Cà phê là thức uống quen thuộc của nhiều người, đặc biệt vào buổi sáng hoặc những lúc cần tỉnh táo. Caffeine trong cà phê có thể giúp tăng sự tỉnh táo, giảm cảm giác mệt mỏi trong thời gian ngắn. Tuy nhiên, không phải ai cũng phù hợp với loại đồ uống này.
Ở một số người, uống cà phê có thể làm xuất hiện hoặc làm nặng thêm những triệu chứng vốn đang có như khó ngủ, tim đập nhanh, bồn chồn, khó chịu ở dạ dày. Đặc biệt, nếu đang mắc một số bệnh hoặc nhạy cảm với caffeine, việc uống cà phê thường xuyên, uống nhiều hoặc uống vào thời điểm không phù hợp có thể khiến cơ thể khó chịu hơn.
1. Người bị mất ngủ, rối loạn giấc ngủ
Caffeine là chất kích thích hệ thần kinh trung ương, có tác dụng giúp con người tỉnh táo. Đây cũng chính là lý do một tách cà phê có thể giúp bạn bớt buồn ngủ trong những giờ làm việc căng thẳng.
Tuy nhiên, với người vốn khó ngủ, ngủ không sâu hoặc thường xuyên mất ngủ, caffeine có thể khiến tình trạng này trở nên khó kiểm soát hơn. Uống cà phê vào buổi chiều hoặc tối đặc biệt dễ ảnh hưởng đến giấc ngủ ở những người nhạy cảm.
Khi thiếu ngủ kéo dài, cơ thể lại càng mệt mỏi và nhiều người tiếp tục uống cà phê để tỉnh táo. Điều này có thể tạo thành vòng lặp: thiếu ngủ – uống cà phê – khó ngủ – tiếp tục thiếu ngủ.
Nếu thường xuyên mất ngủ, thay vì phụ thuộc vào cà phê để chống buồn ngủ, nên ưu tiên điều chỉnh giờ ngủ, hạn chế caffeine vào cuối ngày và theo dõi phản ứng của cơ thể.
2. Người dễ bị hồi hộp, tim đập nhanh hoặc nhạy cảm với caffeine
Một số người sau khi uống cà phê có thể cảm thấy hồi hộp, bồn chồn hoặc tim đập nhanh hơn. Mức độ nhạy cảm với caffeine ở mỗi người không giống nhau.
Nếu bạn thường xuyên xuất hiện những biểu hiện này sau khi uống cà phê, không nên cố uống thêm với suy nghĩ rằng cơ thể sẽ quen dần. Đặc biệt, những người đang được theo dõi hoặc điều trị bệnh tim mạch nên trao đổi với bác sĩ về lượng caffeine phù hợp với tình trạng của mình.
Cũng cần lưu ý rằng một ly cà phê không phải lúc nào cũng chứa lượng caffeine giống nhau. Loại cà phê, kích thước khẩu phần, cách pha và các sản phẩm có caffeine khác trong ngày đều có thể làm tổng lượng caffeine nạp vào cơ thể tăng lên.
Vì vậy, nếu thường xuyên uống cà phê, hãy chú ý cả những nguồn caffeine khác như trà, nước tăng lực, chocolate hoặc một số loại thuốc có chứa caffeine.
3. Người đang bị trào ngược dạ dày hoặc dễ khó chịu ở dạ dày
Cà phê có thể khiến một số người gặp các triệu chứng khó chịu ở đường tiêu hóa. Với người đang bị trào ngược dạ dày thực quản hoặc thường xuyên ợ nóng, uống cà phê có thể làm triệu chứng trở nên rõ rệt hơn ở một số trường hợp.
Sau khi uống, nếu thường xuyên xuất hiện cảm giác nóng rát vùng ngực, ợ chua, đầy bụng hoặc khó chịu vùng thượng vị, bạn nên chú ý xem cà phê có phải yếu tố kích hoạt triệu chứng hay không.
Đặc biệt, uống cà phê khi bụng đói có thể khiến một số người cảm thấy cồn cào hoặc khó chịu hơn. Nếu nhận thấy triệu chứng xuất hiện lặp lại sau mỗi lần uống, có thể thử giảm lượng cà phê hoặc tạm ngừng sử dụng và theo dõi tình trạng.
Tuy nhiên, không nên tự quy tất cả các triệu chứng tiêu hóa cho cà phê. Nếu ợ nóng, đau bụng hoặc khó nuốt kéo dài, cần được thăm khám để tìm nguyên nhân chính xác.
Không phải cứ thuộc 3 nhóm này là tuyệt đối cấm cà phê
Cần hiểu rằng “nên tránh” không đồng nghĩa với việc mọi người trong các nhóm trên đều phải tuyệt đối kiêng cà phê. Mức độ ảnh hưởng phụ thuộc vào tình trạng sức khỏe, lượng caffeine sử dụng và độ nhạy cảm của từng người.
Một người có thể uống một lượng nhỏ mà không gặp vấn đề gì, trong khi người khác lại cảm thấy mất ngủ hoặc hồi hộp chỉ sau một khẩu phần nhỏ.
Ngoài ra, cà phê pha thêm nhiều đường, sữa đặc hoặc kem cũng có thể làm tổng lượng năng lượng và đường trong khẩu phần tăng lên. Vì thế, khi uống cà phê thường xuyên, không chỉ caffeine mà thành phần của cả thức uống cũng đáng được quan tâm.
Uống cà phê thế nào để hạn chế ảnh hưởng?
Nếu cơ thể vẫn dung nạp tốt caffeine, có thể uống với lượng vừa phải và tránh sử dụng quá muộn trong ngày. Không nên dùng cà phê như một cách thay thế cho giấc ngủ hoặc bù đắp tình trạng kiệt sức kéo dài.
Một nguyên tắc đơn giản là hãy quan sát phản ứng của cơ thể. Nếu sau khi uống cà phê thường xuyên xuất hiện mất ngủ, hồi hộp, run tay, lo âu hoặc khó chịu ở dạ dày, đó có thể là dấu hiệu bạn đang dùng quá nhiều hoặc quá nhạy cảm với caffeine.
Đối với người đang mắc bệnh hoặc sử dụng thuốc thường xuyên, lượng caffeine phù hợp có thể khác nhau. Khi chưa chắc chắn, nên hỏi bác sĩ hoặc dược sĩ thay vì tự điều chỉnh dựa trên kinh nghiệm của người khác.
Cà phê không xấu, nhưng không phải ai cũng hợp
Cà phê vẫn có thể là một phần của chế độ ăn uống bình thường đối với nhiều người. Vấn đề nằm ở lượng sử dụng, thời điểm uống và khả năng dung nạp của mỗi cơ thể.
Nếu bạn thuộc nhóm dễ mất ngủ, thường xuyên hồi hộp hoặc đang gặp vấn đề về trào ngược và dạ dày, hãy đặc biệt chú ý đến phản ứng sau khi uống cà phê. Đôi khi, chỉ cần giảm lượng hoặc thay đổi thời điểm sử dụng cũng có thể giúp hạn chế triệu chứng.
Quan trọng hơn, nếu các triệu chứng như đau ngực, tim đập bất thường, khó thở, nôn ói kéo dài hoặc đau bụng dữ dội xuất hiện, không nên chỉ nghĩ rằng đó là do cà phê mà cần đi khám để xác định nguyên nhân.
Lưu ý: Thông tin trong bài chỉ mang tính tham khảo, không thay thế chẩn đoán hoặc điều trị y khoa. Khả năng dung nạp caffeine khác nhau ở mỗi người; người đang mắc bệnh hoặc dùng thuốc nên tham khảo ý kiến bác sĩ về lượng caffeine phù hợp.
