Mỡ lợn
Câu nói “Ăn mỡ lợn sẽ khiến bạn béo phì và làm tắc nghẽn mạch máu” hẳn đã quen thuộc với nhiều người. Thực ra, mỡ lợn từng được xem là “vàng” trong ẩm thực, với câu tục ngữ xưa rằng “một thìa mỡ lợn còn tốt hơn mười liều thuốc”. Vậy tại sao ngày nay nó lại bị coi là không tốt?
Mỡ lợn là một nguyên liệu thường bị hiểu lầm. Nó có mùi thơm đặc trưng, đồng thời chứa cả glyceride axit béo bão hòa và không bão hòa. Mỡ lợn không chỉ nuôi dưỡng cơ thể mà còn giúp dưỡng ẩm da khô và hỗ trợ giải độc, điều mà nhiều loại dầu thực vật không thể làm được.
Về mặt dinh dưỡng, mỡ lợn giàu vitamin D, gấp đôi so với dầu ô liu, giúp cơ thể hấp thụ canxi hiệu quả. Hàm lượng chất béo không bão hòa đơn trong mỡ lợn cũng cao, có lợi cho sức khỏe tim mạch. Điểm khác biệt quan trọng là chất béo không bão hòa đơn trong mỡ lợn ổn định ở nhiệt độ cao, ít bị oxy hóa hơn so với dầu ô liu, nhờ vậy khi nấu ăn không tạo ra gốc tự do có hại cho cơ thể.
Một điểm không thể bỏ qua là hương vị: chỉ một thìa mỡ lợn xào rau hoặc nấu mì là mùi thơm lan tỏa khắp bếp, kích thích vị giác. Ngày xưa, ông bà ta vẫn thường nói “Ăn một ít mỡ lợn sẽ giúp bạn khỏe mạnh”. Quan trọng là cách sử dụng: nên ăn xen kẽ mỡ lợn với dầu thực vật, mỗi lần một ít, vừa thưởng thức hương vị vừa không làm gánh nặng cho cơ thể.
Nội tạng động vật
Nhiều người nghe “nội tạng động vật” thường nghĩ ngay đến cholesterol cao và không tốt cho mạch máu. Nhưng thực tế, nội tạng động vật là “kho dinh dưỡng” với mật độ chất dinh dưỡng rất cao.
Gan lợn, gan gà chứa nhiều vitamin A hơn hầu hết rau củ, giúp bảo vệ thị lực và giảm khô mắt, đặc biệt hữu ích cho những người thường xuyên sử dụng điện thoại hay máy tính. Ngoài ra, sắt trong nội tạng là sắt heme, dễ hấp thụ, rất phù hợp cho những người thiếu máu do thiếu sắt, hiệu quả hơn cả các thực phẩm chức năng bổ sung sắt.
Gan gà cũng là món ăn quen thuộc, chẳng hạn chiên với trứng, hương vị vừa thơm vừa bổ dưỡng. Dĩ nhiên, tranh cãi về cholesterol và purin vẫn tồn tại; việc tiêu thụ quá nhiều có thể tạo áp lực cho cơ thể. Vì vậy, không cần tránh hoàn toàn nội tạng, nhưng cũng không nên ăn hàng ngày. Ăn một lượng vừa phải vài ngày một lần sẽ giúp bạn tận hưởng hương vị và bổ sung dinh dưỡng mà không lo ảnh hưởng xấu đến sức khỏe.
Mì chính (bột ngọt – MSG)
MSG, hay còn gọi là bột ngọt, từng bị gán mác là “chất độc hại” vì được tổng hợp hóa học, nhưng thực tế điều này là hiểu lầm. Thành phần chính của MSG là monosodium glutamate, được sản xuất chủ yếu từ ngũ cốc qua quá trình lên men vi sinh, chiết xuất và tinh chế. MSG là một gia vị được phép sử dụng theo “Tiêu chuẩn vệ sinh về sử dụng phụ gia thực phẩm” tại Việt Nam, tương tự như muối ăn, nên hoàn toàn an toàn khi dùng ở mức vừa phải.
Khi tiêu hóa, MSG phân giải thành axit glutamic, một axit amin thiết yếu cho cơ thể, giúp hỗ trợ hoạt động của não và các chức năng khác. Tất nhiên, tiêu thụ quá nhiều bất cứ loại gia vị nào cũng không tốt, nhưng dùng MSG trong nấu ăn vừa phải là an toàn và còn giúp tăng vị umami, làm món ăn thêm đậm đà, hấp dẫn.
Lòng đỏ trứng
Nhiều người thường bỏ lòng đỏ trứng vì lo ngại cholesterol, chỉ ăn lòng trắng, nhưng thực tế lòng đỏ rất bổ dưỡng. Nó chứa protein chất lượng cao, lecithin – giúp điều hòa lipid trong máu – và các dưỡng chất tốt cho não bộ.
Cholesterol trong trứng không giống cholesterol trong máu, và đối với người khỏe mạnh, ăn một hoặc hai quả trứng mỗi ngày hoàn toàn an toàn, thậm chí có lợi cho sức khỏe. Do đó, bỏ lòng đỏ là một sự lãng phí dinh dưỡng. Khi mua trứng, hãy chọn nguồn uy tín, đảm bảo vệ sinh, tránh sản phẩm từ các cơ sở không kiểm soát. Ăn uống điều độ vừa ngon miệng vừa bổ dưỡng.
Những thực phẩm như mỡ lợn, nội tạng động vật, bột ngọt hay lòng đỏ trứng từng bị hiểu lầm là “có hại”, nhưng thực chất lại cung cấp nhiều lợi ích dinh dưỡng. Bí quyết là ăn uống cân bằng, kết hợp nhiều loại thực phẩm khác nhau, không chỉ ngon mà còn hỗ trợ sức khỏe lâu dài.
