Quà tặng vốn mang ý nghĩa tốt đẹp. Nhưng trong đời sống truyền thống, không phải món đồ nào “cho là nhận”, càng không phải đồ càng đắt tiền thì càng nên cầm. Người xưa từng đúc kết: có những vật nhận về trước thì mừng, sau lại sinh phiền. Dưới đây là 3 món đồ được xem là “nên tránh”, dù người cho rất thân, dù giá trị không hề nhỏ.
1. Đồ thờ cúng, vật gắn với bàn thờ gia đình người khác
Theo quan niệm xưa, đồ thờ không chỉ là vật dụng mà còn gắn với phần âm linh, hương hỏa và vận mệnh của cả một gia tộc. Bát hương, tượng thờ, bài vị, lư hương hay đồ dùng từng đặt trên bàn thờ đều mang dấu ấn riêng của gia đình sử dụng trước đó.
Người xưa tin rằng, khi nhận những món đồ này về nhà, đồng nghĩa với việc “gánh” theo phần khí cũ. Nếu gia đình người cho đang gặp vận xấu, tang sự, làm ăn sa sút hoặc lục đục nội bộ, người nhận rất dễ bị ảnh hưởng theo cách khó lý giải.
Ngay cả khi món đồ làm bằng vật liệu quý, chạm khắc tinh xảo hay có tuổi đời lâu năm, cổ nhân vẫn khuyên không nên nhận. Nếu muốn sử dụng đồ thờ, tốt nhất là sắm mới, tự tay chuẩn bị để hợp vía, hợp nhà, tránh rước rối rắm không đáng có.
2. Trang sức, vật dụng từng gắn bó lâu dài với chủ cũ
Trang sức cá nhân như nhẫn, vòng, dây chuyền, đồng hồ hay vật dụng dùng sát thân được xem là hấp thụ nhiều năng lượng nhất của người sử dụng. Người xưa gọi đây là “đồ có vía”, đặc biệt với những món theo chủ cũ trong thời gian dài.
Nếu chủ cũ từng trải qua giai đoạn bệnh tật, hôn nhân đổ vỡ, làm ăn thất bại hoặc tâm trạng bất ổn, món đồ đó theo quan niệm dân gian có thể mang theo khí không tốt. Người nhận về dùng tiếp dễ cảm thấy bất an, trắc trở hoặc sinh ra những xui rủi khó gọi tên.
Vì vậy, dù là vàng bạc thật, đá quý hay hàng hiệu đắt tiền, người xưa vẫn dặn nên cân nhắc kỹ. Nếu buộc phải nhận vì hoàn cảnh, cách tốt nhất là không sử dụng trực tiếp, hoặc làm sạch, chuyển đổi mục đích để tránh ảnh hưởng về tâm lý và vận khí.
3. Đồ cho tặng kèm theo “ân nghĩa” hoặc ràng buộc vô hình
Không phải món đồ nào có giá trị lớn cũng nguy hiểm, mà điều đáng ngại nằm ở cách cho. Người xưa rất kiêng nhận quà đi kèm với sự nhắc ơn, áp lực tình cảm hoặc hàm ý “sau này phải trả”. Những món quà như vậy được xem là mang theo nợ.
Ban đầu, người nhận có thể thấy tiện lợi, được lợi trước mắt. Nhưng về lâu dài, món đồ lại trở thành sợi dây ràng buộc: khó từ chối, khó nói không, dễ bị lôi kéo vào chuyện không mong muốn, thậm chí ảnh hưởng đến quyết định lớn trong cuộc sống.
Cổ nhân cho rằng, nhận quà kiểu này là “nhận vật, gánh nghĩa”. Nếu không đủ khả năng trả nghĩa tương xứng, người nhận dễ rơi vào thế yếu, mất tự chủ. Vì thế, dù món quà có giá trị cao, được gói ghém hào nhoáng, vẫn nên khéo léo từ chối để giữ sự nhẹ nhõm cho về sau.
Nhận hay không, quan trọng nhất vẫn là sự an yên
Lời dặn của người xưa không nhằm gieo sợ hãi, mà để nhắc con cháu sống thận trọng trong các mối quan hệ. Có những món đồ nhìn thấy lợi trước mắt, nhưng cái giá phải trả lại nằm ở tinh thần, vận khí và sự yên ổn lâu dài.
Trong đời sống hiện đại, không phải ai cũng tin tuyệt đối vào quan niệm xưa. Tuy nhiên, việc cân nhắc kỹ khi nhận đồ có giá trị lớn, đặc biệt là đồ gắn với đời sống tâm linh, cá nhân hoặc quan hệ nhạy cảm, vẫn luôn cần thiết.
Đôi khi, biết từ chối đúng lúc không phải là mất đi cơ hội, mà là giữ lại sự bình an. Và đó cũng chính là điều mà người xưa muốn nhắn gửi qua những lời dặn tưởng chừng rất giản dị ấy.
*Thông tin trong bài mang tính tham khảo chiêm nghiệm
