Giá hạt dẻ cười tăng mạnh, có nơi lên tới hơn 680.000 đồng/kg
Hạt dẻ cười, còn được gọi là hồ trăn, đang trở thành một trong những mặt hàng nông sản khô có giá trị cao trên thị trường quốc tế. Mặt hàng này được tiêu thụ phổ biến trong ngành thực phẩm, bánh kẹo và các sản phẩm quà tặng, đặc biệt vào những dịp lễ hội cuối năm.
Tại Nepal, giá hạt dẻ cười đã tăng gấp đôi trong dịp lễ Tihar năm nay. Theo thông tin từ các nhà kinh doanh địa phương, mặt hàng này từng được bán với giá khoảng 2.000 Rupee/kg, tương đương 340.000 đồng, nhưng hiện đã lên tới 4.000 Rupee/kg, tương đương khoảng 681.000 đồng.
Không chỉ hồ trăn, nhiều loại hạt và trái cây khô khác cũng ghi nhận xu hướng tăng giá. Hạnh nhân tăng từ 1.500-1.600 Rupee lên 1.800 Rupee/kg. Quả óc chó tăng từ 500 Rupee lên 600-650 Rupee/kg, trong khi hạt điều được bán với giá 2.000-2.200 Rupee/kg.
Tại Ấn Độ, giá bán buôn hạt dẻ cười tăng khoảng 50% so với cùng kỳ năm trước. Một số kênh bán lẻ ghi nhận mức tăng gần gấp đôi. Giá hạnh nhân cũng tăng khoảng 20%, còn mặt bằng giá các loại trái cây khô tăng phổ biến 25-40%.
Nguyên nhân chủ yếu đến từ sự thiếu hụt nguồn cung tại các khu vực sản xuất lớn. California (Mỹ) và Iran, hai nguồn cung hồ trăn quan trọng của thế giới, đều được dự báo có sản lượng giảm trong niên vụ này.
Theo đại diện ngành thương mại Ấn Độ, sản lượng hồ trăn tại California có thể chỉ bằng khoảng 40% so với năm trước. Tại Iran, sản lượng cũng được ước tính chỉ đạt gần một nửa vụ thu hoạch trước đó.
Bên cạnh yếu tố sản lượng, hoạt động vận chuyển và thương mại quốc tế gặp khó khăn, chi phí logistics tăng cùng biến động tỷ giá cũng khiến giá nhập khẩu bị đẩy lên.
Việt Nam thu 323 triệu USD dù không có vùng trồng hồ trăn lớn
Điều đáng chú ý là trong khi nhiều quốc gia phải đối mặt với tình trạng thiếu hụt nguồn cung, Việt Nam vẫn ghi nhận kết quả xuất khẩu đáng kể ở mặt hàng hạt dẻ cười.
Theo số liệu được công bố, trong 7 tháng đầu năm 2026, kim ngạch xuất khẩu hạt dẻ cười của Việt Nam đạt 323 triệu USD, tương đương khoảng 8.300 tỷ đồng, tăng 112% so với cùng kỳ năm trước.
Con số này gây chú ý bởi Việt Nam gần như không có vùng nguyên liệu hồ trăn thương mại quy mô lớn. Khác với hạt điều, cà phê hay hồ tiêu vốn có vùng trồng và sản lượng nội địa đáng kể, hồ trăn chủ yếu phải dựa vào nguồn cung nhập khẩu.
Tuy nhiên, điều đó không đồng nghĩa doanh nghiệp Việt Nam đứng ngoài thị trường. Thay vì cạnh tranh bằng sản lượng trồng trọt, doanh nghiệp có thể tham gia vào các khâu nhập khẩu nguyên liệu, sơ chế, chế biến, đóng gói và phân phối sản phẩm.
Đây cũng là mô hình mà ngành điều Việt Nam đã tích lũy được nhiều kinh nghiệm. Với năng lực xử lý nguyên liệu, hệ thống nhà máy và mạng lưới thương mại quốc tế, các doanh nghiệp có điều kiện mở rộng sang những mặt hàng hạt nhập khẩu có giá trị cao.
Việc tham gia sâu hơn vào khâu chế biến giúp doanh nghiệp tạo ra giá trị gia tăng thay vì chỉ đơn thuần mua bán nguyên liệu thô. Đây là hướng đi đáng chú ý trong bối cảnh thị trường nông sản toàn cầu ngày càng đòi hỏi cao về chất lượng, quy cách đóng gói và khả năng cung ứng ổn định.
Cơ hội lớn nhưng cũng phụ thuộc vào nguồn cung thế giới
Sự tăng trưởng của thị trường hồ trăn mở ra cơ hội cho các doanh nghiệp chế biến nông sản Việt Nam. Khi nhu cầu tiêu thụ các loại hạt dinh dưỡng tăng, đặc biệt tại những thị trường có văn hóa sử dụng trái cây khô và quà tặng thực phẩm, các sản phẩm chế biến có thể tìm được thêm đầu ra.
Tuy nhiên, mô hình kinh doanh dựa nhiều vào nguyên liệu nhập khẩu cũng có những thách thức nhất định. Khi sản lượng tại các quốc gia cung ứng lớn suy giảm, giá đầu vào tăng, doanh nghiệp chế biến có thể chịu áp lực về chi phí và biên lợi nhuận.
Bên cạnh đó, biến động tỷ giá, chi phí vận chuyển và các quy định về chất lượng thực phẩm tại thị trường nhập khẩu cũng là những yếu tố cần tính đến.
Vì vậy, cơ hội không chỉ nằm ở việc xuất khẩu được nhiều hồ trăn hơn, mà còn ở khả năng nâng cao năng lực chế biến, đa dạng hóa nguồn cung và xây dựng thị trường tiêu thụ ổn định.
Câu chuyện hạt dẻ cười cho thấy một hướng phát triển đáng chú ý của ngành nông sản Việt Nam: Không nhất thiết phải tự trồng được nguyên liệu mới có thể tạo ra giá trị xuất khẩu lớn. Năng lực chế biến, tổ chức chuỗi cung ứng và khả năng tiếp cận thị trường quốc tế cũng có thể trở thành lợi thế cạnh tranh quan trọng.
