Tin nhắn từ người quen vẫn có thể là “bẫy” lừa đảo
“Anh/em đang có việc gấp, chuyển giúp anh/em 15 triệu đồng, sáng mai anh/em gửi lại” là kiểu nội dung dễ khiến người nhận tin tưởng, nhất là khi tin nhắn xuất hiện từ tài khoản của người thân hoặc bạn bè vốn đã quen biết.
Điểm nguy hiểm nằm ở chỗ người nhận không nhất thiết đang giao tiếp với chính chủ tài khoản. Nếu tài khoản Zalo, Messenger bị chiếm quyền, kẻ gian có thể sử dụng danh tính của chủ tài khoản để tiếp cận những người thân thiết và đưa ra yêu cầu chuyển tiền.
Trong tâm lý vội vàng, nhiều người có thể bỏ qua bước xác minh. Đến khi gọi điện cho người thân mới biết họ hoàn toàn không gửi tin nhắn vay tiền, giao dịch đã được thực hiện và việc thu hồi tiền có thể rất khó khăn.
Vì vậy, khi nhận được yêu cầu chuyển tiền bất thường từ người quen qua mạng xã hội, không nên chỉ dựa vào tên tài khoản, ảnh đại diện hay lịch sử trò chuyện để xác định đó là chính chủ.
Vì sao kẻ gian có thể giả mạo rất giống người quen?
Sau khi chiếm được tài khoản, đối tượng có thể tiếp cận nhiều thông tin trong tài khoản như danh sách bạn bè, cách xưng hô, lịch sử trò chuyện hoặc những mối quan hệ thường xuyên liên lạc.
Những dữ liệu này giúp kẻ gian lựa chọn đúng người để tiếp cận và tạo ra câu chuyện phù hợp. Chẳng hạn, chúng có thể viện lý do cần thanh toán gấp, gặp sự cố tài chính, cần tiền viện phí, đáo hạn khoản vay hoặc xử lý một giao dịch đang dang dở.
Đáng chú ý, đối tượng thường tạo cảm giác cấp bách bằng cách yêu cầu chuyển tiền trong thời gian rất ngắn. Khi người nhận không có thời gian suy nghĩ hoặc kiểm tra lại thông tin, khả năng mắc bẫy sẽ cao hơn.
Một dấu hiệu đáng cảnh giác là tài khoản quen thuộc đột nhiên nhắn vay một khoản tiền lớn, thay đổi cách nói chuyện hoặc thúc giục chuyển tiền ngay.
Đừng vội bấm link được gửi từ tài khoản quen thuộc
Không chỉ dùng tài khoản bị chiếm để vay tiền, kẻ gian còn có thể tận dụng danh sách bạn bè và người thân để phát tán các đường link giả mạo.
Nội dung có thể được ngụy trang dưới dạng bình chọn cho người quen, nhận quà, xem ảnh hoặc video, xác minh tài khoản, xử lý vi phạm bản quyền, mở khóa tài khoản hay nhận ưu đãi.
Do đường link được gửi từ tài khoản vốn quen thuộc, người nhận dễ chủ quan và nghĩ rằng đây là nội dung an toàn.
Sau khi truy cập, người dùng có thể bị dẫn tới một trang web có giao diện gần giống nền tảng thật và được yêu cầu nhập tên đăng nhập, mật khẩu, mã xác thực hoặc thực hiện một số thao tác khác. Nếu cung cấp những thông tin này, người dùng có nguy cơ tiếp tục trở thành nạn nhân.
Bên cạnh đó, các ứng dụng hoặc phần mềm không rõ nguồn gốc cũng tiềm ẩn rủi ro nếu được cấp những quyền truy cập quá rộng như đọc thông báo, xem màn hình, truy cập danh bạ hoặc điều khiển thiết bị.
5 dấu hiệu cho thấy tài khoản có thể đang gặp sự cố
Người dùng cần đặc biệt chú ý nếu tài khoản xuất hiện những biểu hiện bất thường như:
- Nhận cảnh báo đăng nhập từ thiết bị hoặc vị trí không quen thuộc.
- Bị đăng xuất khỏi tài khoản mà không rõ nguyên nhân.
- Mật khẩu, số điện thoại hoặc email khôi phục bị thay đổi.
- Nhận mã OTP dù bản thân không thực hiện yêu cầu đăng nhập.
- Xuất hiện tin nhắn, bài đăng, bình luận hoặc lời mời kết bạn mà chính chủ không thực hiện.
Khi gặp một trong những dấu hiệu trên, người dùng nên kiểm tra tài khoản càng sớm càng tốt, thay vì tiếp tục sử dụng như bình thường.
Đặc biệt, email liên kết với tài khoản mạng xã hội cần được bảo vệ cẩn thận bởi đây có thể là một trong những phương thức quan trọng để khôi phục quyền truy cập.
Nhận tin nhắn vay tiền: Hãy xác minh bằng một kênh khác
Đây là bước quan trọng nhất để tránh chuyển tiền nhầm cho kẻ gian.
Nếu người thân hoặc bạn bè nhắn vay tiền qua Zalo, Messenger, hãy chủ động gọi điện trực tiếp bằng số điện thoại đã lưu từ trước. Không nên gọi theo số điện thoại mới được gửi trong tin nhắn nếu có dấu hiệu bất thường.
Nếu chưa thể gọi điện, có thể xác minh qua một kênh liên lạc khác hoặc hỏi một thông tin riêng mà người ngoài khó biết. Tuy nhiên, không nên xem việc trả lời đúng một vài thông tin cá nhân là bằng chứng tuyệt đối cho thấy người đang nhắn là chính chủ.
Một chi tiết khác cũng cần kiểm tra là tên người nhận tiền. Nếu người quen yêu cầu chuyển tiền nhưng tài khoản ngân hàng lại đứng tên một người hoàn toàn khác, cần dừng giao dịch và xác minh lại.
Đặc biệt, nếu đối phương liên tục thúc giục, viện lý do “đang rất gấp”, “không tiện nghe điện thoại” hoặc yêu cầu giữ bí mật, mức độ cảnh giác càng cần được nâng lên.
Nếu tài khoản bị chiếm quyền, cần làm gì ngay?
Khi nghi ngờ tài khoản bị xâm nhập, người dùng nên ưu tiên bảo vệ các tài khoản có liên quan.
Trước hết, cần thay đổi mật khẩu, bật xác thực nhiều lớp và kiểm tra, đăng xuất những thiết bị hoặc phiên đăng nhập không nhận diện được. Nếu email được liên kết với tài khoản mạng xã hội có dấu hiệu bất thường, cần bảo vệ email trước hoặc song song với việc khôi phục tài khoản.
Sau đó, sử dụng kênh hỗ trợ chính thức của nền tảng để tiến hành khôi phục tài khoản. Đồng thời, nên thông báo cho người thân, bạn bè biết tài khoản đang gặp sự cố để họ không tiếp tục làm theo những tin nhắn được gửi từ tài khoản đó.
Nếu đã có người chuyển tiền cho kẻ gian, cần liên hệ ngay với ngân hàng để được hướng dẫn xử lý và lưu giữ các bằng chứng liên quan như nội dung tin nhắn, ảnh chụp màn hình, số tài khoản nhận tiền, thời gian giao dịch.
Người dân cũng cần tránh tìm đến những tài khoản trên mạng tự nhận có khả năng “hack”, “mở khóa” hoặc “lấy lại tiền” để đề phòng tiếp tục bị lừa lần hai.
Một cuộc gọi có thể giúp tránh mất tiền
Lừa đảo qua tài khoản mạng xã hội thường đánh vào sự tin tưởng và tâm lý vội vàng. Kẻ gian không nhất thiết phải tạo ra một câu chuyện quá phức tạp; đôi khi chỉ cần mượn danh người quen và đưa ra một yêu cầu chuyển tiền trong vài phút cũng đủ khiến nạn nhân mất cảnh giác.
Vì vậy, nguyên tắc đơn giản nhất là: tin nhắn vay tiền từ người quen vẫn phải xác minh trước khi chuyển khoản.
Một cuộc gọi trực tiếp, một lần kiểm tra lại người nhận và vài phút bình tĩnh có thể giúp người dùng tránh được một giao dịch đáng tiếc. Đồng thời, mỗi cá nhân nên sử dụng mật khẩu riêng cho từng tài khoản, bật xác thực nhiều lớp và hạn chế đăng nhập tài khoản trên thiết bị hoặc đường link không đáng tin cậy.
