Diếp cá (Houttuynia cordata) là loại rau quen thuộc trong nhiều bữa ăn của người Việt. Loại rau này thường được dùng ăn sống, làm rau gia vị hoặc kết hợp với nhiều món ăn khác.
Cây khá dễ sinh trưởng, đặc biệt thích môi trường đất ẩm, nhiều mùn. Đặc điểm đáng chú ý của diếp cá là phần thân rễ bò ngang dưới đất, tại các mắt có thể mọc chồi mới. Nhờ vậy, chỉ từ một bụi nhỏ, cây có thể nhanh chóng lan rộng nếu điều kiện phát triển thuận lợi.
Chính khả năng sinh trưởng mạnh giúp diếp cá phù hợp với những gia đình muốn trồng rau tại nhà. Tuy nhiên, để bụi cây khỏe, dễ kiểm soát và bảo đảm vệ sinh khi sử dụng, có 4 điểm người trồng nên chú ý.
1. Duy trì độ ẩm nhưng không để nước tù đọng
Diếp cá thuộc nhóm cây ưa ẩm. Khi được cung cấp đủ nước, cây thường phát triển tốt và cho nhiều lá. Ngược lại, tình trạng thiếu nước kéo dài có thể khiến cây sinh trưởng kém, lá già và cứng hơn.
Nếu trồng diếp cá trong chậu hoặc một khoảng đất nhỏ, không nhất thiết phải tưới nước theo một lịch cố định. Cách đơn giản hơn là kiểm tra độ ẩm của đất và điều chỉnh theo thời tiết.
Những ngày nắng nóng, đất có thể khô nhanh nên cần bổ sung nước phù hợp. Sau những ngày mưa liên tục, nếu đất vẫn đủ ẩm thì không cần tưới thêm.
Dù có khả năng chịu ẩm khá tốt, diếp cá vẫn cần được trồng ở nơi có khả năng thoát nước. Đặc biệt với cây trồng trong chậu, lỗ thoát nước là yếu tố không nên bỏ qua. Đất ẩm khác với tình trạng nước đọng kéo dài quanh bộ rễ.
2. Thường xuyên kiểm soát tốc độ lan của cây
Nếu từng trồng diếp cá, nhiều gia đình sẽ nhận thấy loại rau này không mất nhiều công chăm sóc nhưng lại có thể lan rất nhanh.
Nguyên nhân nằm ở hệ thân rễ bò ngang dưới đất. Từ các mắt trên thân rễ, cây có thể tiếp tục mọc chồi mới, dần tạo thành những bụi lớn.
Vì vậy, nếu chỉ trồng một lượng nhỏ để sử dụng trong gia đình, người trồng nên chủ động kiểm soát diện tích của bụi cây. Có thể tỉa bớt hoặc thu hái thường xuyên khi cây bắt đầu lan sang khu vực khác.
Việc giữ bụi diếp cá trong phạm vi phù hợp cũng giúp khu vực trồng thông thoáng, dễ quan sát hơn. Người trồng có thể sớm nhận ra lá bị dập, úa hoặc những dấu hiệu bất thường trên cây.
3. Thu hái thường xuyên thay vì để cây quá già
Một ưu điểm khác của diếp cá là có thể thu hái nhiều lần. Khi được chăm sóc phù hợp, cây tiếp tục sinh trưởng và cho những đợt lá mới sau mỗi lần thu hoạch.
Với gia đình trồng diếp cá để ăn hằng ngày, có thể thu hái lượng vừa đủ cho mỗi lần sử dụng khi bụi cây đang phát triển tốt. Không nhất thiết phải chờ đến khi toàn bộ bụi phát triển quá rậm mới cắt đồng loạt.
Bên cạnh việc quan sát cây, người trồng cũng nên quan tâm đến môi trường xung quanh. Nguồn nước tưới cần bảo đảm sạch, khu vực trồng không nên nằm gần nguồn gây ô nhiễm.
Đặc biệt, không nên tùy tiện sử dụng thuốc bảo vệ thực vật hoặc các loại hóa chất không rõ nguồn gốc đối với rau được trồng để ăn trực tiếp.
4. Diếp cá ăn sống càng cần rửa kỹ
Đây có lẽ là lưu ý quan trọng nhất đối với các gia đình thường hái diếp cá trong vườn rồi sử dụng ngay.
Việc rau được trồng tại nhà không đồng nghĩa với việc có thể bỏ qua bước làm sạch. Rau có thể tiếp xúc với đất, nước, bụi bẩn hoặc vi sinh vật trong quá trình sinh trưởng và thu hái.
Trước khi ăn, nên loại bỏ những lá dập, úa hoặc có dấu hiệu hư hỏng. Sau đó, rửa rau kỹ dưới vòi nước sạch.
Không nên dùng xà phòng, nước rửa bát hoặc các chất tẩy rửa gia dụng để rửa rau. Việc làm sạch cần được thực hiện bằng nước sạch và dụng cụ, bề mặt sơ chế bảo đảm vệ sinh.
Nếu chuẩn bị diếp cá để ăn sống cùng các thực phẩm khác, nên tách rau khỏi thịt, cá và thực phẩm sống để hạn chế nguy cơ nhiễm chéo.
Đặc biệt, diếp cá thường được sử dụng trực tiếp nên khâu sơ chế càng cần được chú trọng.
Trồng dễ nhưng vẫn cần chăm đúng cách
Diếp cá không phải loại rau đòi hỏi nhiều công chăm sóc. Cây có khả năng thích nghi tốt với môi trường ẩm, tái sinh nhanh và có thể cho thu hái trong thời gian dài.
Tuy nhiên, chính khả năng phát triển mạnh này cũng khiến người trồng cần kiểm soát bụi cây thay vì để cây lan tự do. Đồng thời, nguồn nước, đất trồng và vệ sinh sau khi thu hái đều có ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng rau khi sử dụng.
Nếu đang trồng diếp cá tại nhà, chỉ cần nhớ 4 điểm cơ bản: giữ ẩm phù hợp, kiểm soát diện tích cây lan, thu hái hợp lý và rửa thật kỹ trước khi ăn. Đây đều là những việc đơn giản nhưng giúp việc trồng và sử dụng loại rau quen thuộc này an toàn, thuận tiện hơn.
