Trong dịp Tết nguyên đán, chuối là một trong những loại quả không thể thiếu trên bàn thờ gia tiên. Nải chuối được đặt ở phía dưới, ôm lấy các loại trái cây khác trong mâm ngũ quả. Khi lựa chọn chuối để dâng cúng, các gia đình đều có sự lựa chọn kỹ lưỡng.
Ý nghĩa của nải chuối trong mâm ngũ quả ngày Tết
Nải chuối đại diện cho hình ảnh gia đình sum vầy, là biểu tượng của việc thờ cúng tâm linh. Chuối là một trong những loại quả không thể thiếu trên bàn thờ ngày Tết. Các gia đình thường chọn nải cuối cong đẹp, đủ to để ôm trọn các loại trái cây khác.
Nải chuối cũng mang ý nghĩa may mắn do có hình dáng giống bàn tay hứng lấy những điều tốt đẹp.
Các loại quả khác được nải chuối ôm lấy các loại quả khác thể hiện việc được che chở, nâng đỡ.
Vì sao ngày Tết không nên ghép hai nải chuối để đặt lên bàn thờ?
Khi chọn nải chuối để thắp hương, người ta sẽ ưu tiên chọn những nải có số quả lẻ từ 15, 17, 19, 21... Những nải càng nhiều quả và có số quả lẻ thì giá bán trên thị trường càng cao. Người ta ưu tiên chọn chuối số lẻ vì theo quan niệm thờ cúng, số lẻ đại diện cho dương, mang đến may mắn và sự phát triển. Trong khi đó, số chẵn đại diện cho âm, là việc không phát triển.
Nải chuối thờ phải có kích thước đủ lớn để ôm trọn, nâng đỡ các loại quả khác trên mâm ngũ quả. Tuy nhiên, việc mua được nải chuối lớn không phải dễ dàng hoặc nếu tìm được thì giá cũng sẽ cao. Vì vậy, nhiều người lựa chọn mua hai nải chuối để ghép lại với nhau thay vì mua một nải to. Đây được xem là giải pháp hữu hiệu giúp tiết kiệm chi phí mà vẫn đảm bảo có nải chuối thờ đủ lớn.
Tuy nhiên, theo quan niệm dân gian, việc ghép hai nải chuối với nhau để đặt lên bàn thờ lại mang ý nghĩa không tốt.
Khi ghép hai nải chuối với nhau, số quả chuối có thể sẽ thành số chẵn. Trong thờ cúng, các vật lễ phải để theo số lẻ. Như đã nói ở trên, số lẻ tượng trưng cho số dương, cho sự phát triển. Trong khi đó, số chẵn tượng trưng cho số âm, đặc biệt kiêng kỵ số 2 và số 4. Ghép 3 nải chuối với nhau vẫn có thể ra số lẻ nhưng việc này không dễ và cũng mất thẩm mỹ.
Việc ghép hai nải chuối với nhau vốn không dễ thực hiện, phải sử dụng đến đây thép, đinh thép để cố định. Cách làm này khiến nải chuối kém đẹp cũng như phạm đại kỵ phong thủy. Nguyên nhân là do người xưa kiêng đặt các vật kim loại sắc nhọn lên bàn thờ. Những vật này được cho là mang theo sát khí, không tốt cho việc thờ cúng. Trong khi đó, nếu không cố định hai nải chuối lại với nhau, chúng có thể rời ra, làm các loại quả khác bị rơi ra trong quá trình thờ cúng.
Vì những lý do trên, việc ghép hai nải chuối lại với nhau để đặt lên bàn thờ là không nên.
Nên thắp hương bằng chuối tiêu hay chuối tây?
Tùy thuộc vào quan niệm vùng miền, mỗi gia đình sẽ có một cách chọn chuối thờ cúng khác nhau. Tuy nhiên, vào ngày Tết, người ta thường ưu tiên dùng chuối tiêu vì loại chuối này thường có nải to, kích thước lớn, quả chuối tạo dáng cong đẹp mắt, có thể nâng đỡ và ôm trọn các loại quả khác. Nải chuối có quả dài và cong lên trên cũng tượng trưng cho bàn thay Phật mang ý nghĩa che chở, bảo vệ gia đình. Trong khi đó, chuối tây thường có kích thước nhỏ, quả ngắn, không cong nên khó để giữ các loại quả khác trong mâm ngũ quả. Người ta thường chỉ dùng chuối tây để đặt lên bàn thờ Thần Tài hoặc bàn thờ Phật.
Ở miền Bắc, người dân thường ưu tiên chọn các nải chuối tiêu quả to, dài để đặt lên bàn thờ ngày Tết; kiêng chọn các nải chuối quả ngắn như chuối tây. Đối với người dân miền Trung, không bắt buộc phải chọn một loại chuối cụ thể nào. Nhưng người Huế sẽ kiêng chọn chuối tiêu; chỉ thờ chuối sứ, chuối ngự, chuối mật, chuối lá.
* Thông tin mang tính chất tham khảo, chiêm nghiệm.
