Bước tiến mới cho lao động nữ: Nghỉ thai sản lên đến 7 tháng
Dự thảo Nghị định mới đề xuất kéo dài thời gian nghỉ thai sản cho lao động nữ. Cụ thể, từ ngày 1/7, phụ nữ sinh con thứ hai có thể được nghỉ tới 7 tháng, thay vì mức hiện hành. Trong thời gian này, người lao động vẫn được hưởng trợ cấp bằng 100% mức lương bình quân đóng bảo hiểm của 6 tháng trước khi nghỉ, góp phần giảm áp lực tài chính và giúp mẹ có thêm thời gian hồi phục, chăm sóc con.
Không chỉ tăng quyền lợi cho phụ nữ, chính sách mới cũng chú trọng vai trò của người cha. Lao động nam có vợ sinh con thứ hai sẽ được nghỉ 10 ngày làm việc; từ con thứ ba trở đi, mỗi bé được cộng thêm 3 ngày nghỉ.
Đáng chú ý, thời gian sử dụng chế độ nghỉ của nam giới cũng được nới rộng. Thay vì giới hạn trong 30 ngày đầu sau sinh, các ông bố có thể linh hoạt nghỉ trong vòng 60 ngày và chia thành nhiều đợt, miễn đảm bảo đợt nghỉ cuối cùng vẫn nằm trong khoảng thời gian này.
Điều kiện hưởng và quy định chi tiết
Để đảm bảo quyền lợi công bằng, Luật Bảo hiểm xã hội 2024 đưa ra các điều kiện cụ thể. Với lao động nữ, cần tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc từ đủ 6 tháng trong vòng 12 tháng trước khi sinh (được phép cộng dồn nếu gián đoạn). Đối với lao động nam, mức trợ cấp mỗi ngày nghỉ được tính bằng tiền hưởng một tháng chia cho 24 ngày.
Thời gian nghỉ của người cha cũng được quy định rõ theo từng trường hợp: 5 ngày với sinh thường; 7 ngày nếu sinh mổ hoặc con sinh non dưới 32 tuần; 10 ngày khi sinh đôi và 14 ngày nếu sinh đôi phải phẫu thuật.
Về thủ tục, người lao động cần chuẩn bị giấy khai sinh hoặc giấy chứng sinh của con, kèm xác nhận sinh con thứ hai có chứng nhận của UBND cấp xã nơi cư trú.
Những điều chỉnh này được đưa ra trong bối cảnh tỷ lệ sinh tại Việt Nam đang có xu hướng giảm. Từ mức 2,11 con/phụ nữ năm 2021, con số này giảm còn 1,91 vào năm 2024 và chỉ nhích nhẹ lên 1,93 trong năm 2025. Các chuyên gia cảnh báo nếu xu hướng này tiếp diễn, Việt Nam có thể gặp khó khăn trong việc duy trì mức sinh thay thế vào năm 2030. Vì vậy, việc mở rộng chính sách thai sản không chỉ hỗ trợ các gia đình mà còn góp phần ứng phó với tình trạng già hóa dân số và mất cân bằng trong tương lai.
