Lợi ích của việc vo gạo?
Vo gạo không phải là việc xa lạ với mọi người. Mục đích chính của việc này là loại bỏ bụi bẩn, tạp chất, các chất ô nhiễm còn sót lại trong gạo. Ngoài ra, vo gạo còn giúp cơm ngon hơn, tơi mịn hơn.
Bên cạnh đó, theo nhà khoa học thực phẩm Kaitlin Sass, phẩm, giám đốc nghiên cứu và phát triển cấp cao của công ty lúa gạo Lundberg Family Farms, vo gạo trước khi nấu sẽ giúp loại bỏ tinh bột, giúp cơm khi chín có kết cấu mềm hơn. Tức là khi lượng tinh bột tại chỗ giảm đi, các hạt gạo sẽ bớt dính chặt vào nhau và cơm tơi hơn, ít bị vón cục hơn.
Vo gạo còn giúp loại bỏ bụi bẩn hay sạn nhỏ. Bước này thậm chí còn giúp loại bỏ một số hạt vi nhựa trong gạo nhiễm từ bao bì đựng gạo. Theo một nghiên cứu được đăng trên tạp chí Vật liệu Nguy hiểm năm 2021, vo gạo trước khi nấu có thể giảm ô nhiễm nhựa từ 20-40%.
Ngoài ra, theo một đánh giá năm 2023, Cơ quan Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ (FDA) đã báo cáo nồng độ asen vô cơ thường trung bình khoảng 92 phần tỷ (ppb) đối với gạo trắng; 154 ppb đối với gạo lứt. FDA không đưa ra hướng dẫn cụ thể về hàm lượng asen trong gạo. Tuy nhiên, cơ quan này có đặt ra mức 100 ppb đối với ngũ cốc gạo dành cho trẻ sơ sinh.
Trong nhiều nghiên cứu gần đây, các nhà khoa học nhận thấy nhiệ độ ấm hơn do biến đổi khí hậu có thể làm nồng độ asen trong gạo cao hơn.
Vo gạo được xem là một trong những cách loại bỏ asen. Theo nghiên cứu ban đầu của FDA, vo gạo giúp loại bỏ tới 60% asen. Tỷ lệ gạo : nước khi vo gạo là 6:1 mang lại kết quả loại bỏ asen tốt nhất.
Theo nghiên cứu của nhóm tác giả Menon M, Đông W, Chen X, Hufton J, Rhodes EJ đăng trên Tạp chí Khoa học tổng thể môi trường năm 2021, cho gạo vào nước sôi trong khoảng 5 phút sau đó đổ nước đi và nấu cơm như bình thường có thể giúp loại bỏ tối đa asen trong gạp lứt hoặc gạo trắng mà vẫn bảo toàn được thành phần dinh dưỡng.
Hạn chế khi vạo gạo
Vo hay ngâm gạo dù giúp loại bỏ tạp chất, cải thiện kết cấu của cơm nhưng cũng sẽ làm mất đi chất xơ và dưỡng chất có lợi.
Theo các nghiên cứu được công bố, nấu cơm tương tự các nấu mì ống có thể giảm 40-60% lượng asen trong gạo (tùy theo loại gạo). Tuy nhiên phương pháp nấu cơm với tỷ lệ gạo nước 1:6 rồi chắt bớt nước thừa sẽ làm giảm giá trị dinh dưỡng của gạo đồ và gạo đánh bóng giàu dinh dưỡng. Lượng nước chắt bỏ này có chứa nhiều chất như folate, niacin, sắt, thiamine...
Cách vo gạo
Dù dùng loại gạo nào, bnaj cũng nên vo gạo nhẹ nhàng. Hãy vo gạo với nước sạch trong khoảng 10 giây, không chà xát gạo quá mạnh, quá kỹ, gạn bỏ nước đổ đi.
Dùng nước sạch để tráng gạo lần 2, giúp gạo sạch hơn. Không vo gạo quá nhiều lần, ngâm gạo trong nước qua lâu vì sẽ làm mất các chất dinh dưỡng quan trọng. Ngoài ra, không nên bóp mạnh hoặc chà xát vì dễ làm gãy hạt gạo, khiến cơm không ngon.
Với gạo cũ để lâu, hạt gạo có thể bị oxy hóa và tạo thành lớp cám bao quanh hoặc bị mùi hôi, bạn nên cho thêm một ít muối vào vo cùng gạo. Tuy nhiên, chỉ nên vo gạo 3 lần để loại các tạp chất bị oxy hóa. Vo nhẹ tay để tránh hạt gạo bị gãy vụn.
Lưu ý, tuyệt đối không được sử dụng gạo mốc. Loại gạo này sản sinh ra nấm aspergillus có chứa độc tố aflatoxin có thể gây suy gan, thậm chí dẫn đến ung thư gan nếu sử dụng trong thời gian dài.
