Sổ đỏ đứng tên chồng, khi ly hôn, vợ có được chia tài sản không?
Khi ly hôn, các cặp đôi thường gặp nhiều vấn đề liên quan đến phân chia tài sản, đặc biệt là các tài sản có giá trị lớn như nhà đất. Một trong những câu hỏi được nhiều người quan tâm là nếu nhà đất đứng tên chồng, vợ có được chia tài sản khi ly hôn không?
Theo Điều 33 Luật Hôn nhân và Gia đình 2014, tài sản do vợ chồng tạo lập trong thời kỳ hôn nhân được xác định là tài sản chung, không phụ thuộc vào việc tài sản đứng tên ai.
Bên cạnh đó, Điều 34 Luật Hôn nhân và Gia đình 2014, quy định việc đăng ký quyền sở hữu, quyền sử dụng chỉ mang ý nghĩa quản lý nhà nước, không làm thay đổi bản chất sở hữu chung nếu tài sản được hình thành trong thời kỳ hôn nhân.
Như vậy, về nguyên tắc, nhà đất được mua sau khi hai vợ chồng kết hôn vẫn được tính là tài sản chung dù giây chứng nhận chỉ đứng tên người chồng, trừ trường hợp người chồng chứng minh được đó là tài sản riêng theo Điều 43 Luật Hôn nhân và Gia đình 2014.
Lưu ý, ngoài việc xác định tài sản chung hay riêng trong hôn nhân, khi giải quyết ly hôn, việc chia tài sản không mặc định chia đều như nhiều người vẫn nghĩ.
Theo đó, việc chia tài sản sẽ xem xét nhiều yếu tố như công sức đóng góp của mỗi bên vào việc tạo lập, duy trì, phát triển tài sản; lỗi của mỗi bên trong quan hệ hôn nhân; hoàn cảnh của gia đình và hoàn cảnh của từng bên (quy định tại Điều 59 Luật Hôn nhân và Gia đình 2014).
Việc phân chia quyền sử dụng đất khi vợ chồng ly hôn
Việc phân chia quyền sử dụng đất của vợ chồng khi ly hôn được thực hiện theo quy định Điều 62 Luật Hôn nhân và gia đình 2014.
Đối với quyền sử dụng đất là tài sản riêng
Quyền sử dụng đất là tài sản riêng của bên nào thì khi ly hôn vẫn thuộc về bên đó.
Đối với quyền sử dụng đất là tài sản chung
Với trường hợp quyền sử dụng đất là tài sản chung, việc chia tài sản sẽ được thực hiện như sau:
- Đất nông nghiệp trồng cây lâu năm, đất lâm nghiệp để trồng rừng, đất ở khi ly hôn được chia theo quy định tại Điều 59 Luật Hôn nhân và Gia đình 2014.
- Đối với đất nông nghiệp trồng cây hàng năm, nuôi trồng thủy sản, nếu cả hai bên đều có nhu cầu và có điều kiện trực tiếp sử dụng đất thì được chia theo thỏa thuận của hai bên; nếu không thỏa thuận được thì yêu cầu Tòa án giải quyết theo quy định tại Điều 59 Luật Hôn nhân và Gia đình 2014.
Trong trường hợp chỉ một bên có nhu cầu và có điều kiện trực tiếp sử dụng đất thì bên đó được tiếp tục sử dụng nhưng phải thanh toán cho bên kia phần giá trị quyền sử dụng đất mà họ được hưởng;
- Nếu vợ chồng có quyền sử dụng đất nông nghiệp trồng cây hàng năm, nuôi trồng thủy sản chung với hộ gia đình thì khi ly hôn phần quyền sử dụng đất của vợ chồng được tách ra và chia theo quy định tại điểm a khoản 2 Điều 62 Luật Hôn nhân và Gia đình 2014.
- Đối với loại đất khác thì được chia theo quy định của pháp luật về đất đai.
Trường hợp vợ chồng sống chung với gia đình và không có quyền sử dụng đất chung với hộ gia đình
Trong trường hợp này, khi ly hôn, quyền lợi của bên không có quyền sử dụng đất vào không tiếp tục sống chung với gia đình được giải quyết theo Điều 61 Luật Hôn nhân và Gia đình 2014. Theo đó:
- Vợ chồng sống chung với gia đình mà khi ly hôn, nếu tài sản của vợ chồng trong khối tài sản chung của gia đình không xác định được thì vợ hoặc chồng được chia một phần trong khối tài sản chung của gia đình căn cứ vào công sức đóng góp của vợ chồng vào việc tạo lập, duy trì, phát triển khối tài sản chung cũng như vào đời sống chung của gia đình. Việc chia một phần trong khối tài sản chung do vợ chồng thỏa thuận với gia đình; nếu không thỏa thuận được thì yêu cầu Tòa án giải quyết.
- Vợ chồng sống chung với gia đình mà tài sản của vợ chồng trong khối tài sản chung của gia đình có thể xác định được theo phần thì khi ly hôn, phần tài sản của vợ chồng được trích ra từ khối tài sản chung đó để chia theo quy định tại Điều 59 Luật Hôn nhân và Gia đình.
Do đó, nếu chứng minh được khoản tiền vợ hoặc gia đình vợ hỗ trợ mua nhà (bằng giấy tờ chuyển tiền, xác nhận của các bên liên quan hoặc lời khai phù hợp) khi ly hôn, tòa án sẽ xem xét khoản tiền đó như một yếu tố thể hiện công sức đóng góp từ phía người vợ.
Thực tế cho thấy, tòa án có thể xác định sự hỗ trợ tài chính từ gia đình một bên là nguồn hình thành tài sản và điều chỉnh tỷ lệ phân chia theo hướng công bằng. Điều đó có nghĩa là thay vì chia đôi tài sản một cách máy móc, người vợ có thể được phân chia tài sản lớn hơn (tùy theo mức độ đóng góp cũng như các yếu tố khác liên quan đến quy định của pháp luật).
