Không ít cây khế phát triển rất khỏe nhưng cành lá um tùm, hoa thưa hoặc vừa đậu quả đã rụng. Một vài mẹo đơn giản dưới đây có thể giúp cây chuyển từ giai đoạn phát triển lá sang tập trung nuôi hoa, quả tốt hơn.
1. Đừng bón quá nhiều phân đạm
Một trong những nguyên nhân khiến cây khế xanh tốt nhưng ít hoa là được bổ sung quá nhiều đạm. Đạm thúc đẩy cây phát triển cành lá, nhưng nếu dư thừa, cây có thể tập trung nuôi tán thay vì hình thành nụ hoa.
Khi cây đã trưởng thành và chuẩn bị bước vào thời kỳ ra hoa, nên hạn chế các loại phân có hàm lượng đạm cao. Thay vào đó, có thể bổ sung phân hữu cơ hoai mục kết hợp nguồn dinh dưỡng phù hợp với giai đoạn sinh trưởng.
Điều quan trọng là không bón phân quá tay với suy nghĩ “càng nhiều càng tốt”. Cây khỏe không đồng nghĩa với việc phải có thật nhiều lá.
2. Cho cây nhận đủ ánh sáng
Khế là loại cây ưa sáng. Nếu trồng ở nơi quá râm mát, cây thường vươn cành, lá phát triển nhưng khả năng ra hoa và đậu quả có thể giảm.
Vì vậy, nên chọn vị trí có nhiều ánh sáng tự nhiên, đặc biệt là ánh sáng buổi sáng. Với cây trồng trong chậu, có thể chủ động điều chỉnh vị trí để tán cây nhận được ánh sáng tốt hơn.
Tán cây cũng không nên quá rậm. Những cành mọc yếu, cành sâu bệnh hoặc mọc chen chúc bên trong có thể được cắt tỉa hợp lý để ánh sáng và không khí đi vào bên trong tán.
3. Mẹo quan trọng: tạo một đợt “khô vừa phải”
Đây là mẹo nhiều người trồng khế lâu năm thường chú ý. Khi cây đã khỏe, thay vì tưới nước liên tục khiến đất luôn ẩm, có thể giảm tưới trong một khoảng thời gian ngắn để cây không được cung cấp nước quá dư thừa.
Tuy nhiên, “xiết nước” không có nghĩa là để cây héo rũ hoặc bỏ mặc cây trong thời gian dài. Mục đích chỉ là tạo điều kiện khô vừa phải, sau đó trở lại chế độ tưới hợp lý khi cây có dấu hiệu chuẩn bị sinh trưởng sinh thực.
Với cây trồng chậu, cần đặc biệt thận trọng vì đất trong chậu khô nhanh hơn. Cây đang yếu, mới trồng hoặc thời tiết quá nóng thì không nên áp dụng cách này một cách máy móc.
4. Bổ sung dinh dưỡng trước khi cây ra hoa
Muốn cây có sức nuôi hoa và quả, đất trồng cần có dinh dưỡng tương đối cân đối. Có thể bổ sung phân hữu cơ đã hoai mục quanh vùng đất dưới tán, kết hợp loại phân phù hợp với giai đoạn chuẩn bị ra hoa.
Không nên đổ phân sát gốc vì dễ làm tổn thương rễ. Với cây trồng lâu năm, có thể rải phân ở vùng đất quanh mép tán, sau đó tưới nước vừa đủ để dinh dưỡng phân tán dần vào đất.
Nếu đất đã bạc màu, chai cứng hoặc thoát nước kém, việc cải tạo đất đôi khi còn quan trọng hơn việc liên tục bổ sung phân.
5. Khi cây đậu quả, đừng để thiếu nước
Giai đoạn cây ra hoa và hình thành quả non cần được chăm sóc ổn định. Nếu đất lúc quá khô, lúc lại ngập nước, cây dễ bị stress, hoa và quả non có thể rụng nhiều hơn.
Sau khi cây bắt đầu đậu quả, nên duy trì độ ẩm tương đối ổn định, đặc biệt trong những ngày nắng nóng. Nhưng vẫn phải đảm bảo đất thoát nước tốt, tránh để rễ bị ngập úng kéo dài.
Một cây khế muốn sai quả không chỉ cần nhiều hoa mà còn phải giữ được quả non đến khi phát triển hoàn chỉnh.
6. Đừng quên tỉa cành sau mỗi đợt thu hoạch
Sau khi thu hoạch, đây là thời điểm thích hợp để kiểm tra lại bộ tán. Những cành già yếu, cành khô, cành sâu bệnh hoặc mọc quá dày có thể được loại bỏ để cây tập trung dinh dưỡng cho những cành khỏe.
Tuy nhiên, không nên cắt tỉa quá mạnh cùng lúc, đặc biệt với cây đang yếu. Việc tạo tán thông thoáng nên thực hiện có chọn lọc, tránh làm mất quá nhiều cành mang khả năng ra hoa.
Điểm mấu chốt là chăm cây theo từng giai đoạn: lúc cần nuôi cành thì nuôi cành, khi chuẩn bị ra hoa thì điều chỉnh nước và dinh dưỡng, lúc đậu quả thì ưu tiên sự ổn định.
Cây khế sai hoa, nhiều quả không nhất thiết phải dùng những cách chăm sóc cầu kỳ. Quan trọng nhất vẫn là đủ ánh sáng, đất thoát nước, dinh dưỡng cân đối, không lạm dụng phân đạm và đặc biệt chú ý điều chỉnh lượng nước trước giai đoạn ra hoa.
Nếu cây đang xanh tốt nhưng nhiều năm ít hoa, hãy nhìn lại cách tưới và bón phân trước khi nghĩ đến việc mua thêm các loại thuốc kích hoa. Nhiều khi chỉ cần điều chỉnh đúng cách chăm, cây đã có thể thay đổi rõ rệt.
