Trên thực tế, không ít người vẫn chủ quan khi chia sẻ hình ảnh hoặc bản scan căn cước công dân lên mạng xã hội hoặc gửi cho người lạ. Hành động tưởng chừng vô hại này có thể mở ra nhiều rủi ro, tạo điều kiện cho tội phạm công nghệ lợi dụng để trục lợi.
Theo Cổng thông tin điện tử tỉnh Ninh Bình, thẻ CCCD gắn chip chứa nhiều thông tin cơ bản về nhân thân của công dân. Vì vậy, người dân cần bảo quản cẩn thận và tuyệt đối không để lộ hình ảnh hoặc bản scan hai mặt thẻ trong bất kỳ trường hợp nào.
Những thông tin cần được bảo mật tuyệt đối
Theo cảnh báo từ cơ quan chức năng, có 4 nhóm thông tin trên thẻ CCCD mà người dân cần đặc biệt giữ kín:
1. Số căn cước công dân/mã định danh cá nhân: Đây là dãy số duy nhất gắn liền với mỗi công dân suốt đời, được sử dụng trong hầu hết các thủ tục hành chính, tài chính và giao dịch quan trọng.
2. Thông tin nhân thân: Bao gồm họ tên, ngày sinh, quê quán, nơi thường trú. Đây là những dữ liệu thường xuyên được yêu cầu khi mở tài khoản ngân hàng, ký kết hợp đồng hoặc thực hiện thủ tục pháp lý.
3. Mã QR: Chỉ cần quét mã QR, kẻ xấu có thể dễ dàng thu thập toàn bộ thông tin cơ bản của chủ thẻ, bao gồm cả số CMND cũ, ngày cấp CCCD và một số dữ liệu cá nhân liên quan.
4. Mặt sau thẻ: Chứa các thông tin được mã hóa như đặc điểm nhận dạng, vân tay và chữ ký của người cấp thẻ. Đây là những dữ liệu có thể bị lợi dụng để giả mạo danh tính trong các giao dịch.
Hậu quả nghiêm trọng khi thông tin bị lộ
Một khi các dữ liệu nhạy cảm này rơi vào tay kẻ xấu, hậu quả có thể rất nghiêm trọng. Nhiều người đã trở thành nạn nhân của các chiêu trò vay tiền online trái phép. Chỉ cần ảnh CCCD, đối tượng xấu có thể đăng ký các ứng dụng vay tiền, chiếm đoạt khoản vay, trong khi chủ thẻ lại phải chịu các cuộc gọi đòi nợ, ảnh hưởng đến danh dự và cuộc sống.
Ngoài ra, kẻ gian còn có thể dùng thông tin CCCD để mở tài khoản ngân hàng trực tuyến nhằm phục vụ các hoạt động lừa đảo, rửa tiền. Khi cơ quan chức năng vào cuộc điều tra, người bị mạo danh thường gặp nhiều khó khăn trong việc chứng minh sự vô can của mình.
Cần làm gì để bảo vệ bản thân và xử lý khi bị lộ thông tin?
Để bảo vệ thông tin cá nhân, mỗi người cần chủ động nâng cao cảnh giác và tuyệt đối giữ kín dữ liệu trên căn cước công dân. Không đăng tải hình ảnh CCCD lên mạng xã hội, không gửi cho người lạ nếu không thực sự cần thiết, đồng thời không để người khác chụp lại thông tin khi chưa rõ mục đích sử dụng.
Trong trường hợp phát hiện thông tin CCCD bị lộ, người dân cần nhanh chóng xử lý để hạn chế rủi ro. Trước tiên, hãy yêu cầu gỡ bỏ hoặc xóa ngay các nội dung đã đăng tải hoặc chia sẻ. Đồng thời, báo cho cơ quan công an địa phương để được hướng dẫn xử lý theo đúng quy trình.
Bên cạnh đó, cần liên hệ với ngân hàng hoặc các tổ chức tài chính để kiểm tra xem thông tin cá nhân có bị sử dụng để mở tài khoản, vay vốn hay thực hiện giao dịch trái phép hay không. Người bị ảnh hưởng cũng nên lưu lại bằng chứng như hình ảnh, tin nhắn, email… để làm căn cứ khiếu nại gửi cơ quan chức năng.
Cuối cùng, cần thông báo cho người thân và bạn bè để nâng cao cảnh giác, tránh bị kẻ xấu lợi dụng thông tin để thực hiện hành vi lừa đảo hoặc các giao dịch gian lận.
