Dưới đây là 5 điều đại kỵ mà tổ tông lưu lại, có lẽ sẽ giúp ích cho con người ngày nay trong cách hành xử và chung sống với mọi người quanh mình:
1. Vui quá dễ lỡ lời
Chúng ta thường nghe câu “Rượu ngon uống lắm cũng say, người khôn nói lắm dẫu hay cũng nhàm”. Nói nhiều không chỉ gây cảm giác nhàm chán, khó chịu cho người khác, còn khó tránh khỏi đắc tội với họ vì lỡ lời. Đặc biệt là khi cao hứng lại càng nên kiềm chế bản thân.
Bởi muốn chia sẻ niềm vui nên mới mong lan truyền rộng điều đó. Nhưng cần chú ý rằng, tâm có thể phấn chấn nhưng lời vẫn phải giữ gìn sự trầm tĩnh, bình ổn.
Bởi lẽ niềm vui của bạn có thể vô tình khiến người khác chạnh lòng khi nghĩ về sự kém may mắn của bản thân. Vậy nên đừng vì phút cao hứng mà biến mình thành diễn viên chính trên sân khấu.
Hãy nhường sân khấu lại cho những người khác, để họ cũng được tỏa sáng. Hãy nói ít lại và khiêm tốn hơn sẽ giữ được hòa khí của đôi bên.
2. Phẫn nộ dễ thất lễ
Phẫn nộ bắt đầu từ tâm, nếu không kiềm chế thì ngay sau đó con người rất dễ nói những lời gay gắt cho hả giận hay động chân động tay với người khác. Điều này sẽ khiến người ấy quên cả lễ nghĩa trên dưới, trước sau. Cho nên cách tốt nhất là giải quyết tận gốc: Hãy khống chế ngọn lửa giận dữ.
“Giận quá mất khôn”, con người cần có tôn ti, trật tự mới có thể chung sống hòa thuận với nhau. Tôn ti, trật tự ấy gọi là Lễ. Ngày nay chúng ta ít nhiều có thể nghe thấy những câu chuyện người dưới vì giận dữ mà tự cho mình cái quyền thất lễ với bậc bề trên.
Như con cái cãi lại hay quát nạt cha mẹ thay vì kiềm chế bản thân, tìm khi thích hợp ôn tồn giãi bày cùng cha mẹ. Hay vợ chồng sừng sổ cãi nhau, vợ không giữ phận của vợ, chồng cũng ỷ phận làm chồng mà quên đi cách dung hòa và lèo lái con thuyền hạnh phúc gia đình. Đến khi lửa giận nguôi ngoai mới hối tiếc vì những lời nói ra và những việc đã làm.
3. Thất kinh dễ mất tâm thái
Người bình thường có thể giữ được mặt không biến sắc dẫu núi Thái Sơn lở ngay trên đầu là điều rất khó. Như khi Tào Tháo và Lưu Bị đàm luận chuyện phân chia thiên hạ, anh hùng Lưu Bị cũng thất kinh mà đánh rơi một chiếc đũa. Bậc đại đức như Lưu Bị còn như vậy, huống hồ là người bình thường chúng ta.
Những khi quá đỗi kinh sợ chúng ta không còn giữ được tâm thái bình thản và trí huệ sáng suốt. Trong lòng nhiều lo lắng thì tâm thường sợ hãi.
Nếu có thể học cách sống thuận theo tự nhiên coi nhẹ chuyện Danh, Lợi, Được – Mất trên thế gian thì lo âu chẳng còn. Dẫu xảy ra những chuyện kinh thiên động địa vẫn có thể đối diện một cách thản nhiên.
4. Quá buồn đau vẻ mặt dễ sinh rầu rĩ
“Người buồn cảnh có vui đây bao giờ”. Khi tâm trạng buồn chán chiếm hữu trái tim con người, thì nỗi buồn ấy không chỉ lan tỏa ra vạn vật xung quanh, mà còn hiển hiện ngay trên nét mặt ủ ê.
Cuộc sống có 10 phần thì đến 8, 9 phần không như ý. Bởi lẽ chuyện vui của người này có thể lại là nỗi buồn của người khác. Vậy nên khi phải đối mặt với những nỗi bi ai, buồn thương hãy tìm cách giải tỏa chúng, đừng kìm nén trong lòng. Bạn có thể trốn vào một góc chỉ có riêng mình và khóc một trận thỏa thích cho vơi đi cõi lòng.
Nhưng cũng cần nhìn rộng hơn, kịp thời tiết chế nỗi buồn thương, thích nghi với hoàn cảnh mới và luôn hướng về phía trước. Đừng để bản thân mình mãi chìm đắm trong sự sầu muộn, hãy thử thay đổi góc nhìn mới xem sao. Biết đâu chuyện không vừa ý hôm nay lại là một bước ngoặt, một ngã rẽ, một dấu ấn trong tương lai? Như tuyết lạnh khiến những bông mai xinh đẹp và rạng rỡ hơn. Đêm đen khiến bình minh ấm áp và giàu sức sống hơn…
5. Vui quá dễ mất cảnh giác
Khi đang cao hứng con người rất dễ cảm thấy mọi chuyện đều vô cùng thuận lợi. Vậy nên lúc này khả năng phân biệt không còn nhạy bén như trước. Tư duy lô-gic cũng sẽ mờ nhạt và mất đi năng lực quan sát.
Chúng ta cần nhớ rằng chẳng ai có thể cười cả ngày từ sáng đến tối. Hoa đẹp đến mấy rồi cũng sẽ tàn úa. Vinh quanh đến đâu rồi cũng có người khác thay thế. Tình cảm nồng đượm nhường nào thì con người cũng sẽ phải chia xa, âm dương cách biệt. Khi ấy chúng ta có thể nhớ đến câu: “Mọi chuyện rồi sẽ qua đi”.
Khi tâm lắng lại, có thể trầm tĩnh đối diện với mọi chuyện, chúng ta sẽ có khả năng quan sát tinh tường hơn.5
