Khi bước vào tuổi xế chiều, nhiều phụ nữ lựa chọn hoặc buộc phải sống một mình sau ly hôn, góa chồng hoặc không lập gia đình. Cuộc sống độc lập mang đến sự tự do và quyền tự quyết, nhưng đồng thời cũng đặt ra nhiều thách thức không nhỏ về sức khỏe, tài chính cũng như sự hỗ trợ khi tuổi tác ngày càng cao.
Nhiều phụ nữ già đi trong trạng thái độc thân
Câu chuyện bắt đầu từ một câu hỏi tưởng chừng rất đơn giản của bác sĩ trước ca mổ: “Ai sẽ chăm sóc bà sau khi phẫu thuật?”. Chính khoảnh khắc đó khiến Natalie Brown, một phụ nữ 57 tuổi tại Mỹ, nhận ra mình không có bạn đời, không có con cái và cũng không có người thân nào đủ gần gũi để nhờ cậy khi cần thiết.
Không chỉ riêng Natalie, ngày càng nhiều phụ nữ trên thế giới đang đối mặt với thực tế già đi trong trạng thái độc thân. Tại Mỹ, số hộ gia đình chỉ có một người sinh sống đã tăng mạnh trong nhiều thập niên. Cùng với đó là tình trạng hàng triệu người từ 55 tuổi trở lên không có con cái hoặc bạn đời hỗ trợ khi tuổi già đến.
Xu hướng này cũng xuất hiện rõ nét tại nhiều quốc gia châu Á. Tại Hàn Quốc, số hộ gia đình một người đã tăng lên mức kỷ lục và được dự báo sẽ tiếp tục gia tăng trong những năm tới. Đồng thời, tình trạng dân số già hóa nhanh chóng khiến nước này chính thức bước vào giai đoạn được gọi là “xã hội siêu già”.
Ngày càng nhiều phụ nữ lựa chọn hoặc buộc phải sống một mình khi bước vào tuổi già.
Phụ nữ sống một mình và nằm xuống chẳng ai hay
Sự gia tăng của tình trạng người cao tuổi sống một mình đang kéo theo nhiều vấn đề xã hội đáng quan tâm, đặc biệt là việc người già qua đời trong cô độc. Chỉ riêng trong năm 2024, Hàn Quốc ghi nhận khoảng 4.000 trường hợp tử vong đơn độc. Tại Nhật Bản, mỗi năm có hàng chục nghìn người cao tuổi qua đời một mình trong chính ngôi nhà của họ.
Đáng chú ý, ngày càng nhiều trường hợp được phát hiện bởi hàng xóm, cảnh sát hoặc nhân viên phúc lợi thay vì người thân trong gia đình. Điều này phản ánh sự thay đổi trong cấu trúc gia đình hiện đại và sự mất kết nối giữa các thế hệ.
Theo các chuyên gia, phụ nữ cao tuổi sống một mình thường đi kèm nhiều câu hỏi khó trả lời. Ai sẽ đưa đến bệnh viện trong tình huống khẩn cấp? Ai hỗ trợ sau phẫu thuật? Ai quản lý tài chính hoặc đưa ra quyết định y tế khi sức khỏe suy giảm? Đây là những vấn đề mà nhiều người chỉ thực sự đối mặt khi biến cố xảy ra.
Sống một mình lúc về già không đồng nghĩa với cô đơn
Dù tồn tại không ít thách thức, nhiều phụ nữ vẫn xem cuộc sống độc thân là cơ hội để tận hưởng sự tự do và phát triển bản thân. Không ít người đã biến giai đoạn tưởng chừng nhiều mất mát này thành bước ngoặt để học tập, theo đuổi sự nghiệp mới và sống trọn vẹn hơn với những điều mình yêu thích.
Sau khi chia tay bạn đời ở tuổi 60, Georgene Nitzsche quyết định quay trở lại trường học, theo đuổi lĩnh vực nghiên cứu lão khoa và bắt đầu một chặng đường nghề nghiệp hoàn toàn mới. Với bà, việc không phải chịu trách nhiệm với bất kỳ ai mang lại cơ hội được sống đúng với mong muốn của mình.
Các chuyên gia nghiên cứu về lão hóa cũng ghi nhận hiện tượng nhiều phụ nữ góa chồng tìm thấy mục tiêu sống mới sau những mất mát. Khi không còn bị ràng buộc bởi trách nhiệm gia đình, họ có thêm thời gian cho sở thích cá nhân, học tập, du lịch và tham gia các hoạt động cộng đồng.
Nhiều nghiên cứu cho thấy điều quyết định chất lượng cuộc sống không nằm ở việc sống cùng ai đó hay sống một mình, mà ở chất lượng của các mối quan hệ xã hội xung quanh. Một mạng lưới kết nối tốt có thể giúp người sống một mình giảm cảm giác cô đơn, nâng cao sức khỏe tinh thần và góp phần kéo dài tuổi thọ.
Nhiều phụ nữ tìm thấy cơ hội phát triển bản thân sau khi sống độc thân.
Ba nỗi lo lớn nhất của phụ nữ lớn tuổi khi sống một mình
Các chuyên gia cho rằng phụ nữ sống một mình trong những năm tháng cuối đời thường phải đối mặt với ba nỗi lo dưới đây:
- Giảm khả năng tự chăm sóc bản thân: Khi tuổi tác tăng lên, việc sinh hoạt độc lập có thể trở nên khó khăn hơn do bệnh tật hoặc những hạn chế về thể chất. Các công việc tưởng chừng đơn giản như đi lại, tắm rửa hay chăm sóc sức khỏe hằng ngày cũng vô hình trung trở thành thách thức.
- Áp lực tài chính: Không có người chia sẻ chi phí sinh hoạt hoặc hỗ trợ tài chính khiến nhiều phụ nữ sống một mình phải chuẩn bị nguồn lực kinh tế vững chắc.
- Nguy cơ cô lập xã hội: Thiếu các mối quan hệ thân thiết hoặc mạng lưới hỗ trợ có thể khiến người già cảm giác cô đơn, ảnh hưởng đến sức khỏe tinh thần cũng như chất lượng cuộc sống.
Cần chuẩn bị gì để sống một mình mà không cảm thấy cô độc?
Các chuyên gia cho rằng thách thức lớn nhất của cuộc sống độc thân khi về già không chỉ nằm ở vấn đề tài chính mà còn ở nguy cơ suy giảm các kết nối xã hội. Vì vậy, việc chuẩn bị cho tuổi già cần được thực hiện từ sớm, khi mỗi người vẫn còn đủ sức khỏe, thời gian và nguồn lực để xây dựng một cuộc sống bền vững.
Phụ nữ sống một mình cần có kế hoạch tiết kiệm, đầu tư và bảo hiểm phù hợp để đảm bảo khả năng tự chủ trong dài hạn. Không có bạn đời hoặc con cái đồng nghĩa với việc bạn phải tự chi trả các chi phí chăm sóc sức khỏe, hỗ trợ sinh hoạt. Ngoài ra, mỗi người cũng nên xác định trước người có thể hỗ trợ trong tình huống khẩn cấp.
Bên cạnh đó, phụ nữ sống một mình cũng cần chủ động tạo dựng mạng lưới hỗ trợ cá nhân để không cảm thấy cô đơn lúc về già. Bạn có thể bắt đầu từ việc duy trì liên lạc với gia đình, bạn bè, tham gia các câu lạc bộ, lớp học kỹ năng, tổ chức thiện nguyện hoặc các cộng đồng cùng chung sở thích để tạo dựng những mối quan hệ lành mạnh.
Phụ nữ sống một mình không cô đơn nếu biết chủ động xây dựng những mối quan hệ xã hội phù hợp.
Tự do là lựa chọn, tự lo là trách nhiệm
Sự gia tăng của xu hướng phụ nữ sống một mình phản ánh những thay đổi rõ nét trong xã hội hiện đại. Khi phụ nữ ngày càng độc lập về kinh tế và có nhiều quyền quyết định hơn đối với cuộc sống cá nhân, việc không kết hôn, ly hôn hoặc chọn sống một mình không còn bị xem là điều bất thường như trước.
Để những năm tháng tuổi già thực sự an yên, phụ nữ độc thân cần chuẩn bị đầy đủ cho tương lai. Bên cạnh nền tảng tài chính vững vàng, bạn cần duy trì các mối quan hệ chất lượng và xây dựng mạng lưới hỗ trợ. Bởi khi tuổi tác ngày càng cao, điều làm chúng ta cảm thấy an tâm lại là cảm giác luôn có ai đó sẻ chia và đồng hành.
