Bình hoa là vật phẩm quen thuộc và không thể thiếu trên bàn thờ gia tiên, đặc biệt vào các dịp mùng 1, ngày Rằm, lễ Tết hay giỗ chạp. Việc dâng hoa không chỉ giúp không gian thờ cúng thêm trang nghiêm, thanh sạch mà còn thể hiện lòng hiếu kính, biết ơn của con cháu đối với tổ tiên và bề trên.
Người giàu khi thắp hương thường đặt bình hoa bên trái bàn thờ, lý do là gì?
Theo quan niệm dân gian, hoa tươi mang sinh khí của đất trời, tượng trưng cho sự thanh khiết, khởi đầu tốt đẹp và nguồn năng lượng tích cực. Khi hiện diện trên bàn thờ, hoa được cho là góp phần thu hút vượng khí, tài lộc, đồng thời gửi gắm mong cầu về sự bình an, che chở cho gia đình. Tuy nhiên, cách đặt bình hoa sao cho đúng và hợp phong thủy lại không phải ai cũng nắm rõ.
Trong thực tế, nhiều gia đình chú trọng lễ nghi – đặc biệt là những gia đình khá giả – thường rất kỹ lưỡng trong việc sắp xếp bàn thờ. Họ tin rằng bố cục hài hòa không chỉ thể hiện sự tôn kính mà còn ảnh hưởng đến phúc khí lâu dài của gia đình.
Theo nguyên tắc truyền thống “đông bình, tây quả”, nếu bàn thờ chỉ bày một bình hoa thì bình nên đặt ở phía Đông, tức bên trái bàn thờ (tính theo hướng từ trong nhìn ra), còn mâm ngũ quả đặt ở phía Tây. Cách sắp xếp này dựa trên quy luật tự nhiên: mặt trời mọc ở phương Đông, lặn ở phương Tây; cây cối nở hoa trước rồi mới kết trái. Thuận theo tự nhiên được xem là thuận theo trời đất, mang ý nghĩa hanh thông, cát lành.
Bên cạnh đó, với những bàn thờ quay về hướng Nam, việc đặt bình hoa bên trái còn giúp hương hoa dễ lan tỏa theo gió Đông hoặc Đông Nam, tạo cảm giác thanh tịnh, nhẹ nhàng cho không gian thờ cúng.
Trường hợp sử dụng hai bình hoa, chúng thường được đặt cân đối hai bên bàn thờ, trong khi mâm quả bày ở vị trí trung tâm, phía trước bát hương. Cách bài trí này giúp bàn thờ hài hòa, đầy đặn, vừa đảm bảo tính thẩm mỹ, vừa giữ trọn ý nghĩa phong thủy và giá trị tâm linh của việc dâng hoa.
Bên cạnh việc đặt bình hoa đúng vị trí, gia chủ cũng nên chú ý sắp xếp hài hòa các vật phẩm thờ cúng khác như bộ tam sự (hoặc ngũ sự), mâm bồng, ống hương… để tạo nên tổng thể thống nhất, trang nghiêm và thanh tịnh cho không gian thờ tự.
Đối với những bàn thờ có diện tích hạn chế, đặc biệt là bàn thờ treo tường, chỉ nên bày một bình hoa và một ống hương, bố trí cân đối hai bên. Việc đặt quá nhiều bình hoa không những không giúp tăng thêm vượng khí mà còn khiến bàn thờ trở nên rối mắt, chật chội và mất cân xứng với các đồ thờ khác.
Bình hoa dùng trên bàn thờ nên ưu tiên chất liệu gốm, sứ hoặc thủy tinh, hạn chế sử dụng bình kim loại như đồng hay sắt. Hoa dâng cúng cần có hương thơm dịu nhẹ, dáng vẻ thanh nhã, không có gai nhọn và được cắt tỉa gọn gàng, vừa đảm bảo yếu tố tâm linh, vừa giữ cho không gian thờ cúng luôn an toàn và trang trọng.
