Bước sang năm 2026, nhiều công dân Việt Nam sẽ phải thực hiện thủ tục cấp đổi thẻ căn cước theo quy định của pháp luật. Đây không chỉ là yêu cầu hành chính bắt buộc mà còn liên quan trực tiếp đến việc sử dụng tài khoản ngân hàng, ứng dụng định danh điện tử VNeID và nhiều giao dịch dân sự quan trọng khác.
Trong bối cảnh các ngân hàng và cơ quan quản lý đang siết chặt việc xác thực thông tin cá nhân, người dân sử dụng thẻ căn cước hết hạn hoặc chưa cập nhật đúng quy định có nguy cơ bị tạm ngừng một số dịch vụ tài chính, gây ảnh hưởng lớn đến sinh hoạt hằng ngày.
Những năm sinh phải đổi thẻ căn cước trong năm 2026
Theo quy định hiện hành của Luật Căn cước, công dân Việt Nam phải thực hiện cấp đổi thẻ tại các mốc tuổi nhất định nhằm cập nhật thông tin nhận diện cá nhân. Trong năm 2026, các nhóm công dân thuộc diện bắt buộc đổi thẻ gồm:
- Người sinh năm 2012 (đủ 14 tuổi)
- Người sinh năm 2001 (đủ 25 tuổi)
- Người sinh năm 1986 (đủ 40 tuổi)
- Người sinh năm 1966 (đủ 60 tuổi)
Đây là các cột mốc quan trọng được pháp luật quy định nhằm đảm bảo dữ liệu nhận diện của công dân luôn chính xác, đồng bộ với hệ thống quản lý dân cư quốc gia.
Đối với người sinh năm 2012, năm 2026 là thời điểm đủ tuổi để được cấp thẻ căn cước chính thức lần đầu. Trong khi đó, những người bước sang tuổi 25 và 40 cũng phải thực hiện thủ tục đổi thẻ để cập nhật hình ảnh, thông tin sinh trắc học và dữ liệu cá nhân.
Riêng nhóm công dân sinh năm 1966, khi đổi thẻ ở tuổi 60 thì thẻ căn cước mới sẽ có thời hạn sử dụng lâu dài, gần như ổn định suốt đời nếu không phát sinh thay đổi thông tin cá nhân hoặc hư hỏng thẻ.
Một số trường hợp được miễn đổi thẻ
Không phải tất cả công dân chạm mốc tuổi đều bắt buộc phải đi làm lại căn cước ngay trong năm 2026. Pháp luật hiện nay có quy định linh hoạt nhằm giảm áp lực thủ tục hành chính cho người dân.
Cụ thể, nếu công dân đã thực hiện cấp đổi hoặc cấp lại thẻ căn cước trong vòng 2 năm trước mốc tuổi bắt buộc, thẻ đó vẫn tiếp tục có giá trị sử dụng đến kỳ đổi tiếp theo.
Ví dụ, một người đã đổi thẻ khi 58 tuổi thì khi bước sang tuổi 60 sẽ không cần thực hiện cấp đổi thêm lần nữa. Tương tự, người vừa đổi thẻ trong giai đoạn 2024–2025 có thể tiếp tục sử dụng bình thường mà chưa cần làm lại trong năm 2026.
Quy định này giúp người dân tiết kiệm thời gian, chi phí đi lại và hạn chế tình trạng quá tải tại cơ quan công an địa phương.
Không đổi thẻ đúng hạn có thể gặp rắc rối gì?
Trong thời đại số hóa hiện nay, thẻ căn cước không chỉ là giấy tờ tùy thân mà còn đóng vai trò “chìa khóa” cho nhiều dịch vụ thiết yếu như ngân hàng, bảo hiểm, hồ sơ điện tử, dịch vụ công trực tuyến và ứng dụng định danh cá nhân.
Nếu không thực hiện cấp đổi đúng thời hạn, công dân có thể đối mặt với nhiều hệ lụy đáng chú ý.
Có thể bị xử phạt hành chính
Theo quy định xử phạt hiện hành, người không thực hiện cấp đổi căn cước theo đúng quy định có thể bị xử phạt cảnh cáo hoặc phạt tiền từ 500.000 đồng đến 1 triệu đồng tùy trường hợp cụ thể.
Mức xử phạt áp dụng với các hành vi sử dụng giấy tờ hết hạn, không cập nhật thông tin theo yêu cầu hoặc không chấp hành quy định quản lý căn cước công dân.
Nguy cơ gián đoạn giao dịch ngân hàng
Một trong những vấn đề khiến nhiều người lo ngại nhất là việc tài khoản ngân hàng có thể bị hạn chế giao dịch nếu giấy tờ định danh hết hiệu lực.
Hiện nay, nhiều ngân hàng đang đồng bộ dữ liệu khách hàng với hệ thống căn cước và cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư. Khi phát hiện thông tin giấy tờ tùy thân hết hạn hoặc không còn phù hợp, ngân hàng có thể yêu cầu khách hàng cập nhật lại để tiếp tục sử dụng dịch vụ.
Trong thời gian chưa bổ sung giấy tờ hợp lệ, một số giao dịch như chuyển khoản trực tuyến, rút tiền, thanh toán điện tử hoặc xác thực tài khoản có thể bị tạm gián đoạn nhằm đảm bảo an toàn và tuân thủ quy định xác minh danh tính.
Ảnh hưởng đến tài khoản VNeID
Bên cạnh ngân hàng, tài khoản định danh điện tử VNeID cũng phụ thuộc trực tiếp vào dữ liệu căn cước công dân.
Nếu thẻ căn cước hết hạn nhưng chưa được cập nhật, nhiều tính năng trên ứng dụng có thể bị hạn chế như xác thực thông tin, thực hiện thủ tục hành chính trực tuyến, khai báo hồ sơ điện tử hoặc sử dụng giấy tờ số thay thế bản giấy.
Điều này gây không ít bất tiện trong bối cảnh nhiều dịch vụ công hiện nay đang chuyển dần sang hình thức trực tuyến.
Cách đăng ký đổi thẻ căn cước online qua VNeID
Để tiết kiệm thời gian, người dân hiện có thể chủ động đăng ký cấp đổi thẻ căn cước ngay trên ứng dụng VNeID mà không cần chờ đến trực tiếp cơ quan công an để lấy số thứ tự.
Quy trình thực hiện gồm các bước cơ bản sau:
- Cập nhật ứng dụng VNeID lên phiên bản mới nhất
- Đăng nhập tài khoản định danh điện tử
- Chọn mục “Thủ tục hành chính”
- Chọn dịch vụ “Cấp đổi thẻ căn cước”
- Kiểm tra và xác nhận thông tin cá nhân
- Chọn lý do cấp đổi
- Lựa chọn cơ quan công an thuận tiện để làm thủ tục
- Đặt lịch hẹn và chọn hình thức nhận thẻ
- Nộp lệ phí theo hướng dẫn và hoàn tất hồ sơ
Điểm thuận tiện là người dân có thể đăng ký tại nơi tạm trú hoặc địa phương thuận tiện, không nhất thiết phải quay về nơi thường trú như trước đây.
Người dân nên chủ động kiểm tra thời hạn thẻ
Các chuyên gia khuyến nghị người dân nên chủ động kiểm tra thời hạn sử dụng của thẻ căn cước để tránh phát sinh sự cố trong quá trình giao dịch tài chính hoặc làm thủ tục hành chính.
Việc đổi thẻ sớm không chỉ giúp cập nhật thông tin đồng bộ mà còn hạn chế tình trạng quá tải tại cơ quan chức năng vào các thời điểm cao điểm cuối năm. Trong bối cảnh chuyển đổi số ngày càng mạnh mẽ, một chiếc thẻ căn cước còn hiệu lực đang trở thành điều kiện quan trọng để đảm bảo mọi giao dịch và thủ tục diễn ra thông suốt.
