Mệt mỏi kéo dài, tiểu đêm nhiều hay da khô, ngứa thường bị xem là những thay đổi bình thường của cơ thể. Tuy nhiên, đây cũng có thể là dấu hiệu suy thận mà nhiều người dễ bỏ qua. Đáng chú ý, căn bệnh này lại diễn tiến âm thầm khiến nhiều người chỉ phát hiện khi chức năng thận đã suy giảm đáng kể.
Mệt mỏi kéo dài không rõ nguyên nhân
Mệt mỏi là một trong những dấu hiệu suy thận dễ bị bỏ qua nhất, đặc biệt ở người trẻ. Cảm giác thiếu năng lượng, cơ thể suy nhược, chán ăn hoặc khó tập trung đôi khi chỉ xuất hiện thoáng qua nên dễ bị hiểu lầm do thiếu ngủ, áp lực công việc hoặc sinh hoạt thất thường.
ThS.BS Trịnh Thị Thanh Hằng, Phó trưởng khoa Thận tiết niệu - Lọc máu, Bệnh viện Hữu Nghị, cho biết khi chức năng thận suy giảm, người bệnh có thể bị mệt mỏi, khó tập trung và suy nhược. Những biểu hiện này không nhất thiết xuất hiện cùng lúc mà có thể tiến triển âm thầm, khiến người bệnh dần thích nghi và không nhận ra cơ thể đang có vấn đề.
Ở giai đoạn bệnh tiến triển, tình trạng thiếu máu cũng có thể khiến người bệnh mệt mỏi rõ hơn, đi kèm chóng mặt, đau đầu. Nguyên nhân là thận sản xuất hormone erythropoietin, chất có vai trò kích thích tủy xương tạo hồng cầu. Khi chức năng thận giảm, quá trình này cũng bị ảnh hưởng, khiến người bệnh bị thiếu máu, mệt mỏi.
Mệt mỏi kéo dài, suy nhược và khó tập trung có thể là những dấu hiệu suy thận.
Phù chân, mắt cá chân hoặc mặt
Phù chân, đặc biệt ở vùng mắt cá chân và cẳng chân, là một thay đổi khá dễ nhận thấy khi cơ thể giữ lại quá nhiều dịch. Người bệnh có thể nhận thấy vùng bị phù sưng lên hoặc xuất hiện vết lõm khi ấn vào nền cứng. Trong một số trường hợp, tình trạng phù còn lan rộng hơn.
Theo BS Trần Quốc Phong, Trưởng Đơn vị Tiết niệu, Bệnh viện An Bình (TPHCM), phù ở người bệnh thận có thể liên quan đến tình trạng giữ muối, nước hoặc mất protein qua nước tiểu. Tuy nhiên, phù không phải biểu hiện chỉ gặp ở bệnh thận mà còn có thể xuất hiện trong nhiều tình trạng sức khỏe khác, vì vậy người bệnh không nên tự kết luận.
Nếu phù xuất hiện kéo dài hoặc đi kèm những biểu hiện khác như nước tiểu thay đổi, mệt mỏi, khó thở, người bệnh nên chủ động thăm khám. Theo BS Trịnh Thị Thanh Hằng, khi dịch tích tụ nhiều, tình trạng phù có thể trở nên nghiêm trọng hơn và gây khó thở, thậm chí đau ngực.
Tiểu đêm nhiều, nước tiểu thay đổi bất thường
Những thay đổi trong thói quen đi tiểu là dấu hiệu suy thận nhiều người có thể tự nhận thấy tại nhà. Người bệnh có thể tiểu đêm nhiều lần, lượng nước tiểu thay đổi, nước tiểu có bọt hoặc xuất hiện máu trong nước tiểu.
Tiểu đêm nhiều, nước tiểu thay đổi bất thường là những biểu hiện không nên chủ quan.
Tuy nhiên, người bệnh thường hiểu nhầm rằng chỉ cần vẫn đi tiểu được thì chức năng thận vẫn ổn. BS Trần Quốc Phong lưu ý khả năng tạo nước tiểu và khả năng lọc chất thải của thận là hai chức năng không hoàn toàn đồng nhất.
Do đó, việc đi tiểu bình thường không đủ để loại trừ nguy cơ suy giảm chức năng thận. Nếu nhận thấy tình trạng tiểu đêm xuất hiện thường xuyên hoặc nước tiểu có những thay đổi bất thường kéo dài, người bệnh nên đi kiểm tra thay vì chỉ theo dõi dựa trên cảm giác.
Da khô, ngứa hoặc thường xuyên bị chuột rút
Da khô, ngứa hoặc chuột rút thường được xem là những vấn đề liên quan đến thời tiết, vận động hay chế độ ăn uống. Tuy nhiên, khi xuất hiện kéo dài và đi kèm các bất thường khác, đây có thể là một trong những dấu hiệu suy thận đáng chú ý.
BS Trịnh Thị Thanh Hằng cho biết suy giảm chức năng thận có thể gây mất cân bằng điện giải và khoáng chất, từ đó dẫn đến da khô, ngứa hoặc chuột rút. Những biểu hiện này thường không đủ đặc hiệu để xác định bệnh thận nếu xuất hiện riêng lẻ.
Vì vậy, người bệnh không nên chỉ dựa vào tình trạng ngứa da hay chuột rút để tự chẩn đoán. Đặc biệt, nếu các biểu hiện này đồng thời xuất hiện với phù, thay đổi nước tiểu hoặc mệt mỏi kéo dài, việc kiểm tra sức khỏe và chức năng thận có thể giúp xác định nguyên nhân chính xác hơn.
Da khô, ngứa kéo dài có thể là dấu hiệu suy thận nhưng dễ bị bỏ qua.
Buồn nôn, chán ăn hoặc khó ngủ
Buồn nôn và chán ăn là những biểu hiện dễ bị bỏ qua vì có thể xuất hiện sau một bữa ăn không phù hợp, khi cơ thể mệt mỏi hoặc do nhiều nguyên nhân khác. Tuy nhiên, đây cũng có thể là những dấu hiệu suy thận cần được theo dõi và thăm khám sớm.
Theo BS Trịnh Thị Thanh Hằng, người bị suy giảm chức năng thận có thể gặp tình trạng buồn nôn, chán ăn, khó ngủ và giảm khả năng tập trung. Ở người trẻ, những thay đổi này càng dễ bị xem nhẹ bởi tâm lý cho rằng cơ thể còn khỏe và bệnh thận chủ yếu gặp ở người lớn tuổi.
Đáng chú ý, suy thận đang có xu hướng trẻ hóa và không phải lúc nào cũng xuất hiện những triệu chứng rõ ràng ngay từ đầu. Nếu nhiều biểu hiện bất thường xuất hiện cùng lúc hoặc kéo dài không rõ nguyên nhân, người bệnh nên đi khám để được đánh giá thay vì chờ đến khi các triệu chứng trở nên nghiêm trọng.
Tóm lại, bạn không nên chủ quan trước những thay đổi bất thường của cơ thể, đặc biệt khi nhiều biểu hiện trên xuất hiện cùng lúc hoặc kéo dài. Nhận biết sớm các dấu hiệu suy thận và chủ động kiểm tra chức năng thận có thể giúp phát hiện cũng như xử lý vấn đề kịp thời.
