Giải mã cú lừa: Nước hầm xương thực chất không chứa nhiều canxi
Màu nước trắng đục và vị béo ngậy của nồi nước hầm xương thường khiến chúng ta lầm tưởng đó là "tinh chất canxi". Dù vậy, Bác sĩ Chu Thị Dung (Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM - Cơ sở 3) khẳng định: Màu trắng đục đó thực chất chỉ là hiện tượng nhũ hóa chất béo và gelatin từ da, sụn khi đun sôi.
Canxi nằm trong cấu trúc xương rất bền vững nên cực kỳ khó hòa tan vào nước. Một nghiên cứu đã chỉ ra: Một bát 250ml nước hầm xương chỉ cung cấp dưới 5% nhu cầu canxi hàng ngày. Để so sánh, 1 ly sữa tươi (240ml) chứa tới 300mg canxi, gấp hàng chục lần một bát nước hầm ninh cả ngày.
3 Nhóm người tuyệt đối nên hạn chế nước hầm xương
1. Trẻ nhỏ trong độ tuổi ăn dặm (6 - 23 tháng)
Nhiều phụ huynh có thói quen hầm xương lấy nước nấu cháo rồi bỏ toàn bộ phần xác thịt, rau củ vì nghĩ "chất bổ đã ra hết nước".
Thói quen này khiến trẻ bị suy dinh dưỡng nghiêm trọng. Nước hầm xương khiến bé nhanh đầy bụng nhưng lại không cung cấp đủ năng lượng, sắt, kẽm và protein. Trẻ ăn dặm bắt buộc phải ăn cả phần xác (thịt, cá, rau củ) chứ không thể chỉ uống nước.
2. Người mắc bệnh chuyển hóa (Gout, Mỡ máu, Bệnh thận, Tim mạch)
Nước hầm xương đậm đặc chứa hàm lượng rất cao chất béo bão hòa, cholesterol và purin hòa tan:
-
Người mỡ máu, tim mạch: Ăn nhiều làm tăng cholesterol xấu (LDL), nguy cơ tắc nghẽn mạch máu.
-
Người bệnh Gout: Hàm lượng purin cao trong nước hầm sẽ khiến các cơn đau gout cấp bùng phát dữ dội.
-
Người suy thận, tăng huyết áp: Lượng khoáng chất và gia vị (muối, hạt nêm) nêm trong nước hầm gây áp lực cực lớn lên thận và làm tăng huyết áp.
3. Người lớn tuổi, phụ nữ sau mãn kinh lo ngại loãng xương
Người già truyền tai nhau uống nước hầm xương để chữa loãng xương là sự lầm tưởng tai hại. Việc phụ thuộc vào nước xương thay vì bổ sung các nguồn canxi chuẩn (sữa, cá nhỏ ăn cả xương, đậu phụ, rau xanh) sẽ khiến người lớn tuổi bỏ lỡ "thời điểm vàng" để điều trị và bảo vệ xương khớp.
Ăn nước hầm xương thế nào cho đúng cách?
Bác sĩ cho biết, nước hầm xương không xấu nếu bạn dùng nó như một món canh đổi vị thông thường, thay vì coi là bài thuốc bổ. Khi chế biến, cần lưu ý:
-
Không hầm quá lâu: Việc ninh xương nhiều giờ không làm tăng thêm bao nhiêu canxi nhưng lại làm tích tụ nhiều chất béo biến tính.
-
Gạt bỏ lớp mỡ: Sau khi hầm xong, hãy để nguội và hớt sạch lớp mỡ đông đóng phía trên bề mặt.
-
Nêm nhạt: Hạn chế cho quá nhiều muối, hạt nêm để giữ lượng natri nạp vào cơ thể ở mức an toàn.
-
Ăn cả xác: Luôn kết hợp ăn cả phần thịt, cá, rau củ để đảm bảo đa dạng chất dinh dưỡng.
