàn toàn.
Vì sao ngâm nước muối lâu chưa chắc đã tốt?
Nhiều người nghĩ rằng nước muối càng đặc, ngâm càng lâu thì dưa chuột càng sạch. Đây là quan niệm cần xem xét lại.
Thứ nhất, nước muối không thể loại bỏ mọi loại hóa chất.
Thuốc bảo vệ thực vật có nhiều nhóm khác nhau, mỗi nhóm có tính chất riêng. Có loại chủ yếu tồn tại trên bề mặt, có loại có khả năng thấm vào mô cây. Vì vậy, không thể sử dụng một phương pháp ngâm đơn giản để xử lý tất cả.
Thứ hai, ngâm lâu không đồng nghĩa với an toàn hơn.
Ngâm rau củ trong nước quá lâu có thể làm thất thoát một phần chất dinh dưỡng hòa tan trong nước. Với dưa chuột, việc ngâm không cần thiết còn khiến quá trình sơ chế mất thêm thời gian mà chưa chắc cải thiện đáng kể độ an toàn.
Thứ ba, nước muối không thay thế được việc rửa sạch.
Một số người chỉ ngâm dưa chuột trong chậu nước muối rồi vớt ra ăn ngay. Thói quen này không tối ưu vì đất cát, bụi bẩn và những chất bám trên vỏ cần được loại bỏ bằng thao tác rửa trực tiếp.
Theo hướng dẫn của Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ (FDA), dưa chuột là loại rau quả có bề mặt tương đối chắc, có thể dùng bàn chải sạch dành riêng cho thực phẩm để chà nhẹ khi rửa.
Cách rửa dưa chuột đúng để giảm nguy cơ tồn dư hóa chất
Muốn dưa chuột sạch hơn trước khi ăn, không nhất thiết phải sử dụng nhiều nguyên liệu cầu kỳ. Điều quan trọng là thực hiện đúng cách.
Bước 1: Chọn dưa chuột có nguồn gốc rõ ràng
Nên ưu tiên mua dưa chuột tại những cơ sở kinh doanh uy tín, có thông tin nguồn gốc và điều kiện bảo quản phù hợp.
Chọn quả còn nguyên vẹn, không bị dập nát, thối hỏng. Không nên dựa hoàn toàn vào hình dáng, màu sắc hay lớp phấn trắng trên vỏ để kết luận dưa có chứa thuốc hay không.
Bước 2: Rửa trực tiếp dưới vòi nước sạch
Đặt từng quả dưa chuột dưới vòi nước đang chảy, dùng tay sạch chà nhẹ toàn bộ bề mặt.
Chú ý những vùng có khe rãnh, phần gần cuống và các vị trí dễ bám đất cát.
Nước chảy kết hợp với lực chà xát giúp cuốn trôi chất bẩn trên bề mặt hiệu quả hơn so với chỉ ngâm trong chậu nước đứng yên.
Bước 3: Dùng bàn chải mềm nếu cần thiết
Với những quả dưa có nhiều đất cát bám trên vỏ, có thể sử dụng bàn chải sạch chuyên dùng cho rau củ để chà nhẹ.
Không nên chà quá mạnh khiến vỏ bị trầy xước hoặc làm dập quả.
Sau đó, tiếp tục rửa lại bằng nước sạch.
Bước 4: Để ráo trước khi chế biến
Dùng khăn sạch hoặc giấy dùng trong nhà bếp thấm khô bề mặt dưa chuột.
Nếu muốn gọt vỏ, vẫn cần rửa trước khi gọt để hạn chế đưa chất bẩn từ vỏ vào phần thịt quả qua dao.
Việc gọt vỏ có thể giúp giảm thêm một phần dư lượng tồn tại ở lớp ngoài, nhưng không bảo đảm loại bỏ toàn bộ hóa chất đã thấm vào bên trong.
Có nên dùng giấm, baking soda hoặc nước rửa rau củ thay nước muối?
Ngoài nước muối, nhiều gia đình còn truyền tai nhau cách ngâm dưa chuột trong giấm, baking soda hoặc các dung dịch rửa rau quả.
Thực tế, một số nghiên cứu ghi nhận baking soda có thể làm giảm dư lượng của một số loại thuốc bảo vệ thực vật trong những điều kiện thử nghiệm nhất định. Tuy nhiên, kết quả này không đồng nghĩa với việc phương pháp đó hiệu quả đối với mọi loại hóa chất.
Đặc biệt, không nên sử dụng nước rửa bát, xà phòng hay chất tẩy rửa gia dụng để làm sạch dưa chuột. Những sản phẩm này không được thiết kế để sử dụng trực tiếp trên thực phẩm và có thể gây nguy cơ mất an toàn nếu còn tồn dư.
Đối với nhu cầu sơ chế hằng ngày, nước sạch đang chảy kết hợp với thao tác chà rửa đúng cách vẫn là lựa chọn đơn giản, dễ thực hiện.
Muốn ăn dưa chuột an toàn, đừng chỉ trông chờ vào nước muối
Điều cần nhớ là không có phương pháp rửa tại nhà nào bảo đảm loại bỏ 100% dư lượng thuốc bảo vệ thực vật.
Bởi vậy, việc lựa chọn nguồn thực phẩm đáng tin cậy đóng vai trò rất quan trọng. Đồng thời, cần vệ sinh tay, dao, thớt và dụng cụ chế biến để tránh nhiễm bẩn chéo.
Dưa chuột sau khi cắt nên được ăn sớm hoặc bảo quản lạnh phù hợp, không để lâu ở nhiệt độ phòng.
Tóm lại, không cần ngâm dưa chuột trong nước muối để "nhả thuốc". Thay vì tin rằng ngâm càng lâu càng sạch, hãy ưu tiên chọn thực phẩm có nguồn gốc rõ ràng, rửa kỹ dưới vòi nước chảy và chế biến hợp vệ sinh. Đây mới là những thói quen thiết thực giúp bữa ăn gia đình an toàn hơn.
