Khoảnh khắc bước ra khỏi chăn ấm vào sáng sớm khi nhiệt độ ngoài trời giảm sâu chính là lúc cơ thể đối mặt với thử thách khắc nghiệt nhất.
Vào sáng sớm, đặc biệt là mùa đông hoặc những ngày xuân se lạnh, cơ thể con người thường ở trạng thái nghỉ ngơi với nhịp tim thấp.
Khi bước ra khỏi giường và tiếp xúc đột ngột với luồng khí lạnh, hệ thần kinh giao cảm bị kích thích mạnh, gây co mạch máu ngoại vi để giữ nhiệt. Quá trình này khiến huyết áp tăng vọt một cách đột ngột.
Đối với những người có sẵn nền bệnh lý như xơ vữa động mạch hoặc cao huyết áp, sự gia tăng áp lực này có thể làm vỡ mạch máu não hoặc hình thành cục máu đông gây tắc nghẽn, dẫn đến đột quỵ chỉ trong vài phút.
Dưới đây là 5 dấu hiệu cảnh báo cơn đột quỵ khi nhiệt độ thay đổi đột ngột vào sáng sớm:
1. Mất thăng bằng và chóng mặt đột ngột
Dấu hiệu đầu tiên thường bị nhầm lẫn với hiện tượng "thiếu máu lên não" thông thường là cảm giác choáng váng khi vừa đứng dậy.
Tuy nhiên, nếu bạn cảm thấy thế giới xung quanh đảo lộn, không thể đứng vững trên chính đôi chân của mình hoặc mất khả năng phối hợp các động tác cơ bản.
Đây là tín hiệu cho thấy tiểu não - nơi điều khiển thăng bằng - đang bị thiếu oxy nghiêm trọng. Cơn chóng mặt này thường đi kèm với cảm giác buồn nôn và không thuyên giảm khi nằm nghỉ.
2. Tê bì hoặc yếu liệt một nửa cơ thể
Đây là dấu hiệu điển hình và quan trọng nhất. Bạn có thể cảm thấy một cánh tay hoặc một bên chân đột nhiên trở nên nặng nề, khó nhấc lên hoặc không thể cầm nắm vật dụng.
Trong nhiều trường hợp, sự tê bì chỉ xuất hiện ở một bên mặt khiến nhân trung bị lệch, nụ cười trở nên méo mó.
Hệ quả của việc này là do bán cầu não đối bên đang gặp sự cố, không thể truyền dẫn tín hiệu thần kinh đến các cơ bắp, dẫn đến tình trạng liệt nửa người nếu không được cấp cứu kịp thời trong "khung giờ vàng".
3. Rối loạn ngôn ngữ và thị lực
Người chuẩn bị lên cơn đột quỵ thường gặp khó khăn trong việc diễn đạt suy nghĩ. Họ có thể nói ngọng, nói lắp hoặc hoàn toàn không thể phát âm đúng từ dù đầu óc vẫn tỉnh táo.
Song song đó, thị lực có thể mờ đi đột ngột ở một hoặc cả hai mắt, hoặc thấy hình ảnh bị nhân đôi (song thị). Sự gián đoạn này xảy ra khi thùy chẩm hoặc các dây thần kinh thị giác bị chèn ép do áp lực máu trong não tăng quá cao.
4. Đau đầu dữ dội không rõ nguyên nhân
Không giống như những cơn đau đầu do căng thẳng, đau đầu do đột quỵ thường được mô tả là "cơn đau dữ dội nhất trong cuộc đời".
Đau đầu đến đột ngột như một nhát dao đâm, tập trung ở một vùng hoặc lan tỏa toàn bộ đầu.
Đây thường là biểu hiện của xuất huyết não, khi mạch máu bị vỡ và máu tràn vào không gian xung quanh não, gây áp lực cực lớn lên các mô thần kinh.
***
Cách khắc phục và phòng ngừa đột quỵ khi thời tiết thay đổi
Để hạn chế tối đa nguy cơ này, việc thay đổi thói quen buổi sáng là cực kỳ quan trọng.
Khi tỉnh dậy, bạn không nên rời giường ngay lập tức mà hãy nằm lại khoảng 3-5 phút, thực hiện các động tác co duỗi tay chân để cơ thể thích nghi dần.
Trước khi bước ra khỏi phòng, hãy khoác thêm áo ấm và uống một ly nước ấm để làm loãng máu, giảm áp lực lên thành mạch.
Đối với những người có tiền sử cao huyết áp, việc duy trì uống thuốc đúng giờ theo chỉ định của bác sĩ là "lá chắn" an toàn nhất.
Ngoài ra, việc lắp đặt các thiết bị sưởi ấm trong nhà tắm và hạn chế tắm quá sớm bằng nước lạnh cũng là cách để bảo vệ hệ mạch máu não khỏi những cú sốc nhiệt không đáng có.
Nếu phát hiện người thân có một trong các dấu hiệu trên, tuyệt đối không cho uống thuốc hay cạo gió mà phải đưa đến cơ sở y tế gần nhất ngay lập tức.
Đột quỵ là một cuộc chạy đua với thời gian. Việc lắng nghe từng thay đổi nhỏ nhất của cơ thể vào những buổi sáng lạnh không chỉ là sự cẩn trọng, mà còn là trách nhiệm với mạng sống của chính mình.
Hãy trang bị kiến thức để biến ngôi nhà thành pháo đài an toàn, bảo vệ người thân trước những cơn gió độc của thời tiết.
