Gừng là loại gia vị quen thuộc trong căn bếp Việt nhưng cũng là cây khá dễ trồng. Không cần diện tích rộng, chỉ cần một chậu nhỏ, vài nhánh gừng già và cách chăm sóc phù hợp là bạn đã có thể tự trồng gừng tại nhà. Đặc biệt, có một mẹo đơn giản giúp gừng giữ được độ ẩm cần thiết để bật mầm mà không phải ngày nào cũng tưới nước.
Chọn củ gừng già, nhiều mắt mầm để dễ thành công
Muốn trồng gừng nhanh lên mầm, khâu chọn giống rất quan trọng. Không nên chọn những củ gừng quá non, mềm nhũn hoặc đã bị dập nát. Củ thích hợp thường chắc tay, vỏ còn tương đối nguyên và đặc biệt có nhiều mắt gừng nhỏ nổi trên bề mặt.
Những củ bắt đầu xuất hiện mầm xanh hoặc mắt mầm hơi phình thường càng dễ nảy chồi. Nếu củ đã mọc mầm tự nhiên trong bếp thì đừng vội bỏ đi. Đây chính là nguyên liệu rất phù hợp để tận dụng trồng thành cây mới.
Có thể chọn một củ gừng khỏe rồi cắt thành từng đoạn, mỗi đoạn nên có ít nhất một vài mắt mầm. Sau khi cắt, để các miếng gừng ở nơi khô thoáng một thời gian ngắn để bề mặt vết cắt se lại. Việc này giúp hạn chế nguy cơ thối khi đem trồng.
Bí quyết quan trọng: Không tưới trực tiếp, giữ ẩm cho đất bằng cách phủ kín
Mẹo giúp giảm đáng kể số lần tưới gừng nằm ở việc giữ ẩm cho giá thể thay vì liên tục bổ sung nước. Gừng thích đất tơi xốp, thoát nước tốt nhưng vẫn cần đủ ẩm trong giai đoạn bén rễ và bật mầm.
Có thể chuẩn bị chậu có lỗ thoát nước, sau đó dùng đất sạch trộn với phân hữu cơ hoai mục và một vật liệu giúp đất thông thoáng như trấu hun hoặc xơ dừa. Đất không nên quá bí vì nước đọng lâu quanh củ rất dễ khiến gừng bị thối.
Sau khi đặt miếng gừng xuống đất, phủ một lớp đất mỏng lên trên rồi phủ tiếp một lớp rơm khô, lá khô, trấu hoặc xơ dừa. Lớp phủ này có tác dụng giảm tốc độ bốc hơi nước, giúp đất bên dưới giữ ẩm lâu hơn.
Đây chính là điểm mấu chốt của phương pháp “trồng gừng không cần tưới”. Không phải cây hoàn toàn không cần nước, mà lượng nước được giữ lại trong đất lâu hơn nên người trồng không cần tưới thường xuyên.
Đặt gừng ở nơi sáng nhưng tránh nắng gắt
Sau khi trồng, nên đặt chậu ở nơi thông thoáng, có ánh sáng tự nhiên nhưng tránh để nắng chiếu trực tiếp quá gay gắt trong thời gian dài.
Giai đoạn đầu, miếng gừng cần ưu tiên phát triển rễ. Nếu đặt chậu ở nơi quá nóng và khô, lớp đất trên mặt có thể mất nước nhanh, khiến củ khó bén rễ. Ngược lại, nếu đặt trong góc quá tối và bí hơi, môi trường ẩm kéo dài có thể tạo điều kiện cho nấm bệnh phát triển.
Một vị trí có ánh sáng nhẹ vào buổi sáng, thông thoáng và không bị mưa tạt liên tục thường khá phù hợp. Khi cây đã mọc mầm khỏe, có thể điều chỉnh vị trí để cây nhận được lượng ánh sáng phù hợp hơn.
Muốn mầm mọc tua tủa, đừng vùi củ quá sâu
Một lỗi khá phổ biến khi trồng gừng là vùi củ quá sâu xuống đất. Gừng không cần được chôn quá sâu. Nếu phủ đất dày, mầm phải mất nhiều thời gian mới có thể xuyên lên mặt đất, trong khi môi trường xung quanh củ lại dễ bị ẩm lâu.
Khi trồng, chỉ cần đặt phần củ nằm ổn định trong giá thể và phủ một lớp đất vừa đủ. Các mắt mầm nên hướng lên trên để chồi có không gian phát triển.
Nếu sử dụng nhiều đoạn gừng trong cùng một chậu, nên để chúng có khoảng cách nhất định. Khi mầm mọc lên, cây sẽ có không gian phát triển và không bị chen chúc quá sớm.
Một lần tưới ban đầu có thể giúp giảm công chăm sóc về sau
Để phương pháp này hiệu quả, không nên hiểu “không tưới” theo nghĩa bỏ mặc củ gừng hoàn toàn. Sau khi trồng, nên làm ẩm giá thể một lần vừa đủ để đất và củ có điều kiện tiếp xúc với độ ẩm cần thiết.
Sau đó, lớp phủ bên trên sẽ giúp hạn chế nước bốc hơi. Người trồng chỉ cần kiểm tra đất định kỳ bằng cách dùng tay kiểm tra lớp đất bên dưới. Nếu đất vẫn còn hơi ẩm thì chưa cần bổ sung nước.
Nếu đất đã khô rõ rệt, lúc đó mới tưới một lượng vừa phải. Tránh tưới ào ạt khiến nước đọng dưới đáy chậu. Với gừng, tình trạng úng nước kéo dài thường nguy hiểm hơn việc đất hơi khô trong thời gian ngắn.
Thấy mầm xanh nhú lên, chăm đúng cách để cây phát triển mạnh
Khi những mầm đầu tiên xuất hiện, nhiều người có xu hướng tưới nước liên tục vì nghĩ cây đang cần nhiều nước. Tuy nhiên, đây chưa chắc là cách tốt.
Ở giai đoạn cây còn nhỏ, hãy tiếp tục duy trì lớp phủ giữ ẩm và theo dõi độ ẩm của đất. Chỉ bổ sung nước khi giá thể khô đáng kể. Khi cây phát triển nhiều lá hơn, nhu cầu nước có thể tăng lên, đặc biệt trong thời tiết nóng.
Có thể bổ sung một lượng nhỏ phân hữu cơ hoai mục hoặc phân phù hợp với cây trồng vào giai đoạn cây đã bén rễ ổn định. Không nên bón phân quá đậm đặc ngay khi vừa đặt củ xuống đất vì rễ non có thể bị ảnh hưởng.
Đừng bỏ qua dấu hiệu gừng bị úng hoặc thối củ
Nếu thấy mầm không phát triển, lá vàng bất thường hoặc phần gốc có dấu hiệu mềm nhũn, cần kiểm tra ngay độ ẩm của đất. Gừng bị thối thường liên quan đến giá thể quá ẩm, thoát nước kém hoặc củ giống đã bị tổn thương từ trước.
Trong trường hợp này, nên giảm tưới, kiểm tra lỗ thoát nước và loại bỏ những phần củ đã thối nếu cần. Chậu trồng gừng nhất thiết phải có khả năng thoát nước tốt.
Như vậy, bí quyết để trồng gừng “không cần tưới” thực chất nằm ở giữ ẩm thông minh. Chọn củ già nhiều mắt, chuẩn bị đất tơi xốp, phủ kín bề mặt bằng vật liệu hữu cơ và đặt chậu ở nơi phù hợp sẽ giúp giảm đáng kể công chăm sóc.
Với những gia đình có vài củ gừng bắt đầu mọc mầm trong bếp, thay vì bỏ đi, hoàn toàn có thể tận dụng để trồng thành một chậu gừng xanh tại nhà. Chỉ cần kiên nhẫn trong giai đoạn đầu, những mầm nhỏ có thể phát triển thành bụi gừng xanh tốt, vừa tạo thêm mảng xanh cho không gian sống vừa có thể thu hoạch củ khi cây đủ tuổi.
