Trong nhiều gia đình, nồi nhôm, chảo nhôm hay các loại dụng cụ nấu ăn bằng nhôm vẫn được sử dụng hằng ngày vì nhẹ, dễ cầm và truyền nhiệt nhanh. Nhưng không phải món ăn nào cũng phù hợp để nấu trong đồ nhôm, đặc biệt khi dụng cụ đã cũ, bị trầy xước hoặc biến dạng.
Vậy vì sao nhiều gia đình ngày càng hạn chế dùng đồ nhôm nấu ăn?
Thực phẩm có tính axit có thể làm nhôm thôi nhiễm nhiều hơn
Đây là một trong những lý do đáng lưu ý nhất khi sử dụng nồi hoặc chảo nhôm. Những thực phẩm có tính axit như cà chua, me, chanh, giấm hoặc các món canh chua có thể làm tăng sự tương tác giữa thực phẩm và bề mặt nhôm.
Khi nấu những món này trong thời gian dài, đặc biệt với nhiệt độ cao, một lượng nhỏ nhôm có thể thôi nhiễm vào thực phẩm. Mức độ còn phụ thuộc vào loại dụng cụ, tình trạng bề mặt, thời gian nấu và đặc tính của món ăn.
Vì vậy, nếu thường xuyên nấu canh chua, sốt cà chua, các món kho có nguyên liệu chua hoặc thực phẩm cần đun lâu, nên ưu tiên nồi inox, nồi thủy tinh chịu nhiệt hoặc dụng cụ có lớp phủ phù hợp.
Đồ nhôm bị trầy xước không còn là lựa chọn lý tưởng
Nồi nhôm mới thường có bề mặt tương đối ổn định. Nhưng sau một thời gian sử dụng, việc dùng muôi kim loại, cọ rửa mạnh hoặc chà bằng vật liệu có tính mài mòn có thể khiến bề mặt xuất hiện nhiều vết xước.
Những vết xước không đồng nghĩa với việc nồi lập tức trở nên nguy hiểm. Tuy nhiên, khi bề mặt đã xuống cấp, việc tiếp xúc trực tiếp giữa thực phẩm và kim loại có thể tăng lên, nhất là khi nấu những món có tính axit hoặc chứa nhiều muối.
Nếu nồi nhôm đã bị mòn, biến dạng, bong lớp xử lý bề mặt hoặc xuất hiện nhiều vết xước sâu, tốt nhất nên thay mới thay vì cố sử dụng thêm.
Không nên dùng đồ nhôm để chứa thức ăn trong thời gian dài
Một thói quen khá phổ biến là nấu thức ăn bằng nồi nhôm rồi để nguyên trong nồi đến bữa sau. Tuy nhiên, đây không phải cách bảo quản thực phẩm lý tưởng.
Đặc biệt với những món có nước, nhiều muối hoặc tính axit, thời gian tiếp xúc kéo dài có thể làm tăng sự tương tác giữa thực phẩm và bề mặt nhôm.
Sau khi nấu, nên chuyển thức ăn sang hộp hoặc dụng cụ bảo quản phù hợp rồi để vào tủ lạnh khi cần. Điều này vừa giúp giảm tiếp xúc với nhôm, vừa thuận tiện hơn cho việc bảo quản thực phẩm.
Không nên dùng đồ nhôm để nấu mọi món ăn
Ưu điểm lớn của nhôm là dẫn nhiệt nhanh, giúp thức ăn nóng lên khá nhanh. Tuy nhiên, chính đặc tính này cũng khiến nhiều người có xu hướng dùng nồi nhôm cho tất cả các món.
Thực tế, nên lựa chọn dụng cụ nấu dựa trên loại thực phẩm. Với món ít tính axit, thời gian nấu ngắn và dụng cụ còn tốt, việc sử dụng đồ nhôm nhìn chung không nhất thiết phải quá lo lắng.
Ngược lại, với món chua, mặn hoặc cần nấu trong thời gian dài, có thể lựa chọn nồi inox, thủy tinh chịu nhiệt, gang hoặc các dụng cụ được thiết kế phù hợp với loại thực phẩm đó.
Không cần loại bỏ hoàn toàn đồ nhôm khỏi căn bếp
Nói rằng “dùng đồ nhôm là độc” là cách hiểu quá đơn giản. Nhôm cũng là vật liệu đã được sử dụng phổ biến trong dụng cụ nấu ăn và việc tiếp xúc với nhôm từ thực phẩm còn phụ thuộc vào nhiều nguồn khác nhau.
Điều quan trọng hơn là hạn chế những tình huống làm tăng khả năng nhôm đi vào thực phẩm. Chẳng hạn, không nên dùng nồi nhôm đã xuống cấp nghiêm trọng, tránh nấu lâu các món có tính axit trong đồ nhôm và không nên dùng nồi nhôm để chứa thức ăn trong thời gian dài.
Nếu đang mua dụng cụ mới, có thể cân nhắc inox hoặc các loại nồi có lớp phủ và chất liệu được nhà sản xuất công bố rõ ràng. Điều này giúp việc lựa chọn dụng cụ nấu ăn phù hợp với từng món trở nên đơn giản hơn.
Một lưu ý quan trọng khi sử dụng đồ nhôm
Không nên dùng chất tẩy rửa quá mạnh hoặc dụng cụ chà xát quá cứng để vệ sinh nồi nhôm. Việc làm sạch quá mạnh có thể khiến bề mặt nhanh xuống cấp.
Bên cạnh đó, không nên dùng nồi nhôm đã bị móp méo, ăn mòn hoặc hư hỏng nghiêm trọng. Với những chiếc nồi đã sử dụng nhiều năm và có dấu hiệu xuống cấp rõ rệt, thay mới thường là lựa chọn hợp lý hơn.
Điều đáng nhớ là vấn đề không nằm ở việc “nhôm có được phép dùng hay không”, mà nằm ở cách sử dụng. Một chiếc nồi nhôm còn tốt, dùng đúng mục đích và không để tiếp xúc lâu với những thực phẩm không phù hợp sẽ khác hoàn toàn với một chiếc nồi đã cũ, trầy xước nhưng vẫn được sử dụng để nấu và bảo quản thức ăn mỗi ngày.
