Mất ngủ không phải lúc nào cũng bắt nguồn từ căng thẳng hay thói quen sinh hoạt. Sự thiếu hụt một số khoáng chất thiết yếu trong chế độ ăn hằng ngày cũng có thể ảnh hưởng đến hệ thần kinh, hormone và chất lượng giấc ngủ.
Thiếu magie có thể khiến mất ngủ, dễ tỉnh giấc
Magie là khoáng chất tham gia vào nhiều hoạt động của cơ thể, bao gồm chức năng cơ bắp, chuyển hóa xương, điều hòa tim mạch và miễn dịch. Đặc biệt, magie còn hỗ trợ thư giãn hệ thần kinh và điều hòa hormone melatonin có tác dụng kiểm soát chu kỳ giấc ngủ.
Khi cơ thể không được cung cấp đủ magie, tình trạng mất ngủ có thể xuất hiện dưới nhiều dạng khác nhau. Ví dụ như khó đi vào giấc ngủ, ngủ không liền mạch hoặc thường xuyên tỉnh giấc giữa đêm, đặc biệt ở người cao tuổi.
Một nghiên cứu theo dõi 613 người trưởng thành trong 6 năm cho thấy, ở những người khỏe mạnh không mắc đái tháo đường, việc bổ sung thêm 100mg magie mỗi ngày có thể giảm nguy cơ mất ngủ đến hơn 58%. Mối liên hệ này đặc biệt được ghi nhận ở tình trạng khó bắt đầu giấc ngủ và thức dậy quá sớm.
Các nhà nghiên cứu cho rằng magie có thể liên quan đến quá trình tạo GABA, một chất dẫn truyền thần kinh có vai trò giúp hệ thần kinh thư giãn và duy trì giấc ngủ. Vì vậy, khi thiếu magie, sự thay đổi nồng độ GABA có thể tác động tiêu cực đến chất lượng giấc ngủ.
Ngoài mất ngủ, thiếu magie còn có thể đi kèm một số biểu hiện như mệt mỏi kéo dài, co giật cơ, rung giật mí mắt, tim đập nhanh hoặc đau mạn tính. Ở người lớn tuổi, tình trạng này còn làm tăng nguy cơ loãng xương.
Thiếu magie có thể ảnh hưởng đến chất lượng giấc ngủ.
Thiếu kali cũng có thể ảnh hưởng đến giấc ngủ
Bên cạnh magie, kali cũng là loại khoáng chất có ảnh hưởng không nhỏ đến chất lượng giấc ngủ. Kali giúp điều hòa hoạt động của hệ thần kinh, cơ bắp và duy trì nhịp tim ổn định trong suốt đêm. Khi cơ thể thiếu kali, người bệnh dễ mệt mỏi, chuột rút về đêm, từ đó gián tiếp gây mất ngủ hoặc làm giấc ngủ bị gián đoạn nhiều lần.
Canxi không chỉ quan trọng với xương
Không chỉ dừng lại ở việc nuôi dưỡng hệ xương khớp, canxi còn tham gia vào quá trình sản xuất melatonin - hormone tạo cảm giác buồn ngủ tự nhiên cho cơ thể. Vì vậy, khi lượng canxi trong máu không đủ, nhiều người sẽ cảm thấy khó ngủ hoặc ngủ không sâu giấc, dù đã cố gắng duy trì giờ giấc sinh hoạt điều độ.
Thiếu sắt có thể liên quan đến tình trạng trằn trọc
Sắt là vi chất giữ nhiệm vụ vận chuyển oxy đi khắp cơ thể, đồng thời hỗ trợ tổng hợp các chất dẫn truyền thần kinh như dopamine và serotonin. Đây là những "hormone hạnh phúc" có liên quan trực tiếp đến cảm giác thư thái trước khi ngủ.
Khi thiếu sắt, cơ thể dễ xuất hiện hội chứng chân không yên, cảm giác trằn trọc, bứt rứt khiến người bệnh khó chìm vào giấc ngủ dù đã rất buồn ngủ. Vì vậy, nếu thường xuyên khó ngủ đi kèm cảm giác bồn chồn, trằn trọc, bạn nên xây dựng chế độ dinh dưỡng cân bằng để bổ sung sắt.
Selen và mối liên hệ với giấc ngủ
Selen tham gia vào quá trình sản xuất melatonin và giúp cơ thể chống lại tình trạng stress oxy hóa. Thiếu selen có thể gây rối loạn nội tiết, kéo theo cảm giác lo âu và mất ngủ kéo dài.
Tuy nhiên, vấn đề mất ngủ không hẳn do cơ thể đang thiếu selen. Người gặp tình trạng mất ngủ kéo dài nên xem xét lại chế độ ăn uống và tìm kiếm sự tư vấn phù hợp thay vì tự ý bổ sung khoáng chất.
Thiếu selen là một trong những nguyên nhân âm thầm gây mất ngủ.
Mất ngủ kéo dài, đừng chỉ chú ý đến giờ đi ngủ
Trước thực trạng nhiều người bị mất ngủ mà không biết nguyên nhân đến từ sự thiếu hụt dinh dưỡng, các chuyên gia khuyến nghị nên rà soát lại chế độ ăn hàng ngày. Trước hết, mọi người nên bổ sung magie, kali, canxi, sắt và selen qua thực phẩm tự nhiên như ngũ cốc nguyên hạt, các loại đậu, hạt, rau xanh đậm màu.
Riêng với magie, nếu cân nhắc dùng thêm thực phẩm bổ sung, mọi người cần tham khảo ý kiến bác sĩ, đặc biệt là người đang mắc bệnh thận, để tránh nguy cơ dư thừa magie gây ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe. Nhìn chung, một chế độ ăn cân bằng, đủ vi chất chính là nền tảng quan trọng giúp phòng ngừa mất ngủ và duy trì chất lượng giấc ngủ ổn định.
