Tủ lạnh là "trợ thủ" giúp kéo dài thời gian bảo quản thực phẩm, nhưng không phải là nơi có thể ngăn chặn hoàn toàn sự phát triển của vi khuẩn. Nhiệt độ lạnh chỉ làm chậm quá trình sinh sôi của vi sinh vật, trong khi một số loại vi khuẩn vẫn có thể tồn tại hoặc tạo ra độc tố nếu thực phẩm được bảo quản quá lâu hoặc không đúng cách.
Theo các chuyên gia an toàn thực phẩm thuộc Hiệp hội Sức khỏe Môi trường Quốc gia Mỹ (NEHA), có 4 nhóm thực phẩm không nên để trong tủ lạnh quá 2 ngày.
Thịt và hải sản chưa được nấu chín kỹ
Các món như bít tết tái, hamburger chín vừa, cá áp chảo còn tái hoặc hải sản chưa được nấu chín hoàn toàn có nguy cơ chứa các vi khuẩn như E. coli, Listeria và Salmonella.
Nếu những thực phẩm này đã để ngoài nhiệt độ phòng quá lâu trước khi cho vào tủ lạnh hoặc bảo quản trong tủ lạnh quá 48 giờ, nguy cơ mất an toàn thực phẩm sẽ tăng lên đáng kể. Ngay cả khi hâm nóng lại, thực phẩm cũng chưa chắc đã an toàn vì một số độc tố do vi khuẩn tạo ra không bị phá hủy bởi nhiệt.
Salad rau sống
Rau sống vốn có nguy cơ mang theo vi khuẩn từ quá trình trồng trọt và chế biến. Khi được cắt nhỏ để làm salad, các tế bào thực vật bị phá vỡ, giải phóng nước và chất dinh dưỡng, tạo điều kiện thuận lợi để vi khuẩn phát triển.
Đặc biệt, môi trường ẩm trong hộp đựng salad giúp các vi khuẩn như E. coli, Listeria, Salmonella hay norovirus dễ sinh sôi hơn. Vì vậy, salad chỉ nên sử dụng trong vòng 1–2 ngày sau khi chế biến và cần được bảo quản trong hộp kín ở nhiệt độ dưới 4 độ C.
Cơm và mì đã nấu chín
Nhiều người có thói quen nấu nhiều cơm hoặc mì rồi cất vào tủ lạnh để dùng dần. Tuy nhiên, đây lại là nhóm thực phẩm có nguy cơ cao nếu bảo quản không đúng cách.
Trong gạo và các sản phẩm từ tinh bột có thể tồn tại bào tử của vi khuẩn Bacillus cereus. Bào tử này vẫn có khả năng sống sót sau quá trình nấu chín. Nếu cơm hoặc mì để nguội quá lâu ở nhiệt độ phòng trước khi cho vào tủ lạnh, vi khuẩn có thể phát triển và tạo độc tố gây ngộ độc thực phẩm.
Do đó, sau khi nấu, nên để cơm hoặc mì nguội trong thời gian ngắn rồi cho ngay vào hộp kín và cất trong tủ lạnh. Nếu đã bảo quản quá 48 giờ, tốt nhất nên bỏ đi thay vì cố tận dụng.
Súp, món hầm và các loại nước sốt
Các món súp, canh, cháo, món hầm hoặc nước sốt thường được nấu với lượng lớn nên phần thực phẩm ở giữa nồi nguội rất chậm.
Khoảng thời gian thực phẩm nằm trong "vùng nhiệt độ nguy hiểm" (khoảng 5–60 độ C) càng lâu thì vi khuẩn càng có điều kiện phát triển. Một số loại vi khuẩn còn có thể tạo ra độc tố không bị loại bỏ hoàn toàn khi hâm nóng.
Để hạn chế nguy cơ, nên chia súp hoặc nước sốt thành nhiều hộp nhỏ, nông để thực phẩm nguội nhanh hơn trước khi bảo quản trong tủ lạnh hoặc tủ đông.
6 nguyên tắc giúp bảo quản thức ăn thừa an toàn
Để giảm nguy cơ ngộ độc thực phẩm, các chuyên gia khuyến cáo người dùng nên thực hiện một số nguyên tắc đơn giản nhưng rất quan trọng:
- Duy trì nhiệt độ tủ lạnh dưới 4 độ C.
- Tách riêng thực phẩm sống và thực phẩm chín để tránh lây nhiễm chéo.
- Bảo quản thức ăn trong hộp kín hoặc hộp có nắp đậy.
- Rã đông thực phẩm trong ngăn mát tủ lạnh thay vì để ở nhiệt độ phòng.
- Vệ sinh tủ lạnh định kỳ khoảng 6 tháng một lần hoặc sớm hơn nếu cần.
- Kiểm tra thường xuyên và loại bỏ những thực phẩm đã bảo quản quá lâu hoặc có dấu hiệu hư hỏng.
Tổng kết
Tủ lạnh giúp kéo dài thời gian sử dụng thực phẩm nhưng không thể tiêu diệt hoàn toàn vi khuẩn. Những món như thịt, hải sản chưa chín kỹ, salad, cơm, mì, súp và nước sốt nếu để trong tủ lạnh quá 48 giờ có thể tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn thực phẩm. Để bảo vệ sức khỏe cho cả gia đình, hãy bảo quản đúng cách, sử dụng thức ăn thừa trong thời gian khuyến nghị và mạnh dạn loại bỏ những món đã để quá lâu thay vì tiếc của.
