Theo Công an tỉnh Lâm Đồng, từ năm 2024 đến nay, đơn vị đã tiếp nhận hơn 200 đơn trình báo liên quan đến các vụ lừa đảo chiếm đoạt tài sản trên không gian mạng. Trong đó, thủ đoạn giả danh cán bộ Công an để lợi dụng việc đăng ký, kích hoạt tài khoản định danh điện tử VNeID đang diễn biến đáng chú ý.
Các đối tượng thường nhắm đến người dân chưa nắm rõ quy trình sử dụng VNeID, đặc biệt là những người lo ngại tài khoản định danh điện tử chưa được cập nhật đầy đủ hoặc có nguy cơ bị khóa.
Giả danh Công an, yêu cầu người dân cập nhật VNeID để chiếm đoạt tài sản
Theo cơ quan Công an, các đối tượng lừa đảo thường chủ động gọi điện cho người dân, tự xưng là cán bộ Phòng Cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội hoặc Công an xã, phường.
Chúng thông báo tài khoản VNeID của người dân chưa đăng ký, chưa cập nhật đầy đủ thông tin hoặc chưa được kích hoạt định danh điện tử mức độ 2. Sau đó, chúng viện dẫn nhiều lý do như cần đồng bộ dữ liệu dân cư, xác thực thông tin cá nhân hoặc hoàn tất thủ tục hành chính để yêu cầu nạn nhân làm theo hướng dẫn.
Để tăng độ tin cậy, các đối tượng có thể cung cấp chính xác một số thông tin cơ bản của người dân như họ tên, ngày tháng năm sinh, số căn cước công dân và địa chỉ cư trú. Điều này khiến nhiều người lầm tưởng đang làm việc với cán bộ Công an thật.
Sau khi tạo được lòng tin, chúng tiếp tục gửi đường link qua Zalo, Facebook, tin nhắn SMS hoặc các ứng dụng liên lạc khác, yêu cầu người dân truy cập để cập nhật thông tin, kích hoạt định danh điện tử mức độ 2 hoặc tải ứng dụng VNeID.
Thực chất, những đường link này có thể dẫn đến website giả mạo hoặc ứng dụng được thiết kế với giao diện tương tự ứng dụng chính thức.
Khi truy cập, người dùng có thể bị yêu cầu nhập thông tin cá nhân, số tài khoản ngân hàng, mật khẩu, mã OTP hoặc cấp các quyền truy cập đặc biệt trên điện thoại.
Nếu làm theo, nạn nhân có nguy cơ bị đánh cắp dữ liệu, bị theo dõi hoạt động trên thiết bị, thậm chí bị chiếm quyền kiểm soát điện thoại và các ứng dụng ngân hàng.
Đặc biệt, nếu ứng dụng giả mạo được cấp quyền đọc tin nhắn, trợ năng hoặc những quyền điều khiển thiết bị nhạy cảm, kẻ gian có thể lợi dụng để tiếp cận mã xác thực OTP, từ đó tìm cách thực hiện giao dịch trái phép và chiếm đoạt tiền.
4 điều người dùng VNeID tuyệt đối không nên làm
Trước tình trạng trên, Phòng Cảnh sát hình sự, Công an tỉnh Lâm Đồng khuyến cáo người dân nâng cao cảnh giác trước các cuộc gọi yêu cầu đăng ký, kích hoạt hoặc xác thực tài khoản định danh điện tử.
Để tránh trở thành nạn nhân, người dân cần ghi nhớ những nguyên tắc sau:
1. Không truy cập đường link lạ để kích hoạt VNeID
Không làm theo hướng dẫn từ những cuộc gọi không rõ danh tính, đặc biệt là các đường link được gửi qua Zalo, Facebook, SMS hoặc mạng xã hội với lý do cập nhật, đồng bộ dữ liệu dân cư.
2. Không cài đặt ứng dụng từ nguồn không chính thức
Ứng dụng VNeID cần được tải từ các kho ứng dụng chính thức như App Store hoặc Google Play (CH Play). Không cài đặt ứng dụng thông qua đường link do người lạ gửi hoặc file cài đặt không rõ nguồn gốc.
3. Tuyệt đối không cung cấp mã OTP và thông tin ngân hàng
Không chia sẻ số căn cước công dân, mật khẩu, mã PIN, mã OTP, thông tin tài khoản ngân hàng hoặc dữ liệu bảo mật cho người lạ qua điện thoại, tin nhắn và mạng xã hội.
4. Không tùy tiện cấp quyền điều khiển điện thoại
Người dân cần thận trọng với các ứng dụng yêu cầu quyền trợ năng, đọc tin nhắn, điều khiển thiết bị hoặc những quyền truy cập đặc biệt không cần thiết. Đây có thể là cách kẻ gian kiểm soát điện thoại và tiếp cận thông tin cá nhân.
Nhận được cuộc gọi yêu cầu cập nhật VNeID, người dân cần làm gì?
Một trong những chiêu trò phổ biến của các đối tượng lừa đảo là tạo tâm lý lo sợ cho nạn nhân. Chúng có thể thông báo tài khoản sắp bị khóa, thông tin cá nhân không còn hiệu lực hoặc người dân sẽ gặp khó khăn khi thực hiện thủ tục hành chính nếu không cập nhật ngay.
Trước những thông báo như vậy, người dân không nên vội vàng làm theo. Thay vào đó, hãy chủ động liên hệ hoặc trực tiếp đến Công an xã, phường gần nhất để kiểm tra thông tin và được hướng dẫn.
Nếu phát hiện dấu hiệu lừa đảo hoặc nghi ngờ đã cung cấp thông tin cho đối tượng xấu, người dân cần nhanh chóng thông báo cho cơ quan Công an để được hỗ trợ xử lý. Trường hợp đã cài ứng dụng đáng ngờ hoặc có dấu hiệu mất quyền kiểm soát tài khoản ngân hàng, cần liên hệ ngay với ngân hàng qua kênh chính thức để đề nghị kiểm tra và áp dụng biện pháp bảo vệ tài khoản.
Trong bối cảnh lừa đảo công nghệ cao ngày càng tinh vi, việc bảo vệ thông tin cá nhân và chủ động xác minh các yêu cầu bất thường là vô cùng cần thiết.
Người dùng VNeID cần nhớ: Không bấm đường link lạ, không cài ứng dụng không rõ nguồn gốc, không cung cấp mã OTP và không làm theo yêu cầu của người tự xưng cán bộ Công an khi chưa xác minh được danh tính.
