Điều thú vị là ngày nay, dâu tằm bonsai lại xuất hiện ngày càng nhiều trong sân vườn, ban công, hiên nhà hay trước cửa. Vậy điều gì khiến một loại cây từng bị kiêng kỵ nay trở thành cây cảnh được ưa chuộng?
Lý do người xưa kiêng cây dâu tằm trước nhà
Quan niệm kiêng cây dâu tằm trước nhà chủ yếu bắt nguồn từ cách liên tưởng về âm thanh, ngôn ngữ và tín ngưỡng dân gian, chứ không phải từ bằng chứng khoa học cho thấy bản thân cây dâu mang lại điều xấu.
Trong tiếng Hán, cây dâu được gọi là “tang”. Chữ “tang” này đồng âm với “tang” trong tang tóc. Từ sự liên tưởng ấy, người xưa thường tránh trồng cây dâu ở những vị trí được xem là quan trọng như ngay trước cửa nhà.
Với quan niệm truyền thống, cổng và cửa chính là nơi đón khí, đón người và cũng được xem là bộ mặt của gia đình. Vì vậy, những hình ảnh gợi liên tưởng đến chuyện buồn, mất mát thường được hạn chế xuất hiện tại đây.
Ở Việt Nam, cách lý giải dân gian còn được gắn với quan niệm “dâu” thuộc về những không gian có tính âm, trong khi trước nhà cần sự sáng sủa, thông thoáng và sinh khí. Bởi thế, cây dâu tằm nếu mọc hoặc được trồng ngay chính diện cửa ra vào thường không được đánh giá cao trong quan niệm xưa.
Tuy nhiên, cần hiểu đây là quan niệm dân gian và phong thủy truyền thống. Không có cơ sở khoa học để khẳng định cứ trồng cây dâu trước nhà là gia đình sẽ gặp vận hạn hay tài lộc suy giảm.
Vậy tại sao ngày nay dâu tằm bonsai lại được trồng trước nhà?
Sự thay đổi nằm ở cách con người nhìn nhận cây cảnh.
Nếu trước đây người ta chú ý nhiều đến tên gọi và ý nghĩa biểu tượng của cây, thì ngày nay yếu tố hình dáng, kích thước, khả năng tạo cảnh quan và giá trị thưởng ngoạn được đặt lên hàng đầu.
Dâu tằm có một ưu điểm rất rõ khi làm bonsai: thân cây có thể tạo dáng đẹp, cành dễ uốn và theo thời gian có thể hình thành vẻ già cỗi, chắc khỏe. Những cây lâu năm thường có phần thân xù xì, nhiều u bướu tự nhiên, tạo cảm giác cổ kính mà nhiều người chơi bonsai yêu thích.
Không chỉ đẹp ở thân, dâu tằm còn có quả. Khi được chăm sóc đúng cách, một cây bonsai dâu tằm có thể vừa tạo điểm nhấn cho không gian vừa cho những chùm quả nhỏ với màu sắc bắt mắt.
Chính sự kết hợp giữa dáng cây cổ, thân đẹp và khả năng ra quả khiến dâu tằm bonsai trở thành lựa chọn thú vị với người yêu cây cảnh.
Dâu tằm bonsai có nhất thiết phải kiêng trước cửa nhà?
Nếu gia chủ coi trọng phong thủy truyền thống, việc đặt một cây dâu tằm lớn ngay chính giữa lối vào vẫn có thể khiến họ cảm thấy không yên tâm. Khi đó, hoàn toàn có thể lựa chọn vị trí khác như sân bên, góc vườn hoặc khu vực có khoảng thoáng riêng.
Còn nếu chỉ xem dâu tằm là một loại cây cảnh, việc trồng cây không đồng nghĩa với việc gia đình sẽ gặp điều không may.
Điều quan trọng hơn là cách bố trí.
Một cây bonsai đặt quá sát cửa, che mất ánh sáng, chắn lối đi hoặc có tán cành um tùm có thể khiến không gian trở nên bí bách. Đây là vấn đề về cảnh quan và công năng thực tế chứ không nhất thiết liên quan đến yếu tố phong thủy.
Ngược lại, một chậu dâu tằm bonsai được tạo dáng gọn gàng, đặt lệch sang một bên, không chắn cửa và vẫn giữ được sự thông thoáng có thể trở thành điểm nhấn khá đẹp cho sân trước.
Nếu vẫn muốn trồng dâu tằm, nên đặt ở đâu?
Với những gia đình vừa thích dâu tằm bonsai vừa quan tâm đến quan niệm phong thủy, cách dung hòa đơn giản là không đặt cây ở vị trí chính giữa cửa ra vào.
Có thể đặt cây ở một góc sân, bên hông hiên hoặc khu vực có khoảng cách nhất định với cửa chính. Cách này vừa giữ được giá trị trang trí của cây vừa tránh cảm giác “phạm kiêng” đối với những người coi trọng quan niệm truyền thống.
Ngoài vị trí, cũng nên chú ý đến kích thước cây. Một cây bonsai nhỏ, tán gọn sẽ dễ bố trí hơn nhiều so với cây dâu có tán lớn, phát triển tự do và che khuất mặt tiền.
Nếu trồng ngoài trời, nên chọn nơi có đủ ánh sáng và thoát nước tốt. Dâu tằm là cây ưa sáng, vì vậy một vị trí quá tối không chỉ ảnh hưởng đến dáng cây mà còn khiến cây sinh trưởng kém.
Có nên bỏ dâu tằm vì quan niệm “cây mang điềm xấu”?
Nếu gia đình đang có một cây dâu tằm khỏe mạnh và đẹp, việc chặt bỏ chỉ vì nghe nói đây là loại cây “không nên trồng trước nhà” là lựa chọn không bắt buộc.
Phong thủy suy cho cùng cũng cần được nhìn trong tổng thể không gian. Một khu vườn thông thoáng, sạch sẽ, cây cối khỏe mạnh, lối đi thuận tiện và ánh sáng đầy đủ thường có giá trị thực tế rõ ràng hơn việc chỉ nhìn vào tên của một loài cây.
Đặc biệt với cây bonsai, người chơi còn quan tâm đến thế cây, tuổi cây, bộ rễ, thân cành và công chăm sóc. Một cây dâu tằm bonsai đẹp có thể mang lại niềm vui và giá trị thưởng ngoạn cho gia chủ, thay vì chỉ được nhìn qua lăng kính kiêng kỵ.
*Thông tin trong bài chỉ mang tính tham khảo chiêm nghiệm
