Nấu xong, ai cũng muốn dọn bếp thật nhanh. Thế nhưng, việc "sốc nhiệt" cho nồi, chảo bằng nước lạnh lại là một trong những sai lầm phổ biến nhất trong gian bếp.
1. Nồi, chảo có thể bị cong vênh vì sốc nhiệt
Khi đang ở nhiệt độ rất cao, kim loại sẽ giãn nở. Nếu bất ngờ gặp nước lạnh, lớp kim loại bên ngoài co lại nhanh hơn phần bên trong, tạo ra sự chênh lệch nhiệt độ lớn.
Quá trình này lặp đi lặp lại nhiều lần khiến đáy nồi hoặc chảo dễ bị cong vênh. Với chảo chống dính, chỉ cần đáy không còn phẳng tuyệt đối thì khả năng truyền nhiệt cũng giảm, thức ăn dễ chín không đều.
Đặc biệt với bếp từ, đáy nồi bị biến dạng còn khiến hiệu suất truyền nhiệt giảm, nấu lâu hơn và tiêu tốn điện năng hơn.
2. Lớp chống dính và men phủ nhanh xuống cấp
Nhiều loại chảo hiện nay sử dụng lớp phủ chống dính hoặc men bảo vệ bề mặt. Những lớp này tuy chịu nhiệt tốt nhưng lại không được thiết kế để liên tục chịu sốc nhiệt mạnh.
Việc vừa nhấc chảo khỏi bếp đã dội nước lạnh có thể khiến lớp phủ xuất hiện những vết nứt siêu nhỏ mà mắt thường khó nhìn thấy. Theo thời gian, lớp chống dính bong nhanh hơn, thức ăn bắt đầu bám dính nhiều hơn và việc vệ sinh cũng trở nên khó khăn.
Ngay cả với nồi tráng men hay chảo gang phủ men, thay đổi nhiệt độ đột ngột cũng có thể làm lớp men giảm độ bền.
3. Tay cầm, đinh tán và các mối ghép cũng bị ảnh hưởng
Không chỉ phần đáy, những vị trí như đinh tán, tay cầm hoặc các mối hàn cũng chịu tác động khi nhiệt độ thay đổi quá nhanh.
Sau thời gian dài sử dụng sai cách, tay cầm có thể lỏng hơn, xuất hiện khe hở hoặc giảm độ chắc chắn. Điều này không chỉ làm giảm tuổi thọ của dụng cụ mà còn tăng nguy cơ mất an toàn khi nấu nướng.
Những bộ nồi, chảo chất lượng cao thường có độ bền tốt hơn, nhưng vẫn được nhà sản xuất khuyến cáo tránh thay đổi nhiệt độ quá đột ngột.
4. Không phải lúc nào nước lạnh cũng giúp rửa dễ hơn
Nhiều người nghĩ rằng cho ngay vào nước lạnh sẽ giúp cặn thức ăn bong ra. Thực tế, điều này không phải lúc nào cũng đúng.
Với những món chiên, xào có nhiều dầu mỡ, khi gặp nước lạnh, dầu mỡ có thể đông lại nhanh hơn, bám chặt lên thành chảo và khiến việc vệ sinh mất thời gian hơn.
Trong khi đó, nếu để nồi, chảo nguội bớt vài phút rồi ngâm bằng nước ấm, cặn thức ăn thường mềm ra tự nhiên, dễ làm sạch mà vẫn bảo vệ bề mặt dụng cụ.
Làm thế nào để vừa bảo vệ nồi chảo vừa vệ sinh nhanh?
Sau khi nấu xong, nên nhấc nồi hoặc chảo ra khỏi bếp và đặt lên giá chịu nhiệt hoặc bề mặt khô ráo trong khoảng 10–20 phút để nhiệt độ giảm tự nhiên.
Khi dụng cụ đã bớt nóng, hãy rửa bằng nước ấm kết hợp với miếng rửa mềm và nước rửa chén. Nếu có thức ăn bám cứng, có thể ngâm nước ấm vài phút trước khi cọ rửa thay vì dùng nước lạnh ngay lập tức.
Riêng với chảo gang, nên để nguội tự nhiên, vệ sinh nhẹ nhàng và lau khô ngay sau khi rửa để hạn chế gỉ sét.
Việc thả ngay nồi, chảo còn nóng vào nước lạnh tuy chỉ mất vài giây nhưng có thể khiến dụng cụ nấu nướng nhanh cong vênh, giảm hiệu quả truyền nhiệt và rút ngắn tuổi thọ lớp chống dính. Chỉ cần kiên nhẫn chờ thêm một chút trước khi rửa, bạn không chỉ giữ nồi chảo bền đẹp lâu hơn mà còn tiết kiệm chi phí thay mới trong thời gian dài.
