Tiết kiệm tiền không nhất thiết đồng nghĩa với việc cắt giảm mọi khoản chi hay luôn phải tự nhắc mình “không được mua”. Một cách đơn giản hơn là chia tiền ngay khi vừa nhận thu nhập, để mỗi khoản đều có nhiệm vụ riêng.
Khi biết rõ tiền nào dành cho sinh hoạt, tiền nào để dự phòng và tiền nào phục vụ những kế hoạch lớn, bạn sẽ dễ kiểm soát ngân sách hơn mà không có cảm giác mỗi lần tiêu tiền là đang làm hao hụt khoản tiết kiệm.
Dưới đây là mẹo chia thu nhập thành 4 tài khoản mà bạn có thể áp dụng ngay.
1. Tài khoản sinh hoạt: Chỉ dùng cho những khoản chi hàng ngày
Đây là tài khoản phục vụ những nhu cầu thiết yếu như tiền ăn, đi chợ, điện nước, xăng xe, tiền điện thoại, đồ dùng gia đình, cà phê, ăn ngoài...
Ngay khi nhận lương, hãy xác định trước số tiền được phép sử dụng trong tháng và chuyển sang tài khoản này.
Chẳng hạn, thu nhập 20 triệu đồng/tháng, bạn dự kiến dành 8 triệu đồng cho sinh hoạt thì chỉ chuyển 8 triệu đồng vào tài khoản chi tiêu.
Mẹo nhỏ là không để toàn bộ tiền lương trong một tài khoản rồi chi dần. Khi nhìn thấy số dư quá lớn, chúng ta rất dễ có cảm giác mình vẫn còn nhiều tiền và vô tình mua sắm nhiều hơn dự định.
Ngược lại, một tài khoản sinh hoạt có giới hạn rõ ràng sẽ tạo ra “chiếc phanh” tự nhiên.
Nếu đến giữa tháng số tiền đã vơi nhanh, bạn sẽ nhận ra mình cần điều chỉnh cách chi tiêu thay vì tiếp tục mua sắm theo cảm hứng.
2. Tài khoản dự phòng: Mỗi tháng dành một khoản cho những chuyện “không bất ngờ”
Một mẹo tiết kiệm rất đáng áp dụng là đừng coi mọi khoản sửa chữa, thay mới là chuyện bất ngờ.
Máy giặt có thể hỏng, xe có thể cần bảo dưỡng, điện thoại có lúc phải sửa, đồ gia dụng rồi sẽ cũ và quần áo cũng cần thay mới.
Bạn có thể dành khoảng 10-20% thu nhập cho tài khoản này tùy khả năng.
Ví dụ, thu nhập 20 triệu đồng/tháng, dành 2 triệu đồng cho quỹ dự phòng. Sau 6 tháng, bạn đã có 12 triệu đồng để xử lý những khoản phát sinh mà không cần rút tiền tiết kiệm dài hạn.
Điều quan trọng là chỉ sử dụng tài khoản này cho những khoản thật sự cần thiết.
Sau khi dùng, hãy ưu tiên bổ sung lại số tiền đã rút. Nhờ vậy, quỹ sẽ luôn duy trì được khả năng “cứu nguy” cho gia đình.
3. Tài khoản mục tiêu lớn: Chia nhỏ khoản tiền lớn để đỡ áp lực
Du lịch, mua xe, sửa nhà, đóng học phí theo kỳ, mua thiết bị gia dụng đắt tiền hay chuẩn bị tiền Tết đều có thể khiến ngân sách một tháng bị đảo lộn nếu bạn không chuẩn bị trước.
Mẹo đơn giản là chia khoản tiền lớn thành những khoản nhỏ hơn và tiết kiệm từ sớm.
Ví dụ, dự định cuối năm cần 12 triệu đồng để mua sắm Tết. Thay vì đến tháng 12 mới phải bỏ ra một khoản lớn, bạn có thể dành 1 triệu đồng mỗi tháng trong 12 tháng.
Tương tự, nếu muốn có 24 triệu đồng cho một chuyến du lịch vào cuối năm, mỗi tháng chỉ cần dành 2 triệu đồng.
Khi tiền đã được tích lũy sẵn trong tài khoản mục tiêu, lúc sử dụng bạn sẽ ít có cảm giác “mất tiền”.
Đây cũng là một trong những mẹo giúp tiết kiệm mà không phải sống quá kham khổ. Bạn vẫn có thể đi du lịch, mua món đồ mình cần hoặc chuẩn bị Tết, nhưng tiền đã được chuẩn bị từ trước.
4. Tài khoản tiết kiệm dài hạn: Tiền đã gửi thì hạn chế động vào
Đây là khoản dành cho những mục tiêu quan trọng hơn như quỹ an toàn tài chính, mua nhà, tích lũy cho tương lai hoặc những kế hoạch dài hạn.
Một nguyên tắc dễ nhớ là: tiền trong tài khoản này không dành cho những nhu cầu mua sắm thông thường.
Ngay khi nhận thu nhập, hãy chuyển khoản tiết kiệm trước rồi mới tính toán số tiền còn lại để chi tiêu.
Ví dụ, nếu mỗi tháng kiếm được 20 triệu đồng và đặt mục tiêu tiết kiệm 3 triệu đồng, hãy chuyển 3 triệu đồng sang tài khoản riêng ngay khi nhận lương.
Đừng đợi đến cuối tháng mới tiết kiệm phần tiền còn dư. Bởi trong rất nhiều trường hợp, chúng ta sẽ chẳng còn bao nhiêu tiền để dành.
Một cách chia 20 triệu đồng đơn giản để bạn tham khảo
Bạn có thể bắt đầu bằng một tỷ lệ dễ nhớ, sau đó điều chỉnh theo hoàn cảnh thực tế:
Đây không phải công thức bắt buộc. Nếu tiền thuê nhà, học phí hoặc các khoản cố định chiếm tỷ trọng lớn, bạn hoàn toàn có thể điều chỉnh.
Điều quan trọng nhất không nằm ở việc chia chính xác 50-30-20 hay một tỷ lệ nào khác, mà là tạo ra ranh giới giữa các loại tiền.
Mẹo quan trọng: Đừng dùng tiền tiết kiệm để “cứu” việc mua sắm
Nếu đã chia thành 4 tài khoản, hãy cố gắng giữ đúng chức năng của từng tài khoản.
Muốn mua một món đồ không cần thiết nhưng tài khoản sinh hoạt đã hết tiền? Hãy cân nhắc chờ sang tháng sau.
Xe hỏng cần sửa? Lấy tiền từ quỹ dự phòng.
Muốn đi du lịch? Sử dụng tiền trong tài khoản mục tiêu du lịch.
Đến kỳ cần một khoản lớn đã dự tính từ trước? Lấy tiền từ quỹ tương ứng.
Cách này giúp bạn hình thành một thói quen tài chính rất hữu ích: không phải khoản chi nào cũng là lý do để phá khoản tiết kiệm dài hạn.
Sau cùng, tiết kiệm không phải là giữ khư khư từng đồng và tự cấm mình tiêu tiền. Một kế hoạch tốt là khi bạn vừa có thể kiểm soát chi tiêu, vừa đủ tiền cho những nhu cầu quan trọng.
Khi mỗi khoản tiền đã có “địa chỉ” riêng, việc tiêu tiền đúng mục đích sẽ bớt cảm giác tội lỗi. Và quan trọng hơn, những khoản chi lớn trong tương lai sẽ không còn khiến bạn hoảng hốt vì phải xoay xở trong thời gian ngắn.
